'Theo dấu Trạng Trình', nối mạch di sản Hải Phòng

Một hành trình, nhiều lớp văn hóa

Cuối tuần vừa qua, anh Lê Quang Xạ, một hướng dẫn viên du lịch ở Hà Nội đã đưa đoàn khách của mình trải nghiệm tour "Theo dấu chân Trạng Trình". Đây là tour du lịch liên hoàn, kết nối những không gian di sản tiêu biểu gắn với cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Chuỗi di tích gồm: di tích Vương triều Mạc (xã Kiến Hưng) - nơi ghi dấu triều đại gắn bó sâu sắc với cuộc đời sự nghiệp của ông; Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (xã Nguyễn Bỉnh Khiêm) - tâm điểm tâm linh và triết học; Văn miếu Mao Điền (xã Mao Điền) - biểu tượng của tinh thần hiếu học và trí tuệ xứ Đông.

Anh Xạ cho biết trong bản đồ du lịch thành phố Cảng, Hải Phòng từ lâu đã là điểm đến hấp dẫn với du lịch biển đảo phía Đông và hạ tầng dịch vụ năng động. Tuy nhiên, chiều sâu văn hóa - lịch sử ở vùng đất phía Tây và dải châu thổ ven sông Thái Bình chính là "linh hồn" ẩn mình, nơi lưu giữ những giá trị nhân văn trầm tích qua hàng thế kỷ.

Theo anh Xạ, việc ngành Du lịch Hải Phòng xây dựng tour “Theo dấu chân Trạng Trình” là một trong những bước đi chiến lược nhằm khai thông mạch nguồn ấy, tạo nên sự cân bằng giữa chiều rộng không gian và chiều sâu trí tuệ.

Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm không chỉ là một danh nhân lịch sử mà còn là một "trục tọa độ tư tưởng". Cuộc đời ông đi qua những biến động lớn của thế kỷ XVI, nhưng tầm nhìn tiên tri và triết lý nhân văn của ông đã vượt qua giới hạn thời gian.

Khi đưa du khách đi dọc theo hành trình này, tour du lịch không chỉ đơn thuần di chuyển địa lý, mà là một cuộc "du hành ngược thời gian" để thấu hiểu nhân cách, tư tưởng hòa bình, trung hiếu và triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên của Tuyết Giang Phu Tử.

Tính đa chiều của hành trình Đông - Tây còn ở việc kết nối hành chính và không gian văn hóa liên vùng. Việc xâu chuỗi Khu di tích Vương triều Mạc kết nối các điểm đến tạo ra một hành lang văn hóa sống động. Du khách không chỉ ngắm nhìn kiến trúc hay cảnh quan, mà còn được đắm mình vào không gian học thuật và triết lý nhân sinh quan rộng lớn của Trạng Trình.

Sức hút thực tế của tuyến di sản này được chứng minh bằng những con số tăng trưởng ấn tượng từ thực địa.

Theo đại diện Ban quản lý các di tích, tính từ đầu năm đến ngày 24/8, Khu di tích Vương triều Mạc đón gần 66.600 lượt khách, tăng 35% so với cùng kỳ năm 2025; Khu di tích quốc gia đặc biệt đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm khẳng định vị thế trung tâm với gần 900.000 lượt khách, tăng 15%; Văn miếu Mao Điền đón 39.000 lượt khách, tăng 15%.

Để di sản kể chuyện

Để một tour du lịch văn hóa thực sự “sống” và có sức hút lâu bền, trải nghiệm của du khách cần được nâng lên từ tham quan đơn thuần thành hành trình khám phá và cảm nhận những giá trị văn hóa. Với định hướng đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các chuyên gia lữ hành đã nhiều lần làm việc trực tiếp với ban quản lý các di tích, tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn”, từng bước định hình chuẩn mực mới cho sản phẩm du lịch đặc thù này.

Một trong những trọng tâm cốt lõi được thảo luận chính là việc xây dựng hệ thống bài thuyết minh ấn tượng. Việc thuyết minh tại các di tích không thể chỉ dừng lại ở những số liệu lịch sử khô cứng, mà phải là những câu chuyện truyền cảm hứng về trí tuệ, tầm nhìn và tấm lòng vì dân vì nước của Trạng Trình. Làm sao để khi đứng dưới mái đền cổ kính hay trước cổng Văn miếu, du khách cảm nhận được ngọn lửa hiếu học và sự minh triết của tiền nhân đang tiếp nối trong dòng chảy hiện đại.

Việc liên kết các doanh nghiệp lữ hành với chính quyền địa phương và Ban quản lý di tích được xem là "chìa khóa vàng". Bà Nguyễn Kim Thư, du khách Hà Nội cho biết tour "Theo dấu chân Trạng Trình" được thiết kế đa dạng, phù hợp với mục đích trải nghiệm học tập của học sinh, sinh viên; các tour du lịch tâm linh - nghỉ dưỡng cân bằng tâm lý của người trưởng thành cho đến các chương trình nghiên cứu chuyên sâu dành cho du khách quốc tế.

Không chỉ xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù, phục vụ du khách, tour du lịch còn là cơ sở khoa học, thực tiễn then chốt để phục vụ việc xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO vinh danh Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Việc phát triển thành công tuyến du lịch "Theo dấu chân Trạng Trình" chính là minh chứng sống động cho thấy những giá trị tư tưởng của ông không chỉ nằm trên thư tịch cổ, mà đang tiếp tục sống, lan tỏa và đóng góp tích cực vào đời sống tinh thần của cộng đồng.