Đau lòng từ chính những người thân
Làm bài tập xử lý tình huống tại lớp tập huấn về bình đẳng giới trong trường học năm 2019, do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tổ chức.
Cuối tháng 10 vừa qua, cộng đồng mạng xã hội lan truyền video cảnh người đàn ông đánh đập dã man một phụ nữ. Anh ta lột đồ, túm tóc, đẩy người phụ nữ ngã và tát, đá nhiều lần, kèm theo là những lời lẽ xúc phạm. Nạn nhân là chị D ở phường Lương Khánh Thiện (quận Ngô Quyền), bị nhiều thương tích, gia đình phải đưa đi khám và điều trị tại bệnh viện. Nguyên nhân do chồng chị D ghen tuông. Khi xảy ra vụ việc vượt quá sức chịu đựng, chị D mới trình báo công an phường. Ông Nguyễn Tiến Sỹ, Chủ tịch UBND phường Lương Khánh Thiện cho biết, ngay khi nắm bắt được sự việc, UBND phường cử đại diện một số đoàn thể đến thăm hỏi, động viên chị D, đồng thời tăng cường công tác nắm bắt tình hình trong nội bộ nhân dân, tâm tư tình cảm của các gia đình “có vấn đề” tránh xảy ra trường hợp đáng tiếc.
Trước đó, theo Báo cáo tổng kết 10 năm thi hành Luật Phòng, chống BLGĐ trên địa bàn thành phố (2008-2018), từng xảy ra nhiều vụ BLGĐ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Như vụ Bùi Xuân S ở quận Ngô Quyền dùng dao đâm vợ tử vong; chị P.T.L, sinh năm 1983, trú tại huyện An Dương bị chồng đánh đập, đổ thuốc diệt chuột vào miệng ép uống khiến nạn nhân ngất lịm… Dù bị bất kỳ hình thức bạo lực nào, nạn nhân cũng không tránh khỏi những ám ảnh về tinh thần. Hậu quả còn nặng nề hơn nếu người gây bạo lực lại là người thân, nên tổn thương về tinh thần lâu “lành” hơn.
Theo nghiên cứu quốc gia về BLGĐ đối với phụ nữ ở Việt Nam do Tổng cục Thống kê thực hiện, 58% số phụ nữ từng trải qua ít nhất 1 hình thức bạo lực về thể xác, tinh thần hay tình dục, tỷ lệ phụ nữ bị BLGĐ cao hơn đối với khu vực nông thôn và phụ nữ có trình độ văn hóa thấp. Những phụ nữ và trẻ em chung sống với người chồng, người cha nghiện rượu, gia trưởng, mắc tệ nạn xã hội có nguy cơ bị bạo hành cao hơn những người khác. Bà Trần Thị Chích, cán bộ chăm sóc và bảo vệ trẻ em huyện Vĩnh Bảo cho biết: “BLGĐ khiến phụ nữ và trẻ em bị tác động tiêu cực đến cuộc sống và sự phát triển an toàn, lành mạnh; làm phụ nữ mặc cảm, tự ti, còn trẻ em phát triển lệch lạc về nhân cách”.
Chung tay đẩy lùi bạo lực gia đình
Trưởng Phòng Chăm sóc trẻ em và Bình đẳng giới, Sở Lao động-Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Tuấn Anh đánh giá: “Nguyên nhân cơ bản của BLGĐ là sự bất bình đẳng giới, sự phân biệt giới giữa nam và nữ, trong đó nam giới tự cho mình có nhiều quyền hơn phụ nữ. Tâm lý gia trưởng của một bộ phận nam giới, mâu thuẫn trong lối sống, sinh hoạt, trình độ dân trí, lạm dụng rượu bia, mắc các tệ nạn xã hội, ghen tuông, kinh tế khó khăn… đều dễ dẫn đến BLGĐ”. Những vụ bạo lực thống kê được chỉ là một phần của thực trạng, trong đó chủ yếu là những vụ gây hậu quả nghiêm trọng, nạn nhân, gia đình không thể giấu giiếm được. Nhiều người dân vẫn cho rằng BLGĐ là vấn đề “tế nhị”, là việc “nội bộ” của gia đình, nên nhiều phụ nữ cam chịu bạo hành, không muốn “vạch áo cho người xem lưng” .
Từ những phân tích trên cho thấy, để giải quyết vấn nạn BLGĐ, cần sự vào cuộc của chính quyền các cấp, các đoàn thể và cộng đồng. Trước hết, tuyên truyền sâu rộng tại các địa phương, cộng đồng dân cư để nâng cao nhận thức của cả 2 giới. Nam giới cần thay đổi quan niệm, nhận thức, thực hiện bình đẳng giới với phụ nữ, chịu trách nhiệm về hành vi gây ra bạo lực với phụ nữ và trẻ em. Với phụ nữ, khi xảy ra BLGĐ, cần vượt lên tâm lý mặc cảm, lên tiếng để tự cứu lấy mình và có thêm sự hỗ trợ từ cộng đồng. Phó chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố Trần Thị Thu cho rằng, gia đình là tổ ấm, là không gian an toàn, bình yên nhất cho các thành viên. Xây dựng ngôi nhà an toàn, bình yên cần sự nỗ lực của các thành viên chăm lo, vun đắp mỗi ngày. Từng người phải có kiến thức, kỹ năng, hiểu biết và hành động để tạo sự bình đẳng giới.
Các đoàn thể, nhất là đoàn thể có hội viên liên quan trực tiếp như các hội: Phụ nữ, Nông dân, Cựu chiến binh, Thanh niên…, thường xuyên nắm bắt thông tin, tâm tư tình cảm của hội viên, nhất là những hội viên gia đình “trục trặc”, kịp thời hòa giải, can thiệp khi các gia đình có biểu hiện xảy ra BLGĐ. Về phía chính quyền cơ sở không thể thờ ơ, đứng ngoài cuộc, trực tiếp nắm bắt và đôn đốc các đoàn thể ở cơ sở phát huy tinh thần trách nhiệm, giám sát, hòa giải kịp thời các vụ việc phát sinh trong nội bộ nhân dân, giải quyết dứt điểm mâu thuẫn, tranh chấp, không để bức xúc kéo dài dẫn đến xung đột, BLGĐ, để mỗi gia đình, mỗi ngôi nhà luôn là nơi an toàn, bình yên cho các thành viên đi, về./.
Tổng hợp về tình hình phòng, chống BLGĐ của Hải Phòng 10 năm (2008-2018) do Sở Văn hóa - Thể thao thực hiện cho thấy, trên địa bàn xảy ra hơn 3.700 vụ BLGĐ, trong đó gần 50% là bạo lực tinh thần. Phụ nữ ở độ tuổi từ 16 đến 59 bị bạo lực nhiều nhất với gần 2.800 người, khoảng 74%. Cũng trong 10 năm, có 1.527 vụ ly hôn có nguyên nhân từ BLGĐ, nạn nhân hầu hết là phụ nữ, còn người gây ra bạo lực là chồng hoặc những người thân của gia đình chồng.
Bài và ảnh: Huyền Chi
