Kỳ 2: Nỗ lực phủ xanh đảo tiền tiêu Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt khiến nước ngọt trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa chưa bao giờ dư dả. Nhưng vượt qua thiếu thốn đó, các cán bộ, chiến sĩ, quân và dân các điểm đảo không ngừng nỗ lực tự tìm tòi cách ươm cây, bổ sung nước để phủ màu xanh cho các đảo tiền tiêu.
Chủ động ươm giống cây xanh
Giữa những tiếng hát chen tiếng nhạc của văn công đội văn nghệ xung kích, cơn mưa bất chợt ập tới đảo Sinh Tồn Đông. Cơn mưa ào ạt xối nước xuống khiến không khí nóng bức trên đảo dịu đi nhanh chóng. Một số anh chị thành viên trong đoàn không kịp di chuyển về khu nhà chính của đảo đành phải trú mưa dưới những tán cây bàng vuông. Cán bộ, chiến sĩ trên đảo kể rằng, đây cơn mưa đầu tiên kể từ cuối tháng một tới nay. Mưa trên đảo Sinh Tồn Đông nói riêng và những điểm đảo khác trong quần đảo Trường Sa nói chung đều khá đặc biệt, thường chỉ kéo dài khoảng 15 phút. Thậm chí nhiều cơn mưa đến rồi lại đi nhanh hơn cả mưa bóng mây, nước mưa chưa kịp làm ướt thao trường, mây đen đã bị gió “đuổi” đi.
Không chỉ ít mưa, thiếu nước tưới, sự phát triển của cây xanh trên các đảo tiền tiêu ở vùng biển Trường Sa còn bị ảnh hưởng bởi điều kiện khí hậu khắc nghiệt với những cơn gió biển thổi quanh năm. Trung bình, mỗi năm đều có hơn 130 ngày bão, gió từ cấp 6 trở lên. Mỗi tháng có từ 13 đến 20 ngày có gió mạnh. Gió biển cũng mang theo hơi mặn của muối, dễ làm cây bị chậm phát triển, thậm chí chết. Thêm vào đó, thủy triều lên xuống thường xuyên cũng ảnh hưởng tới sự sống của cây xanh. Ấy vậy mà, trên nhiều điểm đảo thuộc quần đảo Trường Sa giờ đây vẫn có nhiều cây xanh. Không chỉ có bàng vuông như trước kia mà còn có cả cây tra, cây mù u, dừa, bòng, bưởi …
Trước thắc mắc của thành viên đoàn về việc làm sao để phủ xanh các đảo tiền tiêu giữa điều kiện thời tiết khắc nghiệt đó, trung tá Mai Văn Lưu, Chính trị viên phó đảo Song Tử Tây bật mí, quan trọng nhất là trồng loại cây gì và bảo đảm chất lượng giống. Thay vì ươm cây giống ở đất liền rồi đem ra đảo, giờ đây cán bộ, chiến sĩ đảo tự tìm tòi, kiêm thêm cả việc ươm cây giống của các kỹ sư nông nghiệp. Các hạt giống từ những cây thế hệ F1 sinh trưởng trên đảo được thu gom, sau đó ủ với lớp cốt nền là xơ lấy từ lá cây, một chút đất pha lẫn với cát san hô để cây giống “làm quen”, thích nghi với điều kiện tự nhiên nhất. Nhờ đó, Song Tử Tây cơ bản tự bảo đảm được nguồn cây giống cho việc trồng trọt trên đảo. Không những vậy, với 4 đợt ươm cây/năm, mỗi đợt từ 2000 đến 3000 cây giống, vườn ươm của đảo Song Tử Tây còn có thể cung ứng cây cho những điểm đảo khác.
Tự chủ hoàn toàn rau sạch
Không chỉ “mát tay” trồng cây cối, ngay cả rau xanh phục vụ nhu cầu đời sống hằng ngày hiện nay cũng được cán bộ, chiến sĩ và người dân trên các đảo cơ bản tự cung ứng. Ngay kể cả các điểm đảo nhỏ như Tốc Tan B, Núi Le B, thậm chí trên nhà giàn DK-1/12 đều xuất hiện nhiều loại rau xanh giống đất liền, như bầu bí, dưa chuột, các loại cây gia vị, … Chị Trần Thị Thùy Dương, diễn viên Đoàn Ca múa Hải Phòng- thành viên trong đoàn công tác không giấu được sự ngạc nhiên khi thấy lá cây mồng tơi trên đảo to hơn nửa tờ giấy A4, còn rau muống dù chỉ trồng trong hộp xốp, nhưng ngọn rau đều xanh mơn mởn, cao tới hơn 50 cm. “Ở đất liền, nước tưới quanh năm có khi cũng không tươi tốt được như vậy”, chị trầm trồ.
Ở khu vực quần đảo Trường Sa, thông thường chỉ có mưa nhiều trong giai đoạn tháng 8, tháng 9 hằng năm, thời điểm có gió mùa Đông Bắc tràn xuống. Trước kia việc tưới tiêu, chăm sóc toàn bộ vườn trồng rau trên đảo phụ thuộc hoàn toàn vào nước mưa, nên rau khó phát triển. Hiện nay, để chủ động nguồn nước tưới rau xanh, cán bộ, chiến sĩ trên các điểm đảo áp dụng mô hình tuần hoàn nước. Sau khi hệ thống máy lọc chuyển hóa từ nước mặn thành nước lợ để phục vụ việc tắm giặt, sinh hoạt hằng ngày, cán bộ, chiến sĩ sẽ tận dụng để làm nước tưới cây.
Trung úy Phạm Văn Đạt, nhân viên báo vụ, phụ trách vườn rau xanh trên đảo Núi Le B chia sẻ thêm, trồng rau xanh trên các đảo giống như chăm cây cảnh quý hiếm vậy. Sau khi phơi đất, xuống giống cây, anh em phải quây tôn nhựa để che chắn chung quanh hơi nước biển, sương muối tiếp xúc với cây. Vào buổi trưa nắng gắt, lại phải che phía trên để cây giống không bị cháy lá. “Mình chăm cây cẩn thận, cây lúc nào cũng mơn mởn tươi tốt, vừa đẹp cảnh quan vừa giúp anh em tự chủ nguồn rau xanh, góp phần bảo đảm sức khỏe, yên tâm làm nhiệm vụ”, Đạt tâm sự.
Kỳ sau: Điểm tựa vững chắc để ngư dân vươn khơi, bám biển
BÀI VÀ ẢNH: MINH TUẤN
