(HPĐT)- Dư luận thế giới đang hướng sự chú ý về những diễn biến ở Gaza sau một năm nổ ra xung đột. Những mất mát và đau thương mà người dân nơi đây phải gánh chịu từng ngày, cho thấy sự cấp bách của những nỗ lực hướng tới nền hòa bình bền vững.
Những con số ám ảnh
Sau một năm xung đột khốc liệt, Gaza đang chìm trong cảnh hoang tàn, đổ nát, hệ thống kết cấu hạ tầng trên dải đất nhỏ hẹp "nóng" nhất Trung Đông này gần như sụp đổ. Cùng với đó, cuộc sống và sinh kế của người Palestine gần như bị tàn phá hoàn toàn.
Tình hình nhân đạo ở Gaza lên đến mức thảm khốc khi tính đến ngày 3-10 có khoảng 42.000 người thiệt mạng, chủ yếu là phụ nữ và trẻ em, hơn 96.700 người bị thương và ít nhất 10.000 người được cho là bị chôn vùi dưới đống đổ nát, đồng nghĩa với số người chết thực sự có thể cao hơn nhiều; 90% dân số phải di dời, tất cả trường học đóng cửa kể từ khi xung đột bắt đầu, hơn một nửa số bệnh viện và trung tâm chăm sóc sức khỏe ban đầu của Gaza hoàn toàn không hoạt động, dịch bệnh tràn lan, tình trạng mất an ninh lương thực lan rộng và 2/3 việc làm bị mất, các tiện ích bị xuống cấp nghiêm trọng và ước tính có khoảng 40 triệu tấn đổ nát và mảnh vỡ ở Gaza, tương đương với sự tàn phá của các thành phố Đức trong Chiến tranh thế giới lần thứ 2. Theo báo cáo của Liên hợp quốc (LHQ), có thể phải mất tới 15 năm mới có thể dọn dẹp hết đống đổ nát ở Gaza ngày nay. Tình hình càng ngày càng tồi tệ khi viện trợ nhân đạo đến Gaza rất khó khăn. Theo báo cáo hồi tháng 9 của Văn phòng Điều phối viên Nhân đạo của Liên Hợp Quốc, 46% các chuyến hàng viện trợ đã bị cản trở hoặc bị từ chối.
Trong khi đó, Israel cũng phải chịu hậu quả không nhỏ khi ngoài 1.200 người tử vong ban đầu trong cuộc tấn công ngày 7-10-2023 của Hamas, khoảng 64 con tin vẫn còn bị giam giữ, 117 người được thả và 70 người được xác nhận thiệt mạng, khoảng 8.700 người bị thương và hơn 100.000 người Israel phải di dời, nhất là các cộng đồng sinh sống gần Gaza và dọc biên giới phía Nam với Liban.
Cần nỗ lực hợp tác thiết thực
Trong một năm qua, cộng đồng quốc tế theo đuổi nhiều nỗ lực ngoại giao nhưng hầu như không hiệu quả. Các cuộc đàm phán gần như bị đóng băng, các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình gần như không có hiệu quả, ngoài một lệnh ngừng bắn ngắn ngủi kéo dài 4 ngày hồi tháng 11 năm ngoái (24 đến 28-11- 2023) để tạo điều kiện trao đổi con tin lsrael để đổi lấy tù nhân Palestine. Các vòng đàm phán hòa bình liên tiếp sau đó không đạt được nhiều tiến triển, bất chấp việc Mỹ cùng Ai Cập và Qatar nỗ lực thúc đẩy đạt được thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza và ngăn chặn nguy cơ xung đột lan rộng ra toàn khu vực.
Hồi cuối tháng 9 vừa qua, ông Josep Borrell, Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) bày tỏ sự lo ngại tình hình leo thang căng thẳng tại Gaza và Liban, đồng thời nhấn mạnh không nên đặt quá nhiều kỳ vọng vào tác động của Mỹ tới Israel. Minh chứng rõ nhất là Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từ chối sáng kiến của Mỹ và Pháp về lệnh ngừng bắn 21 ngày tại Liban, thậm chí Israel còn gia tăng các cuộc tấn công mạnh mẽ hơn vào những mục tiêu quân sự nhằm đạt mục tiêu tiêu diệt hoàn toàn lực lượng Hezbolla. Trong bối cảnh này, giới quan sát cho rằng, cộng đồng quốc tế cần tìm kiếm các giải pháp ngoại giao khác cho vấn đề xung đột Trung Đông, đồng thời cho rằng chỉ dựa vào quốc gia duy nhất cho vấn đề phức tạp trong quá trình tìm kiếm hòa đàm có thể tái diễn viễn cảnh tương tự như Hiệp định Trại David trước đây.
Ngày 10-10, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cũng bày tỏ quan điểm của Bắc Kinh rằng, giải quyết xung đột giữa Israel và Hamas cần ý chí chính trị và nỗ lực ngoại giao, trong đó cộng đồng quốc tế, nhất là nước lớn có ảnh hưởng cần đóng vai trò mang tính xây dựng để ngăn chặn tình hình thêm bất ổn.
Cuộc xung đột này rõ ràng không chỉ liên quan đến riêng người Israel và Palestine, mà còn kéo theo cả sự tham gia của các quốc gia, dân tộc khác và đang đẩy Trung Đông đến bờ vực của cuộc chiến toàn diện. Vì vậy, đã đến lúc các bên liên quan và cộng đồng quốc tế cần phải nỗ lực hợp tác thiết thực bằng các cam kết có ý nghĩa và bền vững để nhanh chóng chấm dứt bạo lực, tìm kiếm giải pháp ngoại giao hiệu quả. Việc đạt được các mục tiêu này sẽ cần rất nhiều thời gian và nỗ lực cũng như thiện chí của các bên liên quan, cũng có thể là một năm, vài năm, thậm chí là cả thế hệ nhưng đáng để tất cả cùng nỗ lực vì Trung Đông hòa bình và ổn định.
XUÂN NHI (tổng hợp)
