(HPĐT)- Bài viết của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về CNXH và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam" giúp chúng ta nhận thức rõ hơn, được quán triệt sâu sắc hơn, đầy đủ hơn tinh thần các vấn đề mà đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đề cập, nhất là câu hỏi “Làm thế nào và bằng cách nào để từng bước xây dựng được CNXH ở Việt Nam?”. Qua đó, tiếp tục khẳng định: Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa giúp chúng ta phát triển kinh tế, xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật cho CNXH, nâng cao đời sống của nhân dân- đây là mô hình kinh tế tổng quát của nước ta trong thời kỳ quá độ lên CNXH.

Cơ chế thị trường theo định hướng XHCN tạo ra những đột phá trong phát triển kinh tế- xã hội.
Trong ảnh: Hạ tầng đô thị, giao thông của Hải Phòng ngày càng hoàn thiện, hiện đại. (Ảnh: Vũ Dũng)
Sáng tỏ nhận thức về CNXH và khẳng định sự lựa chọn đúng đắn
Với lập luận sắc bén, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khái quát cao nhận thức về CHXH từ thực tiễn đổi mới của Việt Nam, từ thất bại lẫn thành công của thế giới để khái quát, tìm ra được đường đi riêng, mô hình riêng của Việt Nam, giúp chúng ta sáng tỏ nhận thức về CNXH. Đồng thời, Tổng Bí thư phân tích thực tiễn của xã hội hiện đại ở các quốc gia tư bản phát triển và khẳng định, mặc dù chủ nghĩa tư bản có những bước tiến, đóng góp to lớn đối với lịch sử nhân loại, nhưng đó không phải là mục tiêu mà nhân loại hướng tới bởi chủ nghĩa tư bản chứa trong nó những khuyết tật mà bản thân nó, dù có tìm cách điều chỉnh, hạn chế cũng không thể nào khắc phục được. Bản chất của chế độ tư bản chủ nghĩa dựa trên sự bóc lột, sự duy trì bất bình đẳng xã hội với khoảng cách ngày càng rộng.
Bên cạnh đó, nhận thức rất sâu sắc về mặt lý luận, tổng kết thực tiễn đối với CNXH Việt Nam được thể hiện rõ ở quan điểm của Tổng Bí thư là chúng ta xây dựng CNXH Việt Nam vì con người, vì cuộc sống của nhân dân chứ không phải vì lợi ích của một nhóm người nào. Theo đó, chúng ta xử lý đúng đắn các mối quan hệ giữa tăng trưởng, phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, chăm lo an sinh xã hội, đó là lợi ích của nhân dân. Thông qua việc phân biệt rõ giữa nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa với nhà nước pháp quyền tư sản, Tổng Bí thư xác định rõ việc xây dựng CNXH Việt Nam là thực hiện hoàn thiện hệ thống chính trị, nhất là xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Quá độ lên CNXH ở Việt Nam là chặng đường rất dài với những bước đi cụ thể, hình thức, biện pháp cụ thể; cùng với đó, phải tiếp tục tổng kết những vấn đề thực tiễn đặt ra.
Bằng kinh nghiệm thực tiễn phong phú kết hợp lý luận cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư đưa ra kết luận sâu sắc rằng chỉ có CNXH và chủ nghĩa cộng sản mới có thể giải quyết triệt để vấn đề độc lập cho dân tộc, mới có thể đem lại cuộc sống tự do, ấm no và hạnh phúc thực sự đến tất cả mọi người, các dân tộc. Điều đó càng làm sáng tỏ hơn nhận thức về CNXH và khẳng định sự lựa chọn đúng đắn của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta. Tại bài viết này, Tổng Bí thư khẳng định: Mặc dù còn một số vấn đề cần tiếp tục đi sâu nghiên cứu, nhận thức tổng quát đã được hình thành, mục tiêu cũng đã được xác định rất rõ ràng, cụ thể. Và để thực hiện được mục tiêu đó, Việt Nam phải đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với phát triển kinh tế tri thức; phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội…
Mô hình kinh tế tổng quát của Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên CNXH: Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Chúng ta hình thành nhận thức tổng quát về xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân Việt Nam xây dựng, xác định rõ những mục tiêu đề ra, và để đạt được mục tiêu đó, một trong những việc quan trọng phải thực hiện là phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Văn kiện Đại hội 13 của Đảng đưa ra quan niệm phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một đột phá lý luận rất cơ bản và sáng tạo của Đảng ta. Mục đích của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là phát triển kinh tế, xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật cho CNXH, nâng cao đời sống của nhân dân.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 13 của Đảng cũng khẳng định: Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tế tổng quát của nước ta trong thời kỳ quá độ lên CNXH. Đó là nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập quốc tế, vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Mô hình kinh tế này gắn kinh tế với xã hội, thống nhất chính sách kinh tế với chính sách xã hội, tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước, từng chính sách và trong suốt quá trình phát triển. Chính thực tiễn phát triển mô hình kinh tế này đem lại những thay đổi to lớn, rất tốt đẹp cho đất nước trong 35 năm qua, mặc dù còn nhiều vấn đề cần tiếp tục giải quyết, nhưng thành tựu là to lớn, có ý nghĩa lịch sử khá toàn diện.
Như vậy, với khẳng định này của đồng chí Tổng Bí thư, chúng ta càng thấy rõ: để xây dựng CNXH Việt Nam, chúng ta phải xây dựng và phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Kinh tế thị trường không phải là của riêng của chủ nghĩa tư bản, không phải là sản phẩm riêng của chủ nghĩa tư bản mà thành tựu phát triển lâu dài của nhân loại. Đảng, Nhà nước ta hoàn toàn có quyền sử dụng thể chế kinh tế ấy phục vụ cho mục tiêu của CNXH, vận dụng vào điều kiện cụ thể của Việt Nam để xây dựng mô hình kinh tế thị trường cho riêng Việt Nam, chính là kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đó là nền kinh tế thị trường đầy đủ, hiện đại, vận hành theo những quy luật của kinh tế thị trường nhưng đồng thời cũng chịu sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế. Các thành phần kinh tế hoạt động theo pháp luật đều là bộ phận hợp thành quan trọng của nền kinh tế, bình đẳng trước pháp luật cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh. Trong đó, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo; kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác không ngừng được củng cố và phát triển; kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế; kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được khuyến khích phát triển phù hợp với chiến lược, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Thông qua chức năng của mình, Nhà nước định hướng, tạo môi trường, hỗ trợ, kiểm soát và điều tiết sự phát triển của nền kinh tế; phân bổ các nguồn lực và phân phối lại thu nhập, giải quyết các vấn đề xã hội, bảo vệ môi trường và bảo đảm phát triển bền vững. Nhờ đó, những khuyết tật của kinh tế thị trường bị giảm thiểu, những ưu trội của kinh tế thị trường được phát huy. Có thể khẳng định đây là mô hình, cách thức tổ chức kinh tế rất sáng tạo, là kết quả sau nhiều năm nghiên cứu, tìm tòi, tổng kết thực tiễn; là kết quả quá trình đổi mới tư duy lý luận của Đảng ta về CNXH và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam.
35 năm tiến hành công cuộc đổi mới, 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH, lý luận về đường lối đổi mới, về CNXH và con đường đi lên CNXH ở nước ta ngày càng được hoàn thiện và từng bước được hiện thực hoá. Công cuộc đổi mới, trong đó có việc phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã thực sự đem lại những thay đổi to lớn, rất tốt đẹp cho đất nước ta. Và chúng ta hoàn toàn tin tưởng và đặt trọn vẹn niềm tin vào con đường mà Đảng ta lựa chọn, đó là xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và kiên định con đường đi lên CNXH ở Việt Nam./.
TS NGUYỄN THỊ HẢI HÀ, Phó hiệu trưởng Trường Chính trị Tô Hiệu