Thận trọng với 'kỳ nghỉ sinh lời'

Đằng sau những 'ưu đãi có một không hai' là nhiều rủi ro pháp lý, tranh chấp mà thiệt hại thường thuộc về người tiêu dùng.

'Khách hàng may mắn' liệu có may mắn?

Đầu tháng 12/2025, chị Phạm Thị Xuân Dung (phường Hải An, thành phố Hải Phòng) nhận cuộc gọi thông báo là “khách hàng may mắn” được mời tham dự hội thảo về chương trình sở hữu kỳ nghỉ du lịch. Ban đầu nghi ngờ, chị Dung từ chối, nhưng người gọi liên tục liên lạc qua điện thoại và Zalo, cam kết chỉ cần đến dự sẽ được tặng voucher nghỉ dưỡng miễn phí tại các điểm du lịch nổi tiếng như Sa Pa, Mộc Châu, Vũng Tàu, Đà Nẵng…

Hội thảo tổ chức tại một khách sạn lớn trên đường Lê Hồng Phong, phường Ngô Quyền. Tại đây, chị Dung được tư vấn gói nghỉ dưỡng trị giá gần 100 triệu đồng, bao gồm 5 chuyến nghỉ 2 ngày 3 đêm cho 2 người, thời hạn sử dụng đến hết năm 2026 tại nhiều tỉnh, thành phố.

Theo nhân viên tư vấn, kỳ nghỉ này sẽ được thêm các ưu đãi về nâng cấp hạng phòng, vé máy bay nếu ký trong hội thảo và hoàn toàn có thể chuyển nhượng, cho thuê lại để sinh lời. Dù khá ưng ý, chị Dung chưa ký hợp đồng vì chưa hiểu rõ và muốn bàn thêm với gia đình.

Kết thúc hội thảo, chị được tặng 2 voucher nghỉ dưỡng 2 ngày 3 đêm tại Sa Pa, trị giá 5 triệu đồng. Tuy nhiên, khi liên hệ khách sạn để sử dụng, chị được thông báo đơn vị này không liên kết với bất kỳ công ty kinh doanh sở hữu kỳ nghỉ nào, voucher không có giá trị sử dụng. Qua tìm hiểu, chị Dung biết nhiều người mất tiền, không thể hoàn lại sau khi ký hợp đồng kỳ nghỉ dài hạn với các doanh nghiệp tương tự.

Trường hợp của chị Dung không phải cá biệt. Trước đó, chị Lê Thu Trang, ở phường Hồng Bàng hiện công tác tại Hà Nội cũng phản ánh việc được mời dự “hội thảo kín” với lý do trúng thưởng voucher nghỉ dưỡng. Tại đây, chị liên tục được thuyết phục ký hợp đồng “nâng cấp kỳ nghỉ trọn đời” với lời giới thiệu là “cơ hội đầu tư”, “có thể cho thuê lại, sinh lời”. Hợp đồng dày hàng chục trang, kèm ưu đãi “chỉ áp dụng trong ngày”, khiến chị không có thời gian nghiên cứu kỹ nội dung.

Theo Luật Du lịch năm 2017, các sản phẩm như tour, lưu trú, kỳ nghỉ chỉ được xác định là dịch vụ du lịch, không phải sản phẩm đầu tư tài chính. Pháp luật hiện hành không có quy định nào cho phép doanh nghiệp du lịch cam kết lợi nhuận, trả lãi hay bảo đảm sinh lời cho khách hàng khi mua các gói nghỉ dưỡng dài hạn.

Luật sư Lê Thùy Liên (Đoàn Luật sư thành phố) cho biết, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 quy định rõ tổ chức, cá nhân kinh doanh có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin về sản phẩm, dịch vụ (điều 11) và không được gây nhầm lẫn về công dụng, giá trị sử dụng hoặc bản chất giao dịch (điều 10). Nếu doanh nghiệp quảng cáo kỳ nghỉ như một hình thức đầu tư sinh lời, trong khi bản chất chỉ là dịch vụ nghỉ dưỡng, thì có dấu hiệu vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin trung thực cho người tiêu dùng.

'Nâng cấp' nhưng thiếu minh bạch

Theo bà Trần Vân Hương, Giám đốc Công ty Vietnam Express Tour Hải Phòng, mô hình sở hữu kỳ nghỉ về bản chất là dịch vụ trả tiền trước. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp bán hàng bằng chiến lược tinh vi, khiến khách hàng ký hợp đồng vội vàng khi chưa được cung cấp đầy đủ thông tin, trong khi bên bán không sở hữu khu nghỉ dưỡng, chỉ là đơn vị trung gian. Quyền lợi của người mua phụ thuộc vào hợp đồng vốn đã bất lợi và mối quan hệ hợp tác giữa doanh nghiệp với bên thứ ba.

Trường hợp doanh nghiệp phá sản, ngừng hoạt động hoặc đổi tên, người mua đối mặt nguy cơ mất trắng. Ngoài ra, khách hàng còn được tư vấn mua kỳ nghỉ tại các khách sạn 4 đến 5 sao với hy vọng có thể vừa sử dụng, vừa cho thuê lại kiếm thêm thu nhập. Nhưng phần lớn người lớn tuổi rất khó cho thuê lại, dẫn đến tâm lý sốt ruột muốn bán nhanh. Lợi dụng điều này, một số công ty du lịch đã và đang sử dụng nhiều chiêu trò thu mua lại thẻ kỳ nghỉ du lịch, nhưng thực chất là "dẫn dụ" khách nộp tiền và chiếm dụng khoản tiền này bằng hợp đồng quản lý kỳ nghỉ hoặc cọc tiền với lời tư vấn sau khi cho thuê hoặc bán lại kỳ nghỉ sẽ được hoàn lại tiền cọc...

Hình thức bán “sở hữu kỳ nghỉ” biến tướng được cơ quan công an nhiều địa phương như Hải Phòng, Hà Nội, Khánh Hòa, Đà Nẵng… khuyến cáo, song trên thực tế vẫn có không ít người mắc chiêu trò này. Trước thực trạng trên, Cục Du lịch quốc gia có văn bản đề nghị sở văn hóa, thể thao và du lịch các địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về mô hình “sở hữu kỳ nghỉ”.

Người tiêu dùng được khuyến cáo tìm hiểu kỹ thông tin về sản phẩm, yêu cầu cung cấp đầy đủ hợp đồng để nghiên cứu trước khi ký kết; đặc biệt lưu ý các điều khoản liên quan đến thời hạn sử dụng, phí duy trì, phí quản lý, điều kiện chuyển nhượng và chấm dứt hợp đồng.

Theo ông Mai Xuân Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hải Phòng, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ sở hữu kỳ nghỉ phải quảng bá trung thực, hợp đồng rõ ràng, không có điều khoản hạn chế quyền khiếu nại, khởi kiện của người tiêu dùng. Các địa phương cần tăng cường thanh tra, kiểm tra để bảo đảm hoạt động này đúng pháp luật.

Người dân có quyền từ chối giao dịch nếu thông tin cung cấp không rõ ràng, yêu cầu giải thích đầy đủ các điều khoản hợp đồng và thực hiện quyền khiếu nại, khởi kiện khi quyền lợi bị xâm phạm. Người dân cần xác định rõ, kỳ nghỉ du lịch là dịch vụ tiêu dùng, không phải là tài sản đầu tư tài chính; mọi cam kết về lợi nhuận nếu không được quy định cụ thể trong hợp đồng và không phù hợp với quy định pháp luật đều tiềm ẩn rủi ro.

Việc nâng cao nhận thức của người dân, cùng với sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan quản lý nhà nước trong công tác kiểm tra, giám sát, là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm môi trường du lịch lành mạnh, minh bạch, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển du lịch bền vững trên địa bàn thành phố.