Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 475/TB-TTCP kết luận thanh tra việc quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, chỉ ra nhiều tồn tại về đầu tư, công nợ, giám sát tài chính và nguy cơ mất vốn.
Tháng 2/2026, Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) Tối cao ban hành cáo trạng truy tố 22 bị can trong vụ án "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, Nhận hối lộ, Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ", xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, và các đơn vị có liên quan.
Theo Cáo trạng của VKSND Tối cao, trong quá trình thực hiện phương án xử lý, sắp xếp khu đất tại địa chỉ số 39-39B Bến Vân Đồn, Phường 12, Quận 4 (nay là phường Xóm Chiếu), TP Hồ Chí Minh theo Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các bị can tại Tập đoàn cao su và các đơn vị, tổ chức có liên quan đã thực hiện hành vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, chuyển nhượng tài sản nhà nước nhưng không định giá, đấu giá trái quy định.
Theo Thông báo số 475/TB-TTCP, Thanh tra Chính phủ kết luận Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam đã ứng vốn đầu tư cho 17 đơn vị thành viên do Tập đoàn sở hữu 100% vốn với tổng số tiền hơn 2.304 tỷ đồng (tính đến ngày 31/12/2024) nhưng không có văn bản thỏa thuận với các công ty thành viên. Việc này được xác định là chưa đúng quy định tại Quy chế tài chính của Tập đoàn.
Bên cạnh đó, các công ty thuộc Tập đoàn và Công ty mẹ - Tập đoàn chưa nộp kịp thời khoản cổ tức, lợi nhuận được chia về Tập đoàn theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020. Một số đơn vị như Công ty CP VRG Bảo Lộc, Công ty CP Thủy điện Geruco Sông Côn, Công ty CP VRG Đắk Nông, Công ty CP Cao su Đồng Phú chưa phân phối hết lợi nhuận sau thuế để chia cổ tức cho các cổ đông theo Nghị định 167/2024/NĐ-CP.
Về đầu tư tài chính dài hạn, Thanh tra Chính phủ đánh giá hiệu quả đầu tư tài chính của Tập đoàn và các công ty thuộc Tập đoàn chưa cao so với quy mô vốn đầu tư. Một số công ty con hoạt động kém hiệu quả, thua lỗ hoặc lỗ lũy kế nhiều năm, chưa bảo đảm yêu cầu bảo toàn và phát triển vốn nhà nước theo quy định pháp luật và quy chế nội bộ, tiềm ẩn nguy cơ suy giảm giá trị vốn đầu tư và rủi ro mất vốn nhà nước.
Tại thời điểm 31/12/2024, tổng nợ phải thu ngắn hạn lũy kế của Tập đoàn là hơn 1.281 tỷ đồng, trong đó hơn 30,66% (tương đương hơn 414 tỷ đồng) là nợ quá hạn. Nhiều khoản nợ đã quá hạn trên 3 năm hoặc được coi là nợ xấu.
Thanh tra cũng nêu rõ việc Công ty mẹ - Tập đoàn đứng ra trả nợ thay cho Công ty CP Gỗ MDF VRG Kiên Giang với số tiền hơn 181 tỷ đồng nhưng chưa được thu hồi đúng hạn, không thực hiện đúng cam kết, kế hoạch trả nợ. Tập đoàn cho vay vốn, trả thay cho Công ty CP Cao su Phú Riêng Kratie với số tiền hơn 92 tỷ đồng có nguy cơ khó thu hồi. Ngoài ra, Tập đoàn còn có khoản phải thu quá hạn thanh toán của Công ty CP Đầu tư và Dịch vụ Sao Kim hơn 26,9 tỷ đồng.
Việc góp vốn, cổ phần đầu tư tại công ty con của Công ty mẹ và một số công ty thuộc Tập đoàn như Tổng Công ty Cao su Đồng Nai, Cao su Dầu Tiếng, Cao su Đồng Phú, Cao su Phước Hòa, Cao su Bình Long chưa thực hiện theo đúng quy định của Luật Doanh nghiệp và quy chế nội bộ.
Đồng thời, Công ty mẹ và một số đơn vị không xây dựng kế hoạch giám sát tài chính đối với công ty con giai đoạn 2018 - 2024, cũng như không thực hiện giám sát chặt chẽ hoặc giám sát đặc biệt đối với các công ty có dấu hiệu mất an toàn tài chính theo quy định nội bộ.
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với các vi phạm, khuyết điểm nêu trên thuộc về Hội đồng quản trị, ban lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, lãnh đạo các công ty thuộc Tập đoàn được thanh tra và các cá nhân liên quan.
Thanh tra yêu cầu Tập đoàn tổ chức thực hiện, chỉ đạo người đại diện phần vốn tại các đơn vị có vốn đầu tư từ Tập đoàn đối chiếu, xác nhận đầy đủ nợ phải thu theo đúng quy định pháp luật; có biện pháp quyết liệt đôn đốc thu hồi, xử lý các khoản nợ nhằm bảo toàn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.
Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ Tài chính chỉ đạo Tập đoàn kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân liên quan; đồng thời kiểm tra, rà soát, đánh giá nguyên nhân chủ quan, khách quan và khẩn trương có biện pháp khắc phục để bảo toàn vốn nhà nước theo quy định.
Tập đoàn cũng được yêu cầu rà soát, khắc phục tình trạng công ty mẹ, công ty con và sở hữu chéo giữa các công ty trong nhóm; thực hiện góp vốn, cổ phần đầu tư tại các công ty con theo đúng quy định pháp luật và quy chế nội bộ.
TT (tổng hợp)
