
Chủ tịch Hồ Chí Minh. (Ảnh tư liệu)
Tháng 7-1951, hội nghị cán bộ tỉnh Kiến An chủ trương: Hoạt động phải nặng về đấu tranh chính trị, kinh tế và kết hợp với đấu tranh võ trang, phải căn cứ vào sức ta và địch mỗi lúc mà tranh đấu nhằm nắm chắc và bảo vệ nhân dân, củng cố và phát triển cơ sở mọi mặt. Cuối tháng 11-1951, Hội nghị bất thường của tỉnh Kiến An quyết định:“Tích cực chuẩn bị lực lượng, đẩy mạnh hoạt động Thu - Đông, phối hợp với chiến dịch Hoà Bình, mở khu du kích Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, phục hồi nhanh cơ sở trong vùng địch tạm chiếm”. Phương châm là “Hoạt động quân sự phải phục vụ cho cơ sở chính trị, hoạt động từ thấp lên cao… giành thế chủ động ban đêm, tiến lên đánh địch càn lớn, đánh trận đầu phải chắc thắng”.
Từ đó, phong trào kháng chiến phát triển mạnh. Dù sống trong vùng địch chiếm đóng, bị càn quét, khủng bố nhưng nhân dân Hải Phòng – Kiến An vẫn một lòng hướng về Đảng, Chính phủ, tin tưởng vào kháng chiến nhất định thắng lợi. Nhân dân xã Hoàng Hoa (Thủy Nguyên) may áo lụa gửi biếu Bác. Bác cũng luôn theo sát tình hình kháng chiến ở vùng Hải – Kiến. Báo Nhân Dân số 52, ngày 29-5-1952, đăng bài thơ Giữ bí mật bảo vệ cán bộ do Bác viết về một thiếu niên huyện Tiên Lãng bảo vệ cán bộ khi bị địch phát hiện hầm bí mật.
Sau một thời gian bí mật chuẩn bị địch tình, xây dựng kế hoạch tác chiến, cuối tháng 3-1953, Tỉnh ủy Kiến An quyết định tập kích vào tỉnh lỵ, một phân khu quan trọng, đồng thời là cứ điểm hậu cần chiến lược hợp thành khu cố thủ Hải Phòng. Đêm 20-4-1953, bộ đội tỉnh từ khu du kích Tiên Lãng vượt sông tập kích thị xã. Ta làm chủ hoàn toàn tỉnh lỵ, tiêu diệt gần 500 tên địch, trong đó có 123 lính Âu – Phi và 1 đại đội commăngđô. Tên Tỉnh trưởng và nhiều sĩ quan bị tiêu diệt, 120 tên bị bắt sống, một kho xăng 30 vạn lít bị cháy, 325 xe vận tải và xe tăng bị phá huỷ, 24 gian nhà kho chứa đầy bom đạn bị nổ. Hai tháng sau, đêm ngày 18-6-1953, lực lượng vũ trang tỉnh Kiến An lại tập kích tổng kho xăng dầu Thượng Lý, đốt cháy hàng triệu lít xăng dầu, phá huỷ nhiều xe cơ giới.
Tại địa bàn Hải Phòng - Kiến An, quân Pháp tăng cường củng cố hệ thống phòng thủ, bảo vệ cảng, sân bay, kiểm soát chặt chẽ các đường giao thông thuỷ bộ, mở những cuộc càn quét nhằm triệt phá các cơ sở và tiềm lực kháng chiến của ta. Hai huyện Tiên Lãng, Vĩnh Bảo là căn cứ du kích, địa bàn đứng chân của các cơ quan lãnh đạo, nơi cung cấp rất lớn sức người và của cho kháng chiến. Hè 1953, chúng tiến hành tập kết chuyển quân và vũ khí dọc theo sông Văn óc, với quyết tâm càn quét triệt phá khu căn cứ du kích Tiên Lãng. Sáng ngày 28-8-1953, quân Pháp chia làm 5 mũi bao vây, tiến công vào huyện Tiên Lãng. Chiến dịch càn kéo dài đến ngày 20-9-1953. Suốt 23 ngày đêm chiến đấu gian khổ, quyết liệt, quân dân Tiên Lãng đã đánh địch 182 trận lớn nhỏ, tiêu diệt 677 tên, bắt sống 6 lính Âu - Phi, làm bị thương hàng trăm tên, phá huỷ 3 xe lội nước, bắn chìm 2 canô, bắn rơi 1 máy bay trực thăng và bắn hỏng 1 máy bay trinh sát.