(HPĐT)- Thời gian gần đây, các trang mạng xã hội rộ lên xu hướng “chữa lành” bằng các khóa học, trải nghiệm hoặc các tour du lịch. Đây cũng là liệu pháp được nhiều người lựa chọn với mong muốn cân bằng, giảm áp lực từ cuộc sống. Tuy nhiên, không ít người “tiền mất, tật mang” khi chưa tìm hiểu kỹ để lựa chọn các đơn vị cung cấp dịch vụ, liệu pháp phù hợp.
Cuối tháng 11- 2024, do bị sa sút tinh thần khi cuộc hôn nhân gần 5 năm rơi vào khủng hoảng, chị Trần Hồng Ngọc, 30 tuổi, ở phố Hào Khê, phường Cát Bi (quận Hải An) đến một trung tâm chuyên chữa lành do một “coach” (người huấn luyện) có tên Thùy A. ở trên mạng Facebook để được trị liệu. Qua tin nhắn facebook, chị Ngọc được nhân viên trung tâm trao đổi, hỏi han về tình trạng hôn nhân, vấn đề cần “chữa lành” và cho biết, trung tâm sẽ có khóa “chữa lành” kéo dài 3 tháng dành cho chị Ngọc với chi phí là 15 triệu đồng. Trong suốt 3 tháng, chị Ngọc còn được tham gia nhiều buổi trị liệu tâm lý, miễn phí một số giáo trình học. Do muốn sớm ổn định tinh thần để tiếp tục làm việc, chị Ngọc nộp đủ số tiền nêu trên. Sau gần 1 tháng điều trị qua room online, chị Ngọc không thấy hiệu quả mà còn thường xuyên cảm thấy đau đầu, mệt mỏi. Chị ngỏ ý muốn dừng khóa học và hoàn chi phí, nhưng trung tâm từ chối và chặn mọi liên lạc của chị.
Bên cạnh các khóa học chữa lành cho người lớn, còn có các khóa học dành cho trẻ như “chữa lành tự kỷ” cũng được quảng cáo như liệu pháp chữa trị “từ bên trong” thay thế các phương pháp giáo dục đặc biệt khoa học và có thể chữa hết tự kỷ hoàn toàn. Chị Ngô Thị Hà, ở phố Mạc Đăng Doanh, phường Hải Thành (quận Dương Kinh) cho biết: Con chị cũng có vấn đề về tâm lý, giao tiếp từ khi cháu học tiểu học. Tìm hiểu trên mạng về các khóa chữa lành, chị liên hệ một người tự xưng là tiến sĩ tâm lý trị liệu. Sau khi đóng 2 triệu đồng và được vị tiến sĩ thực hiện một số bài trắc nghiệm đánh giá cho con chị thì người này khẳng định não bộ con không phát triển được nữa. Chị Hà mất ăn, mất ngủ vì kết luận của vị tiến sĩ này. Sau đó chị đưa con lên Bệnh viện Nhi Trung ương khám thì bác sĩ thông báo con chị chỉ chậm phát triển trí tuệ, có thể can thiệp để con phát triển theo kịp lứa tuổi.
Dịch vụ liên quan tới chữa lành mọc lên như "nấm sau mưa" với nhiều hình thức khác nhau: Thiền định, du lịch, âm nhạc, phim ảnh, sách, các podcast, workshop… Bên cạnh các hội nhóm miễn phí, không ít trường hợp, người sử dụng phải bỏ ra số tiền không nhỏ để tham gia các hoạt động này. Đơn cử, các loại thực phẩm và đồ uống được giới thiệu là có nguồn gốc tự nhiên, có công dụng thanh lọc, tốt cho hệ tiêu hóa, sức khỏe, có tác dụng "chữa lành" cho cơ thể, có giá từ vài chục nghìn đồng đến vài trăm nghìn đồng/món hoặc combo. Cùng với đó là các "vật phẩm chữa lành", từ đồ trang sức đến các liệu pháp hương thơm, như tinh dầu, nến… giúp thư giãn. Xét dưới góc độ Tâm lý học, theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Quỳnh Phương, Trưởng Khoa Tâm Lý- Giáo dục (Trường Đại học Hải Phòng), trong cuộc sống, bất cứ ai, ở một thời điểm nào đó trong cuộc đời đều có lúc cần đến sự trợ giúp tâm lý. “Chữa lành” chính là một hoạt động trợ giúp tâm lý, trong đó nhà tham vấn tâm lý với sự hiểu biết sâu sắc về các hệ thống lý thuyết cùng các kỹ thuật tham vấn, trị liệu sẽ tiến hành hoạt động hỗ trợ giúp cho người có những vấn đề khó khăn và nan giải tìm được sự cân bằng trong cuộc sống và trong công việc. Người dùng sản phẩm, dịch vụ nên có thời gian để kiểm chứng, kiểm duyệt dưới nhiều phương thức của các đơn vị, tổ chức, cá nhân có chuyên môn.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Quỳnh Phương, hoạt động “chữa lành” là một trong những kỹ thuật được ứng dụng trong tâm lý học lâm sàng, và phải được thực hiện bởi những người được đào tạo, có bằng cấp chuyên môn và cần tuân thủ đạo đức hành nghề. Người có dấu hiệu bệnh tâm thần hoặc rối loạn tâm thần phải do các bác sĩ chuyên khoa, thầy thuốc có chứng chỉ hành nghề khám, chẩn đoán và điều trị bằng dùng thuốc hoặc không dùng thuốc. Khi có nhu cầu tham gia các dịch vụ chữa lành, người dân cần phải xác minh chất lượng, uy tín người tư vấn. Xác minh thông tin của người đứng lớp và đơn vị tổ chức. Đối với các trung tâm tư vấn, điều trị, đề nghị công khai bằng cấp, chứng chỉ, lý lịch khoa học, xác nhận và kiểm tra độ uy tín của trung tâm qua người quen, các nhà chuyên môn…
