Tập trung thanh tra tổ chức sai phạm về sử dụng đất

Dự án nhà ở công nhân của Công ty CP xây dựng Ngô Quyền là dự án được thanh tra năm 2021.

Rà soát việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai

Theo Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đất đai (Sở Tài nguyên-Môi trường) Phạm Quang Thành, nhiều năm qua, công tác kiểm tra sau giao đất, cho thuê đất được thực hiện thường xuyên. Tuy nhiên, vẫn thiếu những đợt thanh tra, kiểm tra tổng thể, toàn diện. Từ thực trạng trên, Sở TNMT trình UBND thành phố thành lập đoàn công tác liên ngành để kiểm tra, rà soát các tổ chức, cá nhân thuê đất trên địa bàn thành phố với sự tham gia các đơn vị liên quan gồm có Sở: Kế hoạch-Đầu tư, Tài chính, Cục Thuế, Xây dựng, Nông nghiệp- Phát triển nông thôn. Việc rà soát, kiểm tra thực hiện tổng thể về hiện trạng sử dụng, hồ sơ pháp lý, nghĩa vụ tài chính.

Để phục vụ  đợt kiểm tra, thanh tra của đoàn liên ngành,  năm 2020, Sở TNMT rà soát 1.649 tổ chức thuê đất, đang sử dụng 2.043 thửa đất với tổng diện tích đất hơn 8280 ha. Qua đó, xác định có 43 tổ chức sử dụng đất vượt ra ngoài ranh giới theo quyết định cho thuê đất với diện tích khoảng 9,2 ha đất và 217 tổ chức có dấu hiệu vi phạm trong sử dụng đất  (nợ tiền thuê đất, cho thuê lại đất, không đưa đất vào sử dụng, sử dụng đất không đúng mục đích);  4 tổ chức sử dụng 4 thửa đất còn nợ tiền thuê đất một lần, tổng số tiền 26 tỷ đồng; 318 tổ chức đang sử dụng đất chưa có quyết định thuê đất với tổng diện tích khoảng 6,85 ha.

Nguyên nhân của tình trạng này do công tác quản lý đất đai của một số ngành chức năng chưa chặt chẽ. Trước hết, chính quyền địa phương chưa kịp thời phát hiện, báo cáo các vi phạm  trong việc sử dụng đất của các tổ chức, đề xuất xử lý vi phạm theo quy định.  Một số quận, huyện cho hộ, cá nhân thuê đất vào mục đích đất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, sản xuất, nhưng thực tế nay đã hình thành tổ chức với mục đích khác như: thương mại, dịch vụ, bãi chứa vật liệu và nhà máy sản xuất với diện tích, quy mô lớn. Trong khi đó, không ít tổ chức chưa tuân thủ nghiêm quy định về quản lý, sử dụng đất, như: tự ý chuyển mục đích sử dụng đất, chuyển nhượng, bán tài sản trên đất, sử dụng đất không đúng mục đích; cho thuê lại, chia tách không đăng ký với cơ quan chức năng; một số tổ chức không thực hiện đủ nghĩa vụ tài chính, nợ đọng nghĩa vụ tài chính  nhiều năm.

Xử lý triệt để các sai phạm

Trên cơ sở kết quả rà soát bước đầu, năm 2021, Sở TNMT có giải pháp xử lý triệt để đối với những sai phạm trong sử dụng đất của các tổ chức đã được xác lập trong năm 2020. Ngay trong quý 1-2021, Sở TNMT giao thanh tra sở lập kế hoạch thanh tra toàn diện đối với 217 tổ chức có dấu hiệu vi phạm trong sử dụng đất, như: nợ tiền thuê đất, cho thuê lại đất, không đưa đất vào sử dụng, sử dụng đất không đúng mục đích. Đối với những tổ chức sử dụng đất vượt ngoài ranh giới, Trung tâm Kỹ thuật, dữ liệu thông tin tài nguyên - môi trường (Sở TNMT) phối hợp với Chi cục Quản lý đất đai và Cục Thuế thành phố kiểm tra thực tế hiện trạng, trên cơ sở đó Cục Thuế đề xuất tạm thu đối với phần diện tích sử dụng vượt. Chi cục Quản lý đất đai hướng dẫn các tổ chức hoàn thiện hồ sơ thuê đất đối với các tổ chức đang sử dụng đất phù hợp quy hoạch nhưng chưa có quyết định cho thuê đất của UBND thành phố.  Cục Thuế thành phố đôn đốc, thực hiện truy thu tiền thuê đất đối với các trường hợp còn nợ đọng tiền thuê đất, được giãn thực hiện nghĩa vụ tài chính với số tiền hơn 659 tỷ đồng còn nợ đọng; thực hiện rà soát, tạm thu tiền thuê đất từng năm đối với các tổ chức, cá nhân đang sử dụng đất nhưng chưa có quyết định thuê đất của cơ quan có thẩm quyền; phối hợp với Sở TNMT xác định tiền thuê đất đối với trường hợp hết thời gian ổn định đơn giá thuê đất 5 năm và các tổ chức phải chuyển sang thuê đất theo quy định;

Bên cạnh đó, Sở TNMT đề xuất UBND thành phố chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp các sở, ngành, UBND các quận, huyện kiểm tra các tổ chức, cá nhân sử dụng đất vi phạm quy hoạch hành lang bảo vệ đê sông, hành lang đường; xử lý vi phạm theo thẩm quyền. UBND các quận, huyện chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, phòng chuyên môn hướng dẫn các hộ cá nhân thuê đất, gia hạn hợp đồng thuê đất, thực hiện việc xác định nghĩa vụ tài chính theo quy định; thực hiện thanh lý hợp đồng thuê đất, thu hồi đất theo thẩm quyền đối với các trường hợp vi phạm hoặc không đủ điều kiện; đôn đốc truy thu tiền thuê đất đối với các hộ dân còn nợ đọng nghĩa vụ tài chính, hướng dẫn hộ cá nhân thuê đất bảo đảm không thất thoát nguồn thu từ đất; tổ chức thanh tra vi phạm sử dụng đất theo thẩm quyền.

Việc thực hiện tổng thể các giải pháp trên không chỉ góp phần ngăn chặn sai phạm về quản lý đất đai, mà còn nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất đai, tăng thu ngân sách thành phố./.