Lễ cúng ông Công, ông Táo diễn ra vào dịp 23 tháng Chạp hằng năm. Để tiễn ông Công, ông Táo về trời, các gia đình thường chuẩn bị một mâm lễ cúng trang trọng và đầy đủ.
Lễ cúng ông Công, ông Táo từ lâu đã trở thành một nghi lễ quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt. Vào ngày 23 tháng Chạp hằng năm, các gia đình chuẩn bị hương hoa, lễ vật để tiễn Táo quân về chầu trời, báo cáo với Ngọc Hoàng những việc đã diễn ra trong suốt một năm. Đây cũng được xem là dấu mốc mở đầu cho chuỗi ngày tất bật chuẩn bị đón Tết Nguyên đán.
Theo lịch vạn niên, Tết ông Công, ông Táo năm 2026, tức ngày 23 tháng Chạp năm Ất Tỵ, rơi vào Thứ Ba, ngày 10/2/2026 Dương lịch. Thời điểm này, không khí Tết đã trở nên nhộn nhịp, người dân bắt đầu mua sắm, dọn dẹp nhà cửa và chuẩn bị các công việc cuối năm.
Theo quan niệm dân gian, lễ cúng ông Công, ông Táo nên được tiến hành trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp, bởi sau thời điểm này, Táo quân đã lên thiên đình. Nhiều gia đình lựa chọn cúng vào giờ Thìn (7h - 9h) hoặc giờ Tỵ (9h - 11h), được xem là những khung giờ đẹp, mang ý nghĩa cát lành và thuận lợi.
Do ngày 23 tháng Chạp năm 2026 rơi vào đầu tuần, những gia đình bận rộn có thể chủ động cúng sớm vào ngày 21 hoặc 22 tháng Chạp. Tuy nhiên, theo truyền thống, lễ cúng vẫn nên được thực hiện vào buổi sáng để giữ trọn ý nghĩa tiễn Táo quân về trời.
Mâm lễ cúng ông Công, ông Táo thường được chuẩn bị tùy điều kiện mỗi gia đình, phổ biến gồm xôi, gà luộc, bánh chưng, hoa tươi, mâm ngũ quả và cá chép sống. Cá chép được coi là phương tiện để Táo quân vượt vũ môn, bay về thiên đình. Sau lễ cúng, cá chép thường được phóng sinh, thể hiện ước vọng an lành, may mắn và tinh thần hướng thiện.
Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, ông Công, ông Táo là cách gọi chung của các vị thần cai quản trong gia đình, gồm thần Đất, thần Nhà và thần Bếp, thường gọi là Táo quân. Hình tượng này gắn liền với gian bếp - không gian sinh hoạt trung tâm của mỗi ngôi nhà.
Xung quanh nguồn gốc của Tết ông Công, ông Táo, dân gian lưu truyền nhiều câu chuyện khác nhau, nổi bật là những sự tích đề cao tình nghĩa vợ chồng, sự thủy chung và lòng bao dung. Qua nhiều thế hệ, những câu chuyện ấy đã góp phần tạo nên chiều sâu tinh thần cho ngày lễ này.
Không chỉ là một nghi lễ tín ngưỡng, Tết ông Công, ông Táo còn là dịp để mỗi gia đình nhìn lại một năm đã qua, dọn dẹp bếp núc, nhà cửa và chuẩn bị tâm thế đón năm mới. Dù nhịp sống hiện đại ngày càng bận rộn, nhiều gia đình vẫn duy trì ngày lễ này như một nét đẹp văn hóa truyền thống đáng trân trọng.
TT (tổng hợp)
