(HPĐT) - Thời gian gần đây, cộng đồng mạng Việt Nam rộ lên trào lưu “xuyên không” bằng Google Street View - một trải nghiệm công nghệ thú vị và đầy cảm xúc, thu hút đông đảo người dùng, nhất là giới trẻ. Tuy nhiên, trào lưu này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ liên quan đến quyền riêng tư và an toàn cá nhân.
Đánh thức ký ức
Chỉ với vài thao tác đơn giản trên Google Maps, người dùng có thể "du hành" qua không gian và thời gian (hay còn gọi là “xuyên không”) để khám phá những địa điểm trên khắp thế giới. Với thế hệ Gen Z, đây là cách “du lịch ảo” không tốn kém, mở rộng hiểu biết địa lý và văn hóa. Với người lớn tuổi, công cụ này lại giống như tấm vé trở về quá khứ để tìm lại hình ảnh con phố xưa, ngôi nhà cũ, thậm chí thấy lại bóng dáng người thân đã khuất qua hình ảnh được lưu trữ trên không gian mạng.
Điều khiến trào lưu này trở nên “hot” chính là khả năng khơi gợi ký ức một cách sống động. Nhiều người xúc động khi thấy lại hình ảnh ông bà, cha mẹ, hay những nơi gắn liền với tuổi thơ. Chị Nguyễn Thanh Hương, ngõ 47 phố Dân Lập, phường Lê Chân chia sẻ: “Tôi rất xúc động khi nhìn thấy hình ảnh Cung Thiếu nhi thành phố những năm 2017, nơi ông nội từng chở tôi đi học vẽ khi nghỉ hè. Khi đó, đường Lạch Tray (quận Ngô Quyền trước đây) còn nhiều cây cổ thụ, hiệu sách Tiền Phong vẫn còn đó - nơi ông thường dẫn tôi chọn sách rồi ăn kem”…
Theo kỹ sư công nghệ thông tin Nguyễn Đức Văn, Giám đốc Công ty Dịch vụ viễn thông 3G, để “xuyên không”, người dùng chỉ cần truy cập Google Maps, gõ địa chỉ cần xem lại không gian, sau đó chọn chế độ xem phố. Tiếp theo, nhấn vào ảnh thu nhỏ ở góc phải để chuyển sang chế độ Street View, sau đó sử dụng tính năng chọn mốc thời gian (biểu tượng đồng hồ) để xem lại hình ảnh các địa điểm ở những năm khác nhau. Tính năng này vốn đã có từ lâu, nhưng nhờ hiệu ứng lan truyền trên TikTok, Facebook, trở thành trend của giới trẻ trong thời gian gần đây.
Rủi ro về quyền riêng tư
Không ít người bất ngờ phát hiện hình ảnh đời thường của mình xuất hiện trên Google Maps mà không hề hay biết. Một người bạn của chị Trương Thị Hà ở phố Trần Nguyên Hãn (phường Lê Chân) cảm thấy lo lắng khi thấy hình ảnh mặc đồ ngủ và phơi đồ ngoài sân bị ghi lại. Những khoảnh khắc riêng tư như vậy có thể bị chia sẻ, chế giễu trên mạng xã hội, thậm chí bị lợi dụng với mục đích xấu.
Luật sư Nguyễn Xuân Cư, Công ty Luật Investco (Đoàn Luật sư Hải Phòng) cảnh báo: Việc chia sẻ hình ảnh nhà riêng từ Google Maps tưởng như vô hại nhưng thực tế lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các đối tượng xấu có thể sử dụng thông tin từ ảnh để xác định địa chỉ, theo dõi sinh hoạt, hoặc thu thập dữ liệu cá nhân phục vụ cho các hành vi lừa đảo, quấy rối, thậm chí trộm cắp. Chỉ từ một bức ảnh chụp mặt tiền ngôi nhà, nếu kèm theo thông tin từ mạng xã hội, kẻ xấu có thể xác định vị trí sinh sống, suy đoán thói quen, tài sản và cả hệ thống an ninh của chủ nhà, nhất là các vị trí camera, cửa sổ, hàng rào hay những khoảng trống dễ tiếp cận có thể bị lợi dụng để kẻ xấu lên kế hoạch đột nhập, trộm cắp tài sản hay các hành vi nguy hiểm khác.
Để hạn chế rủi ro khi “đu trend”, người dùng cần cẩn trọng trong việc chia sẻ thông tin cá nhân và hình ảnh liên quan đến nhà riêng hoặc nơi làm việc. Luật sư Cư khuyến cáo: Chỉ sử dụng các ứng dụng chính thức từ Google Play hoặc App Store, tránh tải các ứng dụng không rõ nguồn gốc dễ bị cài mã độc; không chia sẻ công khai hình ảnh địa chỉ cá nhân, nhà riêng hay các thông tin nhạy cảm lên mạng xã hội; thường xuyên kiểm tra hình ảnh nhà, nơi làm việc trên Google Street View. Nếu phát hiện thông tin riêng tư, hãy dùng tính năng "Report a problem" để yêu cầu Google làm mờ hoặc xóa bỏ.
PHẠM THANH
