Tháo gỡ những vướng mắc “vĩ mô”

Định giá đất đang là khâu gặp nhiều vướng mắc, lúng túng, gây khó khăn cho việc đưa nguồn lực đất đai vào phát triển kinh tế. Thực tế tại Hải Phòng và nhiều địa phương trên cả nước, việc đấu giá quyền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đất đang chững lại. Trong số nguyên nhân, có lý do định giá đất chưa sát thực tế. Kết quả, “đất vàng” vẫn “nằm ngủ”, chậm được khai thác phục vụ đời sống, trong khi ngân sách hụt thu nguồn lực lớn đáp ứng yêu cầu phát triển. Mặt khác, tính phức tạp của vấn đề còn khiến một bộ phận cán bộ, công chức các cơ quan, địa phương liên quan “e dè” trong thực thi công vụ vì sợ sai, sợ trách nhiệm. Theo đề xuất của một số địa phương, cần cho phép địa phương quyết định giá đất cụ thể linh hoạt hơn so với kết quả định giá ban đầu để thu hút nhà đầu tư; cũng như làm rõ trách nhiệm cá nhân, tổ chức trong quá trình xác định, thẩm định, phê duyệt giá đất...

Nhằm khắc phục tình trạng này, trong cuộc họp ngày 30-10 với đại diện một số bộ, ngành, địa phương, hiệp hội… giải quyết khó khăn, vướng mắc liên quan đến công tác định giá đất, lãnh đạo Chính phủ cho rằng mọi vướng mắc, vi phạm pháp luật khi đưa nguồn lực đất đai vào phát triển kinh tế chủ yếu là do định giá đất. Vì thế, không được đẩy việc khó cho địa phương trong khâu này. Đồng thời, định giá đất cần sát, trúng, đúng, phù hợp thực tế, bảo đảm lợi ích công bằng giữa người dân, doanh nghiệp, Nhà nước. Để tinh thần này được cụ thể hóa rõ ràng khi rà soát, bổ sung, hoàn thiện Nghị định của Chính phủ về quy định giá đất (Nghị định 44/2014/NĐ-CP sửa đổi), lãnh đạo Chính phủ yêu cầu các địa phương từ thực tiễn thẳng thắn góp ý, chỉ ra điểm nghẽn để Bộ Tài nguyên và Môi trường tiếp thu kịp thời, vì địa phương là nơi thực hiện. Là trách nhiệm, cũng là quyền lợi của địa phương.

Một vấn đề khác- Quy hoạch tỉnh, là quy hoạch mang tính chất định hướng và có tầm nhìn dài hạn về phương hướng phát triển, tổ chức không gian hoạt động kinh tế - xã hội và phân bổ nguồn lực của địa phương. Nhiều địa phương trên cả nước hoàn tất quá trình xây dựng, trình Chính phủ phê duyệt quy hoạch. Tuy nhiên, không ít địa phương hiện đang gặp nhiều vướng mắc trong quá trình xây dựng quy hoạch. Cụ thể, qua rà soát hồ sơ, Hải Phòng và 11 địa phương khác (gồm Đà Nẵng, Hà Giang, Bắc Kạn, Phú Thọ, Bắc Ninh, Quảng Ngãi, Bình Phước, Bà Rịa – Vũng Tàu, An Giang, Kiên Giang, Cà Mau) xác định được 7 nhóm vấn đề mà phần lớn các tỉnh, thành phố còn vướng mắc. Trong đó, có những vấn đề liên quan đến Quy hoạch điện quốc gia. Theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ tại cuộc họp mới đây với 12 địa phương trên, liên quan đến Quy hoạch điện 8, các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo việc cập nhật các dự án, công trình quan trọng, ưu tiên đầu tư đã được xác định trong Quy hoạch điện 8 vào Quy hoạch tỉnh; căn cứ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tiềm năng phát triển năng lượng điện của địa phương để đề xuất bổ sung danh mục dự kiến dự án nguồn điện tiềm năng, lưới điện tiềm năng trong Quy hoạch tỉnh.

Theo các chuyên gia năng lượng, Quy hoạch điện 8 là quy hoạch “mở”, mang tính định hướng chứ không “cứng”. Thủ tướng Chính phủ chỉ phê duyệt các định hướng chính, danh mục chính; sau đó Bộ Công Thương sẽ xây dựng kế hoạch để thực hiện quy hoạch, trong đó xác định cụ thể thời gian và dự án triển khai. Do vậy, những bước triển khai tiếp theo rất cần sự minh bạch. Mặt khác, cũng từ tính “mở” của quy hoạch, kỳ vọng sẽ khắc phục được sự thiếu cân đối giữa nguồn phát điện với phụ tải mang tính vùng, tiểu vùng đến từng địa phương, đang là một nguyên nhân khiến miền Bắc thiếu điện vào mùa cao điểm; cũng như triển khai các dự án điện tái tạo chưa đồng đều giữa các vùng, địa phương, đặc biệt là điện gió.

Thực tế, sau khi Quy hoạch điện 8 được phê duyệt (tháng 5-2023), Hải Phòng là địa phương đầu tiên trên cả nước triển khai dự án xây dựng công trình truyền tải điện theo quy hoạch- Dự án trạm biến áp 500 kV Hải Phòng, tổng vốn đầu tư hơn 617 tỷ đồng, đặt tại xã Quốc Tuấn, huyện An Lão. Theo Quy hoạch điện 8 và cũng là chủ trương của thành phố, dừng không thực hiện dự án Nhiệt điện Hải Phòng 3, thay vào đó tập trung phát triển năng lượng tái tạo. Là trung tâm công nghiệp, logistics của miền Bắc và cả nước với đà phát triển nhanh, việc bảo đảm nguồn cung cấp điện ổn định phục vụ sản xuất tại các khu công nghiệp, khu kinh tế của thành phố là nhiệm vụ sống còn. Chính vì thế, việc xác định cụ thể danh mục, lộ trình triển khai các dự án điện theo định hướng quy hoạch là việc cấp thiết để kịp đáp ứng yêu cầu. Được đánh giá có tiềm năng to lớn về điện gió ngoài khơi, nhất là khu vực biển Bạch Long Vĩ, được nhiều nhà đầu tư “tay to” trong và ngoài nước đặt vấn đề, nếu được thực hiện, hứa hẹn đem lại lợi ích nhiều mặt đối với kinh tế- xã hội thành phố. Với chỉ đạo của Chính phủ, một khi các bộ, ngành Trung ương “xắn tay” cùng địa phương, chắc chắn sẽ tháo gỡ được vướng mắc “vĩ mô”, khơi thông điểm nghẽn cản trở phát triển. Đó cũng là thể hiện tinh thần cải cách thể chế- một trong 3 đột phá chiến lược phát triển bền vững đất nước./.