(HPĐT)- Có đến mấy ngày, chị Đỗ Kim Hoa ở phường Nghĩa Xá (quận Lê Chân) bị quấy rầy nhiều lần bởi những cuộc điện thoại gọi tới, tự xưng là nhân viên của một trung tâm ngoại ngữ trên đường Trần Nguyên Hãn, mời chị đưa con tới tham gia đánh giá năng lực học tiếng Anh, từ đó đăng ký lớp học phù hợp. Điều khiến chị Hoa ngạc nhiên là chị chưa hề tìm hiểu cũng như có ý định cho con tham gia đánh giá năng lực của trung tâm ngoại ngữ này. Qua trao đổi, nhân viên trung tâm ngoại ngữ còn biết rõ con trai của chị đang học lớp 5 tại trường tiểu học ở quận Lê Chân. Khi hỏi tại sao trung tâm biết số điện thoại và thông tin về con mình, nhân viên trung tâm ấp úng, nại lý do lấy thông tin từ trường học.
_900x600.jpg)
Câu chuyện phiền phức, cũng như lo ngại về lộ, lọt thông tin cá nhân được chị Hoa chia sẻ với đồng nghiệp. Đây là nỗi lo chung, trong bối cảnh ứng dụng số đang diễn ra mạnh mẽ ở mọi lĩnh vực, khả năng lộ, lọt thông tin cá nhân như số điện thoại có thể xảy ra với bất cứ ai, có thể bị kẻ xấu khai thác, lợi dụng. Đồng nghiệp của chị Hoa đều thừa nhận, hầu như ai cũng gặp phiền phức bởi những tin nhắn, cuộc gọi mời chào quảng cáo, thậm chí là lừa đảo dưới nhiều hình thức tinh vi như giả mạo thông báo về vi phạm pháp luật, vi phạm giao thông, nợ thuế, người thân bị tai nạn… để chiếm đoạt tiền.
Chính vì vậy, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-7-2023 nhận được sự quan tâm, hoan nghênh của nhiều người dân. Dữ liệu cá nhân là thông tin dưới dạng ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự trên môi trường điện tử gắn liền với một con người cụ thể hoặc giúp xác định một con người cụ thể. Nghị định quy định rất cụ thể những dữ liệu cá nhân cơ bản được pháp luật bảo vệ. Đó là họ tên, ngày tháng năm sinh; giới tính; nơi sinh, đăng ký khai sinh, nơi thường trú, nơi tạm trú, nơi ở hiện tạ; hình ảnh cá nhân; số điện thoại; số chứng minh nhân dân; số định danh cá nhân; giấy phép lái xe; mã số thuế cá nhân; số bảo hiểm xã hội, số thẻ bảo hiểm y tế... Cả những thông tin riêng về tình trạng hôn nhân; thông tin về mối quan hệ gia đình (cha mẹ, con cái); những dữ liệu phản ánh hoạt động, lịch sử hoạt động trên không gian mạng, thông tin khác gắn liền với một con người cụ thể... cũng được coi là dữ liệu cá nhân cơ bản. Ngoài ra, Nghị định 13 cũng quy định rất rõ những dữ liệu cá nhân nhạy cảm, gắn liền với quyền riêng tư của cá nhân, mà khi bị xâm phạm sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp tới quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân. Các dữ liệu này sẽ được pháp luật bảo vệ, nhằm phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, xử lý hành vi vi phạm liên quan.
Nghị định 13 tạo ra hành lang pháp lý để các cơ quan quản lý nhà nước có thể rà soát, đánh giá, thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ các quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân với các cơ quan, tổ chức. Đây là quy định rất quan trọng khi nguyên nhân lộ, lọt dữ liệu cá nhân phần lớn từ việc các cơ quan, tổ chức lưu trữ, xử lý dữ liệu cá nhân chưa bảo đảm an ninh, an toàn. Do đó, Nghị định quy định cụ thể, yêu cầu trách nhiệm cao đối với các đơn vị, doanh nghiệp và cả bên thứ ba có liên quan đến dữ liệu. Các bên phải có trách nhiệm bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật, chuẩn hóa công nghệ để phục vụ quá trình xử lý, chuyển dữ liệu, bảo mật dữ liệu. Đồng thời, các đơn vị, doanh nghiệp cũng phải có phương án kỹ thuật để người dùng có thể truy cập, xem, sửa, xoá các dữ liệu của cá nhân mình đang lưu trên hệ thống.
Cũng cần thấy, việc bảo vệ dữ liệu thông tin cá nhân là vấn đề mới, khó khăn, từ thực tiễn cả trong và ngoài nước. Do đó, dù Nghị định 13 được ban hành, siết chặt hơn công tác quản lý, nhưng quan trọng là mỗi người cũng phải nâng cao nhận thức, chủ động trong việc bảo vệ thông tin cá nhân./.
hoàng minh
