Đông đảo người dân thành phố và du khách di chuyển về nội thành sau khi xem chương trình nghệ thuật đêm 11-5 tại Quảng trường Trung tâm Chính trị - Hành chính, Khu đô thị Bắc sông Cấm. Ảnh: ĐỨC NGHĨA
Ai cũng có những đêm trằn trọc nhưng không khi nào cả triệu người cùng thao thức hướng về Hải Phòng như sáng sớm ngày 13-5-1955. Từ đây miền Bắc được hoàn toàn giải phóng. Nhạc sĩ Trần Hoàn trong hồi ký Những kỷ niệm khó quên về Hải Phòng (NXB Hải Phòng, 2000) kể lại ngày tiến vào giải phóng thành phố Cảng: Suốt đêm không ai ngủ được. Mới 3 giờ sáng mà mọi người đã dậy, hành quân tới địa điểm tập kết. Đoàn xe ô tô đã đợi sẵn. Khoảng 5 giờ xe đến An Lạc, Sở Dầu. Ta và địch hai bên đem đồng hồ so giờ. Đúng 5 giờ quân Pháp lặng lẽ rút khỏi Sở Dầu, một tiểu đội của ta thay vào vị trí gác. Đoàn xe tiếp tục tiến vào thành phố. Phố xá như ngủ say nhưng trong mỗi căn nhà là sự phấp phỏng chờ đợi. Tiếng loa vừa vang lên: “Đồng bào thân mến!...”, lập tức các nhà mở toang cửa cùng với tiếng hò reo hân hoan mừng đón bộ đội tiến vào giải phóng thành phố.
Từ đấy, các tên đường, tên phố: Pôn Đume, Lacôm, Bendích, Bonnal… từng đeo đẳng nhức nhối hàng chục năm giờ biến mất cùng quá khứ buồn đau. Các tên gọi lầm than như phận người vất vả: Chợ Đưa Người, Quán Sỏi, Ao Than, ngõ Chè Chai, Quán Nải mờ dần theo năm tháng. Cả những cây phượng từng bao năm gằn gộc, hoa lá vô hồn, cũng từ đấy mỗi độ hè về rợp trời hoa đỏ cho con người thêm yêu thành phố.
Từ đây, ta nhớ mãi những chắt chiu từng mẩu sắt, cân ngô để gây dựng cơ đồ những năm đầu sau giải phóng. Nơi đồng ruộng mỗi gié lúa đều gắng thêm nhiều hạt; nơi xí nghiệp công trường thêm tiếng máy rền vang. Những năm 60 thế kỷ trước, thành phố Cảng trở thành điển hình của phong trào thi đua yêu nước trên miền Bắc với Tổ đá nhỏ ca A, Nhà máy Xi măng và Nhà máy cơ khí Duyên Hải. Dù trí nhớ có nhạt phai vẫn đậm mãi hình ảnh Hải Phòng Trung dũng - Quyết thắng chống lại cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ; vẫn ngời sáng ngày 17-5-1973 rợp trời hoa đỏ, các chàng trai đất Cảng của Tiểu đoàn 76 Hải Đà hùng dũng lên đường vào chiến đấu tại chiến trường Quảng Nam- Đà Nẵng, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Càng không quên những năm cùng cả nước căng mình vượt qua trăm ngàn thử thách, Hải Phòng nổi lên với “hiện tượng Đoàn Xá” bứt phá trong sản xuất nông nghiệp, ít nhiều đóng góp những dòng ánh sáng cho nghị quyết về công cuộc đổi mới.
Giờ đây, ở Hải Phòng, đường cao tốc, cầu vượt, cầu qua sông, cầu băng ngang cửa biển, cầu hàng không nối mọi miền đất nước và mọi nơi trên khắp hoàn cầu. Đường phố cũ tươi màu sắc mới, đường phố mới san sát nhà hàng chục tầng và biệt thự nguy nga. Đây đường Nguyễn Văn Linh chạy ngang thành phố, một bên gợi niềm hoài cổ, một bên nghĩ tới tương lai; kia đường Lê Hồng Phòng, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng xanh mướt cỏ cây, trải dài hàng cây số băng về phía biển. Bước chân ham đi còn chưa dạo hết các ngả đường trong Khu đô thị bên sông Lạch Tray, chưa biết đến đêm hoa đăng rực rỡ ở Quảng trường Ánh Sáng, Khu đô thị nơi Nhà máy Xi măng cũ; thì nay đã muốn tới đảo Vũ Yên ngắm những dãy nhà tráng lệ, đã thèm chuyến thả bộ bên những ngôi nhà mang cảm hứng châu Âu nơi Hạ Lý lầm than một thuở. Chưa hết vui với cảng nước sâu Lạch Huyện đón tàu chục vạn tấn, nay náo nức khi sông Cấm trở thành con sông chảy giữa lòng đô thị. Mừng sự kiện 13-5, Hải Phòng không chỉ rực rỡ pháo hoa, rộn ràng ca hát. Hải Phòng tiếp tục vững vàng với mức tăng trưởng kinh tế ổn định ở mức cao so với bình quân chung cả nước, đứng đầu trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương. Nông thôn Hải Phòng ngày càng khởi sắc với số lượng xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu ngày càng tăng. Các khu đô thị ngoại thành như những vệ tinh quây quần quanh thành phố. Thiết thực chăm lo đời sống nhân dân, công nhân lao động, thành phố tập trung cao xây dựng các khu nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân lao động, cải thiện điều kiện ăn ở, sinh hoạt cho nhân dân. Cùng với những nỗ lực trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính, Hải Phòng trở thành miền đất hấp dẫn các nhà đầu tư với 253 triệu USD thu hút vốn FDI trong quý 1- 2024, đạt 12% kế hoạch năm. Các khu công nghiệp cứ mỗi sáng lại vui đón những người thợ áo trắng áo xanh, má thắm môi hồng tấp nập, rộn ràng vào nhà máy.… Và Lễ hội Hoa Phượng Đỏ - Hải Phòng 2024 với chủ đề “Hải Phòng- Bừng sáng miền di sản” lần đầu được tổ chức tại Trung tâm Chính trị- Hành chính tại Khu đô thị Bắc sông Cấm cùng với lễ vinh danh di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà của UNESCO, di sản thế giới liên tỉnh đầu tiên của Việt Nam đã náo nức lòng người từ bao nhiêu ngày nay.
Ơi những ngày 13-5 rất nhiều ý nghĩa khi đất và người thành phố Cảng miệt mài làm giàu cho Tổ quốc, suy tưởng đến sâu xa! Mà đâu chỉ ngày này, mọi ngày với Hải Phòng đều chan chứa tự hào, dạt dào cảm xúc cùng cả nước hào hùng vươn ra biển lớn!
TÙY BÚT CỦA LƯU VĂN KHUÊ
