(HPĐT)- Thông tin Lịch sử dự kiến trở thành môn bắt buộc trong kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025, đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu, xin ý kiến và trình Chính phủ quyết định, thu hút sự quan tâm, chú ý của dư luận. Đề xuất này được đông đảo người dân, nhiều chuyên gia, nhà giáo đồng tình, ủng hộ. “Dân ta phải biết sử ta/Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy. Với sự quan tâm của toàn xã hội, môn Lịch sử đang dần trở lại đúng vị thế vốn có trong giáo dục. Thông qua đó, góp phần bồi đắp, giáo dục tinh thần yêu nước, ý chí tự tôn, tự hào dân tộc.
Tuy nhiên, để dạy và học môn lịch sử hiệu quả, xứng với mong muốn của xã hội, còn nhiều điểm yếu cần khắc phục. Lâu nay, dư luận lo ngại tình trạng học sinh thờ ơ, thậm chí “quay lưng” với môn Lịch sử. Có nhiều câu chuyện “dở khóc dở cười” từng được báo chí phản ánh không ít học sinh vẫn đinh ninh rằng Bà Trưng, Bà Triệu là hai chị em, Trần Quốc Tuấn là Trần Thủ Độ, Nguyễn Huệ khác với Quang Trung, thậm chí nhầm cả nhân vật lịch sử dân tộc với nhân vật lịch sử nước ngoài..., là cảnh báo sự kém hiểu biết về lịch sử dân tộc. Nguyên nhân thì có nhiều. Trước hết, quan niệm về môn học này chưa đúng, còn xem nhẹ, một thời gian dài coi đây là môn phụ với số tiết khiêm tốn; nội dung chương trình, sách giáo khoa nặng về hàn lâm, coi lịch sử là “bản tổng hợp” sự kiện; việc kiểm tra nặng về đánh đố trí nhớ... Đội ngũ giáo viên dạy Lịch sử không được đầu tư đúng mức, cộng thêm phương pháp giảng dạy khô cứng. Do vậy, học sinh không hứng thú học tập. Cùng với đó, trong các kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học, Lịch sử trở thành môn tự chọn, với tâm lý học đối phó, học sinh “bỏ qua” là thực tế dễ hiểu.
Vì thế, để Lịch sử trở về đúng vị thế, bên cạnh đặt đúng vai trò môn học, đổi mới nội dung sách giáo khoa, còn cần “cuộc cách mạng” trong tư duy, nhận thức của người thầy để đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá để học trò trước hết yêu thích môn học này, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục. Trong các nhà trường, người thầy phải khơi dậy “ngọn lửa đam mê” cho các học sinh qua những tiết học sinh động, hấp dẫn. Coi sự kiện lịch sử là cốt lõi, bên cạnh sách giáo khoa, giáo viên cần dẫn dắt, định hướng học sinh tìm hiểu qua tư liệu, báo chí, phim, truyện, sách báo, tranh, ảnh…, từ đó, khuyến khích học sinh đưa ra nhận xét, đánh giá nguyên nhân dẫn đến kết quả, giúp các em tiếp thu kiến thức, khắc phục lối mòn truyền đạt một chiều đơn điệu hay lối học vẹt nhàm chán trước đây. Cùng với đó, giáo viên thường xuyên nâng cao trình độ chuyên môn, tích cực ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy nhằm giúp bài giảng trở nên sinh động, học sinh được động viên, khuyến khích phát huy tính tích cực, chủ động, từ đó khơi dậy sự say mê yêu thích đối với môn học./.
bùi hạnh
