Tháo dỡ các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà (huyện Cát Hải): Giữ ngọc để “đảo Ngọc” lung linh (Kỳ 1)

Lãnh đạo các ban, ngành, đoàn thể huyện Cát Hải tuyên truyền đến hộ nuôi trồng thủy sản quy định chính sách hỗ trợ tháo dỡ cơ sở lồng bè trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà. Ảnh: NGỌC SƠN

Kỳ 1: Người dân đồng tình, ủng hộ

(HPĐT)- Mặc dù gắn bó với nghề nuôi trồng thủy sản trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà nhiều năm và hầu hết hiện chỉ theo nghề này để mưu sinh, nhưng phần lớn các hộ làm nghề đồng tình với chủ trương tháo dỡ của thành phố vì sự phát triển chung.

Đầu giờ chiều một ngày cuối tháng 8, chiếc thuyền gỗ nhỏ của Ban Quản lý các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà ầm ì nổ máy rời bến Bèo đưa nhóm phóng viên Báo Hải Phòng đi một vòng chung quanh các vịnh tìm hiểu thực tế cũng như tâm tư, nguyện vọng của các hộ nuôi trồng thủy sản thuộc diện tháo dỡ, di chuyển theo chỉ đạo của thành phố. Mặt nước vịnh Lan Hạ vốn trong xanh, bất ngờ chuyển sang màu bã trầu lạ mắt. Giải thích cho sự khác thường ấy, Phó giám đốc Ban Quản lý các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà Phùng Quang Tuyền chia sẻ, mỗi tháng 2 lần vào cuối con nước, nước từ các khe đá, thung, áng tràn xuống khiến nước biển nơi đây đổi màu. Thời gian này, tôm cá kéo nhau trốn sạch khiến công việc chài lưới của ngư dân gặp nhiều khó khăn.

Hơn 1 năm qua kể từ khi huyện nhà triển khai thực hiện Nghị quyết số 05/2021/NQ-HĐND quy định hỗ trợ tháo dỡ các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà, anh Tuyền và các thành viên Ban Quản lý các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà cũng như những phòng, ban liên quan đến công tác tháo dỡ, di dời của huyện Cát Hải hiếm có dịp được nghỉ ngày thứ 7, chủ nhật. Thời gian cuối tuần, thay vì dành cho gia đình và những thú vui cá nhân, họ dành cả cho công tác vận động, tuyên truyền cũng như tổ chức tháo dỡ, di chuyển lồng bè nuôi trồng thủy sản. Qua lại, gặp gỡ nhiều đến mức, anh Tuyền nhớ từng thói quen của những chú chó được nuôi để giữ lồng bè. Thấy bóng dáng anh, thay vì sủa dậm dọa, bầy chó đầu đuôi vẫy tít mù khi gặp người quen.

“Mưa dầm thấm đất”, “nói phải củ cải cũng nghe”, bằng tình cảm, sự chân thành, những cán bộ, công chức, viên chức làm công tác tuyên truyền, vận động tháo dỡ lồng bè của huyện Cát Hải dần nhận sự đồng tình, ủng hộ của các hộ nuôi trồng thủy sản về chủ trương đúng đắn của thành phố và huyện. Anh Đinh Như Đang, nguyên quán ở xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên), hiện đăng ký thường trú tại Tổ dân phố 18, thị trấn Cát Bà (huyện Cát Hải), cho biết, bắt đầu nuôi thử nghiệm cá các loại từ năm 2000 với 3 ô lồng bè trên vịnh Lan Hạ, đến nay, gia đình anh có hơn 150 ô lồng bè với tổng diện tích hơn 1.600 m2. Khi nhận được thông báo tháo dỡ lồng bè, anh cùng gia đình có nhiều tâm tư, nhất là lo sau khi tháo dỡ sẽ không còn kế sinh nhai. Được đại diện lãnh đạo UBND huyện Cát Hải, thành viên các tổ vận động, tuyên truyền tháo dỡ lồng bè của huyện giải thích, nhất là biết được chủ trương bố trí, sắp xếp tạo điều kiện cho các hộ đủ điều kiện theo quy định tiếp tục sản xuất tại nơi nuôi trồng mới, gia đình anh Đang đồng thuận chủ trương này. Không những thế, anh Đang còn tuyên truyền, vận động các hộ nuôi trồng chung quanh ủng hộ việc tháo dỡ, di chuyển. Để giúp bà con thuận lợi trong tháo dỡ, di chuyển, gia đình anh Đang đứng ra thu mua hải sản còn tồn đọng của nhiều hộ với khối lượng lớn, đến nay khoảng hơn 30 tấn. Trong đó có hộ anh Đặng Văn Hinh với khối lượng 4 tấn. Nhờ tiêu thụ hết số cá còn tồn đọng, trong tháng 6-2022, gia đình anh Hinh hoàn thành tháo dỡ lồng bè.

Làm nghề nuôi thủy sản lồng bè sau gia đình anh Đang 2 năm, hiện gia đình anh Vũ Văn Vóc ở Tổ dân phố 11, thị trấn Cát Bà sở hữu 41 ô lồng bè ở vụng Tây Trâu nằm trên vịnh Bến Bèo. Khi thành phố có chủ trương tháo dỡ, số cá đến kỳ xuất bán còn tồn đọng tại các ô lồng bè của gia đình anh Vóc khoảng hơn 40 tấn. Đến nay, qua các “kênh” tiêu thụ khác nhau, chỉ còn khoảng gần 20 tấn. “Tổng số tiền thành phố hỗ trợ cho việc tháo dỡ lồng bè gia đình tôi gần 425 triệu đồng, thêm tiền xuất bán cá, gần đủ đóng bè mới theo mẫu (hơn 700 triệu đồngPV). Thời gian tới, sau khi hoàn thành đóng cơ sở nuôi trồng mới, gia đình tôi dự kiến tiến hành tháo dỡ trả lại “mặt bằng” cho huyện phục vụ phát triển du lịch, bảo đảm vệ sinh môi trường. Gia đình tôi mong muốn chính quyền huyện Cát Hải hỗ trợ tiếp cận các khoản vốn vay ưu đãi để tiếp tục theo nghề”, anh Vóc tâm sự. Không chỉ gia đình anh Đang, anh Vóc, mà hầu hết các hộ nuôi trồng thủy sản trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà đến nay ủng hộ, đồng thuận với chủ trương tháo dỡ, di chuyển, quy hoạch lại khu vực nuôi trồng thủy sản.

Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ngành Nông nghiệp thành phố rất ủng hộ việc tháo dỡ, quy hoạch lại các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên các vịnh của quần đảo Cát Bà. Việc nuôi trồng thủy sản bằng lồng bè tại đây từ nhiều năm qua mở rộng nhanh chóng, nhưng lại thiếu quy hoạch, quy mô sản xuất mang tính đơn lẻ, manh mún và thiếu sự liên kết giữa các khâu trong sản xuất, đầu ra không ổn định đã tác động tiêu cực đến nhiều lĩnh vực. Việc sắp xếp lại các hộ nuôi trồng thủy sản trên vịnh giúp công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản thuận lợi hơn, đồng thời giúp tăng chất lượng, sản lượng sản phẩm thủy sản. Hiện điều các hộ nuôi trồng thủy sản trên các vịnh của quần đảo Cát Bà mong muốn nhất là thành phố, huyện giúp đỡ, hỗ trợ tiếp tục được làm nghề, tiếp cận các khoản vốn vay ưu đãi phục vụ sản xuất, đẩy mạnh tiêu thụ lượng thủy sản còn tồn đọng khá nhiều trong bối cảnh thị trường xuất khẩu chủ yếu đang bị “nghẽn”, lượng tiêu thụ tại chỗ phục vụ khách du lịch và tới các địa phương trong và ngoài thành phố cũng như những chương trình hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm còn hạn chế, có phần “nhỏ giọt”…

Thực hiện Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Nghị quyết số 36 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó có việc xây dựng Cát Bà trở thành trung tâm du lịch quốc tế; chuẩn bị các điều kiện cần thiết để UNESCO công nhận vịnh Hạ Long- Quần đảo Cát Bà là Di sản thiên nhiên thế giới, đồng thời nâng cao chất lượng, công nghệ nuôi trồng thủy sản trên các vịnh của quần đảo Cát Bà, năm 2021, huyện Cát Hải tham mưu UBND thành phố xây dựng đề án trình HĐND thành phố ban hành Nghị quyết 05, ngày 12-8-2021 về hỗ trợ tháo dỡ các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà. Với tinh thần khẩn trương quyết liệt, huyện Cát Hải đẩy mạnh tuyên truyền vận động đưa nội dung nghị quyết đi vào cuộc sống và tạo được sự đồng thuận của đông đảo người dân, nhất là các hộ nuôi trồng thủy sản./.

Kỳ 2: Tập trung hỗ trợ tiêu thụ thủy sản tồn đọng