(HPĐT)- Năm thứ 2 liên tiếp, Tháng hành động “Vì bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới” cấp quốc gia chọn chủ đề “Chấm dứt bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em”, với mong muốn, phụ nữ và trẻ em không còn bị bạo lực, không còn sự phân biệt trên cơ sở giới, tiến tới bình đẳng với cuộc sống hạnh phúc, an toàn.
Thanh niên huyện Kiến Thụy với bài nhảy tập thể khỏe khoắn hưởng ứng Tháng hành động Vì bình đẳng giới và bạo lực trên cơ sở giới.
Lên tiếng là cần thiết
Theo báo cáo điều tra quốc gia về phụ nữ ở Việt Nam năm 2019 do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TBXH) phối hợp Tổng cục Thống kê và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc thực hiện cho thấy, 63% số phụ nữ từng phải chịu đựng ít nhất 1 loại bạo lực trong đời do chồng gây ra. Trong đó, bạo lực tinh thần nhiều nhất, tiếp đó là bạo lực thể xác, tình dục, kinh tế và bị kiểm soát hành vi. Số phụ nữ bị khuyết tật có nguy cơ bị bạo lực nhiều hơn phụ nữ không bị khuyết tật. Kết quả thực hiện mục tiêu “bảo đảm bình đẳng giới trong đời sống gia đình, từng bước xóa bỏ bạo lực trên cơ sở giới” của thành phố cho thấy: Giai đoạn 2011-2015, trung bình mỗi năm thành phố có khoảng 430 vụ bạo lực gia đình (BLGĐ) được phát hiện, thống kê; hơn 50% số nạn nhân của BLGĐ được phát hiện, được tư vấn về pháp lý, sức khoẻ, hỗ trợ và chăm sóc tại các cơ sở trợ giúp nạn nhân BLGĐ. Giai đoạn 2016-2020, trung bình mỗi năm có khoảng 300 vụ BLGĐ; tỷ lệ nạn nhân bị BLGĐ được phát hiện, được tiếp cận các hoạt động hỗ trợ về phòng, ngừa BLGĐ, tư vấn về tâm lý, pháp lý, chăm sóc y tế, bảo vệ sự an toàn đạt trên 95%. Như vậy, số vụ BLGĐ giảm, số nạn nhân được hỗ trợ, chăm sóc kịp thời tăng lên. Tuy nhiên, nguy cơ phụ nữ, trẻ em bị bạo lực còn rất cao, bởi chính là nạn nhân của bạo lực cũng chưa hiểu hết quyền và trách nhiệm của mình, ít dám lên tiếng để bảo vệ bản thân.
Điều tra quốc gia về phụ nữ ở Việt Nam năm 2019 chỉ ra rằng, 27% số phụ nữ bị bạo lực do chồng gây ra, khi được hỏi cho rằng “Người vợ tốt nên nghe lời chồng dù bản thân không đồng ý” và có đến 90% số phụ nữ từng bị chồng bạo lực thể xác hoặc tình dục không tìm kiếm sự giúp đỡ của cơ quan chức năng. Tư tưởng “cam chịu”, “xấu xa đậy lại”, không muốn người khác biết chuyện “sau cánh cửa” nhà mình của phụ nữ khiến họ trở thành nạn nhân lâu dài, dẫn đến hậu quả xấu về suy giảm sức khỏe, nguy cơ về sức khỏe tâm thần cao gấp 3 lần phụ nữ không bị bạo lực. Theo ý kiến của Trưởng phòng Bảo vệ, chăm sóc trẻ em và bình đẳng giới (Sở LĐ-TBXH) Nguyễn Thị Tuấn Anh, nạn nhân bị bạo lực, nhất là phụ nữ và trẻ em cần lên tiếng để bảo vệ chính mình. Bởi không tự giúp chính mình là tiếp tay cho nạn BLGĐ, dũng cảm lên tiếng, vượt qua định kiến xã hội để hướng tới cuộc sống tốt hơn là điều phụ nữ bị bạo lực nên làm và cần làm ngay.
Đa dạng hình thức truyền thông, mô hình hỗ trợ
Một trong những nguyên nhân dẫn đến bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em là nhận thức của cả nam giới và phụ nữ chưa đầy đủ, chưa sâu sắc. Nhiều nam giới còn nặng tư tưởng “trọng nam khinh nữ”, thiếu hiểu biết dẫn đến hành vi lệch lạc, bạo lực với phụ nữ. Còn phụ nữ, nhiều người thụ động, bị phụ thuộc về kinh tế, lo sợ tình trạng sẽ tồi tệ hơn nên không dám lên tiếng. Để giảm thiểu, tiến tới xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em, trước tiên, phải thay đổi nhận thức của cả 2 giới thông qua công tác truyền thông. Bởi chỉ khi nam giới và phụ nữ hiểu rõ quyền, trách nhiệm và sự tôn trọng đầy đủ lẫn nhau mới không xảy ra bạo lực. Hằng năm, Sở Văn hóa và Thể thao, Sở LĐ-TBXH, các cấp Hội phụ nữ, các địa phương đều tổ chức các hội nghị cung cấp kiến thức, nâng cao nhận thức cho người dân về bình đẳng giới, phòng, chống BLGĐ. Thông qua các mô hình, câu lạc bộ về phòng, chống BLGĐ, phòng, chống xâm hại trẻ em người dân được chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, chuyển đổi hành vi về bình đẳng giới trong các lĩnh vực đời sống. Song chỉ tuyên truyền thôi chưa đủ, các cấp ngành, địa phương còn xây dựng nhiều mô hình nhằm phòng ngừa, hỗ trợ tốt nhất cho phụ nữ và trẻ em khi xảy ra bạo lực.
Đơn cử, Sở Văn hóa và Thể thao triển khai 198 mô hình can thiệp phòng, chống BLGĐ, trên 150 nhóm phòng, chống BLGĐ tại các xã, phường, thị trấn với các hoạt động bố trí nơi tạm lánh, hỗ trợ tư vấn và khám, chữa bệnh cho nạn nhân bị BLGĐ. Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố triển khai xây dựng và duy trì hiệu quả hoạt động của 1.046 địa chỉ tin cậy tại cộng đồng (tăng 268 địa chỉ tin cậy so với năm 2015) tại 100% số xã, phường, thị trấn, kịp thời can thiệp, hỗ trợ các nạn nhân bị BLGĐ. Sở LĐ-TBXH triển khai 4 mô hình về bình đẳng giới và vì sự tiến bộ của phụ nữ với những hoạt động nhằm hỗ trợ, can thiệp, phòng ngừa và giảm thiểu bạo lực trên cơ sở giới nói chung và BLGĐ nói riêng, thúc đẩy thực hiện bình đẳng giới giữa nam và nữ.
Nhờ tích cực truyền thông bằng nhiều hình thức và mô hình, hoạt động cụ thể, nhận thức của cán bộ địa phương, các ban, ngành, đoàn thể, cộng tác viên và người dân về các vấn đề liên quan đến bình đẳng giới tốt hơn, nhận thức về phòng, chống BLGĐ ngày càng nâng cao. Vấn đề BLGĐ, bất bình đẳng giới có sự thay đổi tích cực, vai trò của phụ nữ được đề cao. Nhiều gia đình có cuộc sống hạnh phúc, tiến bộ nhờ sự chia sẻ và thấu hiểu giữa các thành viên. Đến nay, 88% số hộ gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hóa cấp cơ sở, toàn thành phố có trên 2000 gia đình văn hóa tiêu biểu được tuyên dương khen thưởng.
Phương Nam - Ảnh: Xuân Phú4 mô hình về bình đẳng giới và vì sự tiến bộ của phụ nữ do Sở LĐ-TBXH triển khai là: “Ngăn ngừa và giảm thiểu tác hại của bạo lực trên cơ sở giới” tại huyện Tiên Lãng; “Nam giới với công việc gia đình và thực hiện kế hoạch hoá gia đình” tại huyện Kiến Thụy; “Địa chỉ tin cậy - nhà tạm lánh tại cộng đồng” tại huyện Cát Hải; “Câu lạc bộ hỗ trợ phụ nữ có nguy cơ bị ép kết hôn với người nước ngoài” tại huyện Thủy Nguyên.
