(HPĐT)- Trong dòng chảy cách mạng công nghiệp 4.0, việc sử dụng các trang mạng xã hội (MXH) như Facebook, Zalo… trên internet trở nên phổ biến, quen thuộc, nhất là ở giới trẻ. MXH mang lại nhiều giá trị tích cực trong cuộc sống, song cũng có mặt trái, tác động tiêu cực, để lại không ít hệ lụy đối với người sử dụng. Bởi vậy, việc sử dụng MXH như thế nào để hữu ích cho bản thân, lan tỏa những điều tốt đẹp trong xã hội là điều đáng quan tâm của giới trẻ trong xã hội hiện đại ngày nay.
Từ ý tưởng của tập thể kết hợp thông tin tham khảo từ mạng xã hội, Đoàn Thanh niên xã Dương Quan (huyện Thủy Nguyên) sáng tạo “lốp xe cứu đuối” từ các vật liệu tái chế.
Thế giới ảo, hậu quả thật
Cuối tháng 6 vừa qua, hình ảnh một nam sinh viên ở thành phố Hồ Chí Minh thể hiện tình cảm thân thiết với bạn gái ngay khi đang tham gia lớp học trực tuyến gây xôn xao dư luận. Bên cạnh hành vi không tôn trọng giáo viên và các bạn cùng lớp, làm ảnh hưởng tới môi trường giáo dục lành mạnh của nam sinh viên này, dư luận còn bất bình trước hành động của người bạn học ghi lại màn hình buổi học trực tuyến đó, phát tán trên mạng xã hội, để rồi nhiều bạn trẻ lan truyền, chia sẻ lại clip nội dung phản cảm này trên các diễn đàn, trang mạng xã hội; sử dụng thông tin đó để tăng tương tác, đánh giá, đùa cợt trước lỗi lầm của người khác, mà không biết rằng đang làm việc vi phạm pháp luật.
Còn tại Hải Phòng, vào đầu tháng 3- 2021, trên Facebook lan truyền clip ghi lại cảnh một nữ sinh học tại quận Lê Chân bị một nhóm học sinh THCS trên địa bàn quận Hồng Bàng đánh hội đồng. Theo điều tra của cơ quan chức năng, vụ việc xảy ra do các học sinh này nói xấu nhau trên MXH, từ đó nảy sinh mâu thuẫn và hẹn nhau ra khu vực phường Thượng Lý (quận Hồng Bàng) để giải quyết. Kết thúc vụ việc, tinh thần của nữ sinh bị các bạn bạo hành bị ảnh hưởng, những học sinh khác có liên quan phải viết bản tường trình và bị nhắc nhở, kỷ luật theo quy định. Trong khi đó, lợi dụng sự lan tỏa nhanh của MXH nhằm gây chú ý, câu “view”, tăng số người theo dõi và tương tác, phục vụ việc bán hàng online, đầu năm 2021, anh P.V.H, sinh năm 1992, ở huyện Thủy Nguyên đăng bài trên Facebook có nội dung bịa đặt thông tin, không có căn cứ khoa học, trong việc phòng, chống COVID-19. Theo cơ quan chức năng, thời điểm đó, nhiều người tin và làm theo thông tin này, bị ảnh hưởng tới tinh thần và sức khỏe. Hành vi của anh P.V.H bị Công an huyện Thủy Nguyên xử phạt do thông tin phản khoa học.
Từ thực tế trên cho thấy, nhiều hệ lụy gây hậu quả xấu xảy ra trong cuộc sống giới trẻ có nguyên nhân từ việc sử dụng MXH chưa đúng cách. Do khả năng nhận thức, xử lý thông tin của mỗi người chưa được đồng đều, nhất là các bạn trẻ còn non về kinh nghiệm sống, nên nhiều thanh niên bỏ qua những khía cạnh tích cực của mạng xã hội như tìm kiếm thông tin, tham gia các hoạt động lành mạnh, mà thay vào đó là lạm dụng, theo đuổi lối sống ảo, xa rời thực tế; hùa theo đám đông, gây hoang mang dư luận…
Dùng tin tốt đẩy lùi tin xấu
Không thể phủ nhận, MXH rất hữu ích. Người dùng có thể kết nối với mọi người trên thế giới, tìm thấy các thông tin hữu ích cho việc học tập, rèn luyện kỹ năng sống. Điều quan trọng là các bạn trẻ cần biết cách khai thác mặt tích cực của MXH, biết sử dụng MXH một cách thông minh chứ không để nó chi phối cuộc sống của chính mình.
Sau Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ 11, nhiệm kỳ 2017-2022, Trung ương Đoàn đưa ra chương trình hành động thực hiện Nghị quyết đại hội, trong đó nhấn mạnh về việc “thường xuyên đăng tải những thông tin tích cực; có kế hoạch đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc, bôi nhọ, chống phá của các thế lực thù địch trên MXH. Chủ động xây dựng, điều hành các trang thông tin điện tử, kênh YouTube, Fanpage, group Facebook theo các đối tượng thanh thiếu niên; phát động cuộc vận động “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp” trên các trang cá nhân, Fanpage của các cấp bộ Đoàn - Hội trên MXH”.
Nhiệm vụ này được các cấp bộ, tổ chức Đoàn cơ sở tại Hải Phòng chú trọng thực hiện. Thầy Tạ Hữu Tiến, Tổng phụ trách Đoàn - Đội, Trường THCS Nguyễn Bá Ngọc (quận Lê Chân) cho biết: Một trong những giải pháp được nhà trường lựa chọn là tích cực tuyên truyền các thông tin chính thống, mang thông điệp ý nghĩa. Nếu tăng số lượng tin tốt, số lượng tin xấu sẽ giảm. Trên tinh thần đó, kênh Fanpage của nhà trường đến nay có gần 4.000 lượt yêu thích, là kênh thông tin tin cậy về các vấn đề “nóng” như cập nhật tình hình dịch COVID-19, lịch học trực tuyến, gương người tốt- việc tốt, đặc biệt là những lời chia sẻ, động viên của giáo viên đối với học trò trước những vấn đề gần gũi cũng được đăng tải tại đây, như: Xây dựng tình bạn đẹp, phòng, chống tệ nạn xã hội, hướng tới mùa thi…, giúp học sinh nhà trường thường xuyên quan tâm, truy cập và chia sẻ. Trước đây, khi dịch COVID-19 chưa xâm nhập và phức tạp như hiện nay, với mỗi bài viết của nhà trường chia sẻ về những anh hùng dũng cảm trong thời chiến, hoạt động tri ân những gia đình có công với cách mạng nhân dịp kỷ niệm ngày Thương binh- Liệt sĩ 27-7 hằng năm, nhiều học trò gửi tin nhắn cho nhà trường thể hiện niềm tự hào, xúc động, mong muốn được tham gia các hoạt động từ thiện, hành trình về nguồn do nhà trường tổ chức. Đó chính là sức mạnh của MXH. Còn trong bối cảnh học sinh nghỉ học dài ngày để phòng, chống dịch COVID-19 như hiện nay, giáo viên cùng các bậc cha mẹ cần thường xuyên giữ liên lạc, phổ biến một số trang mạng chính thống, uy tín để truy cập, nghiên cứu; đồng thời hướng dẫn học sinh cách chọn lọc đánh giá thông tin, biết đối chiếu, kiểm chứng khi lượng tin tức tràn lan trên mạng mỗi ngày.
Nhiều cơ quan, đoàn thể chú trọng hơn việc xây dựng, thiết lậpcác diễn đàn, trang Facebook, YouTube có nội dung mang tính thời sự hấp dẫn hay những câu chuyện cảm động, những tấm gương vượt khó vươn lên... tạo nên các địa chỉ được tìm kiếm nhiều trên MXH, thu hút thanh, thiếu niên tham gia và lan tỏa những giá trị sống đẹp. Trường đại học Hải Phòng triển khai mô hình “Quản lý sinh viên trên các trang mạng xã hội” từ năm 2017. Đến nay, nhà trường phát triển nhiều trang thông tin chính thức gồm: Đại học Hải Phòng, Hội Sinh viên Việt Nam Trường đại học Hải Phòng, THP Confestions… với hàng chục nghìn lượt sinh viên theo dõi. Đây là những nỗ lực rất hữu hiệu để chuyển tải thông tin 2 chiều về những hoạt động của nhà trường, những vấn đề chính trị, xã hội, văn hóa, đời sống muôn màu mang góc nhìn tích cực, trung thực nhất đến các thế hệ sinh viên; cũng như kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các quan điểm, hành vi lệch lạc, từ đó có biện pháp giáo dục uốn nắn sinh viên.
Mới đây, Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội. Bộ quy tắc này và các mô hình bồi đắp lối sống đẹp trong thanh niên sẽ là tấm “áo giáp”, là cơ sở để các tổ chức Đoàn, Đội, nhà trường, cơ quan đơn vị tăng cường phổ biến, tuyên truyền kỹ năng sử dụng MXH hiệu quả, bổ ích tới thế hệ trẻ nói riêng và mỗi người dân nói chung./.
Bài: Linh Anh - Ảnh: Phương Linh
