Từ thành phố Hồ Chí Minh đi đến điểm tham quan Chiến khu Rừng Sác chỉ khoảng 60 km. Đi du lịch ở đây khá thuận tiện, dễ dàng và ít chi phí. Tuy không có nhiều dịch vụ như mong muốn nhưng đây là địa chỉ du lịch đa dạng, có truyền thống, có tâm linh, có sinh thái, có rừng có biển, giao thông khá thuận tiện. Trên địa bàn rừng Sác Cần Giờ có hàng chục điểm tham quan, nhưng một trong những nơi đọng lại những cảm xúc ý nghĩa nhất là Di tích chiến khu rừng Sác.
Đi trong rừng Sác có một khung cảnh nên thơ không phải nơi nào cũng có. Ngoài tiếng ca nô, chỉ nghe thấy tiếng chim thánh thót, tiếng gió lao xao. Anh lái ca nô bảo nơi đây không được xây dựng nhà xưởng, không được bê tông hoá, không được xâm phạm dù chỉ một cây đước. Cứ cách vài cây số lại có một ngôi nhà nhỏ của người canh rừng. Thỉnh thoảng lắm chúng tôi mới gặp một chiếc thuyền đánh cá nhẹ nhàng lướt đi trên mặt nước trong veo.
Tìm hiểu về thông tin nơi đây không khó, vì ngay cổng vào đã có một căn nhà vuông vức, phía trước có đặt hai khẩu pháo, trên mái nhà luôn có những chú khỉ leo trèo, đó là bảo tàng Rừng Sác với nhiều hiện vật và hình ảnh, số liệu về vùng đất và cuộc chiến đấu 9 năm của Trung đoàn 10 đặc công.
Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ còn gọi là Rừng Sác, là quần thể gồm các loài động, thực vật rừng trên cạn và thuỷ sinh, được hình thành trên vùng châu thổ rộng lớn của các cửa sông Đồng Nai, sông Sài Gòn và sông Vàm Cỏ. UNESCO công nhận đây là khu dự trữ sinh quyển thế giới vào ngày 21-1-2000 với hệ động, thực vật đa dạng, độc đáo điển hình của vùng ngập mặn. Nơi đây được công nhận là khu du lịch trọng điểm quốc gia ViệtNam.
Một lán trưng bày hiện vật ở di tích Rừng Sác
Chúng tôi mua vé xuồng máy vào thăm di tích. 300 nghìn một vé cho 8 khách. Còn khách đi bộ thì vào thẳng khu trưng bày bằng những cầu cạn ngoằn ngoèo làm rất chắc chắn bằng gỗ đước. Cứ đi một đoạn lại đến một lán trưng bày hiện vật. Thỉnh thoảng du khách lại giật mình khi thấy hiện ra những tượng chiến sĩ đặc công ẩn hiện trong rừng đước, mô phỏng cảnh sinh hoạt và chiến đấu của chiến sĩ trước kia. Thật khó lòng tưởng tượng cảnh sống trong rừng đước gian khổ như thế mà sao các chiến sĩ vẫn chịu đựng và hoàn thành nhiệm vụ. Tôi đọc được trên gương mặt các du khách cũng phảng phất một câu hỏi như thế.
Trong kháng chiến chống Mỹ, Rừng Sác (huyện Cần Giờ, thành phố Hồ Chí Minh) được xem là căn cứ nổi, sát nách Sài Gòn – Gia Định về hướng ĐôngNam. Nơi đây có sông Lòng Tàu là “cổ họng” vận chuyển, tiếp tế hậu cần cho bộ máy chiến tranh khổng lồ với hàng triệu quân Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Trung đoàn 10 Bộ đội đặc công Rừng Sác (thành lập 15-4-1966) có nhiệm vụ thọc sâu áp sát, bám trụ bằng mọi giá chiếm giữ khu Rừng Sác để tiến công liên tục vào kho tàng, bến cảng, cơ quan đầu não, sào huyệt bộ máy chiến tranh Mỹ- chính quyền Sài Gòn. Để bảo vệ sông Lòng Tàu, Mỹ tuyên bố "làm cỏ Rừng Sác" bằng “mưa bom bão đạn" và bằng vũ khí hoá học.
Một trong những trận đánh tàu nổi tiếng là trận đánh tàuVictoriavào tháng 8-1966. Thời điểm này, Mỹ đưa tàu Victoria chở khoảng 100 xe tăng, thiết giáp; 2 máy bay trực thăng, 20 tấn lương thực, thực phẩm…cung cấp cho một sư đoàn Mỹ, chuẩn bị cho chiến dịch mùa khô lần thứ nhất 1966-1967. Các chiến sĩ đặc công Rừng Sác phải ngâm mình dưới nước, chôn mình ngụy trang dưới bùn. Sau hơn một tháng chuẩn bị và lên kế hoạch, sáng 23-8-1966 khi tàuVictoriađi qua, 2 quả thủy lôi đã làm nổ tung con tàu với trọng tải hơn 10 nghìn tấn cùng khí giới chìm nghỉm xuống lòng sông. Một trận đánh oai hùng khác là trận đánh kho xăng Nhà Bè. Chỉ 8 chiến sĩ dũng cảm mưu trí đã vượt sự bảo vệ nghiêm ngặt của chính quyền Sài Gòn khiến kho xăng Nhà Bè cháy suốt 12 ngày đêm. Nhưng hầu hết các chiến sĩ tham gia trận đánh đó đã hy sinh.
Trong 9 năm bám trụ và chiến đấu trong chiến khu Rừng Sác, hơn 800 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, Trung đoàn 10 đến ngày giải phóng đã hoàn thành nhiệm vụ, không còn phiên hiệu.
Đi thăm chiến khu Rừng Sác về, tôi mang theo hàng trăm tấm hình ghi nhận lại những cảnh vật trong khu trưng bày. Nhưng cảm xúc khâm phục và tự hào về hình ảnh người chiến sĩ đặc công rừng Sác thì luôn in đậm trong tâm khảm tôi và sẽ không bao giờ phai được.
Bài và ảnh: HUỲNH DŨNG NHÂN
