Thi đua yêu nước - xung lực thúc đẩy Hải Phòng vươn tầm phát triển mới

Gắn thi đua với thực hiện nhiệm vụ chính trị

5 năm qua, thực hiện các phong trào thi đua do Thủ tướng Chính phủ và địa phương phát động, thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương trước đây đã thống nhất nhận thức, cụ thể hóa bằng nhiều quy định, cơ chế phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng. Nhờ đó, sức mạnh của cả hệ thống chính trị được phát huy, tạo sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.

Các địa phương trên địa bàn tập trung thực hiện đồng bộ 4 khâu trong công tác thi đua, khen thưởng: phát hiện - bồi dưỡng - tổng kết - nhân rộng điển hình tiên tiến, gắn với Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Qua đó, tinh thần trách nhiệm, đổi mới và sáng tạo trong các phong trào thi đua yêu nước được khơi dậy mạnh mẽ, lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội.

Cùng với việc kịp thời ban hành các quy định mới về thi đua, khen thưởng thay thế những quy định không còn phù hợp, thành phố đã có nhiều cách làm sáng tạo trong việc biểu dương, động viên kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc. Đáng chú ý, thành phố ban hành các quy chế xét tặng danh hiệu “Gương mặt tiêu biểu thành phố”, “Doanh nghiệp tiêu biểu”, “Doanh nhân tiêu biểu”, “Giải thưởng Lê Chân”, góp phần lan tỏa tinh thần thi đua trong toàn xã hội.

Nhờ triển khai sâu rộng, sáng tạo và hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, giai đoạn 2020 - 2025, thành phố đã đạt nhiều thành tựu nổi bật trong phát triển kinh tế - xã hội. Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân của Hải Phòng đạt 11,39%, duy trì mức tăng trưởng hai con số trong 10 năm liên tiếp, gấp 1,8 lần bình quân cả nước. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tăng liên tục, 4 năm liền vượt mốc 100.000 tỷ đồng. Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng GRDP của Hải Dương đạt 9,8%, các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu đều cao hơn mức bình quân chung của cả nước. Thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương đã trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước, khẳng định vị thế vùng kinh tế động lực phía Bắc.

Một trong những phong trào thi đua tiêu biểu giai đoạn 2020 - 2025 là “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”. Phong trào được triển khai rộng khắp, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự hưởng ứng tích cực của các tầng lớp nhân dân. Nhờ đó, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ở cấp xã được đầu tư đồng bộ, diện mạo nông thôn đổi thay rõ rệt, thu nhập và đời sống người dân không ngừng được nâng cao.

Thành phố Hải Phòng là một trong những địa phương dành tỷ lệ vốn ngân sách nhà nước trực tiếp lớn nhất cho Chương trình xây dựng nông thôn mới (chiếm khoảng 10% tổng chi ngân sách địa phương). Nhiều xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu, tạo điểm nhấn trong phát triển nông thôn hiện đại, văn minh. Hải Dương là một trong 5 tỉnh đầu tiên cả nước được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới từ năm 2020. Địa phương tiếp tục đẩy mạnh cơ giới hóa, nâng cao năng lực chế biến, bảo quản nông sản; hiện có 388 sản phẩm OCOP đang lưu hành hiệu quả, góp phần tăng giá trị nông sản và thu nhập cho người dân.

Song song với đó, phong trào “Vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau” được triển khai sâu rộng, thể hiện sinh động tinh thần nhân ái, công bằng xã hội và phát triển bao trùm. Thành phố thực hiện phong trào không chỉ bằng hỗ trợ trực tiếp, mà còn bằng việc trao cơ hội, khơi dậy nội lực để mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển. Giai đoạn 2021 - 2025, HĐND hai địa phương ban hành 14 chính sách đặc thù, hỗ trợ hàng chục nghìn hộ nghèo và gia đình chính sách xây mới, sửa chữa nhà ở; đời sống các đối tượng bảo trợ xã hội được cải thiện rõ rệt. Hải Phòng hoàn thành chỉ tiêu giảm nghèo trước một năm so với Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 16; Hải Dương giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 2,15% năm 2021 xuống còn 0,96% năm 2024, hộ cận nghèo còn 1,3%.

Đặc biệt, trong bối cảnh đại dịch COVID-19 tác động nặng nề, phong trào thi đua “Cả nước đoàn kết, chung sức đồng lòng thi đua phòng, chống và chiến thắng đại dịch COVID-19” được thành phố triển khai hiệu quả. Hải Phòng là thành phố trực thuộc Trung ương duy nhất không phải áp dụng Chỉ thị 16 trong cả ba giai đoạn dịch, hoàn thành tiêm chủng vaccine sớm, tích cực hỗ trợ nhân lực, vật lực cho các địa phương khác, đồng thời thực hiện thành công “mục tiêu kép”: vừa phòng, chống dịch hiệu quả, vừa duy trì tăng trưởng kinh tế. Tại Hải Dương, địa phương đầu tiên bùng phát dịch bệnh trong khu công nghiệp, là tỉnh bị ảnh hưởng nặng nề của đại dịch COVID-19, có tên trong mọi giai đoạn cao điểm chống dịch, nhưng với sự lãnh đạo kịp thời của cấp ủy Đảng, chỉ đạo quyết liệt của địa phương, sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và Ủy ban MTTQ tỉnh, Hải Dương đã chủ động thực hiện thành công mục tiêu rất khó khăn, đó là: vừa kiểm soát dịch bệnh vừa ổn định sản xuất, duy trì tốc độ phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, góp phần quan trọng nâng cao năng lực ứng phó dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Xác định kết cấu hạ tầng phải đi trước một bước, thành phố coi xây dựng hạ tầng không chỉ là việc đầu tư công trình, mà còn là quá trình thúc đẩy phát triển toàn diện, bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế.

Trong các lĩnh vực công thương, xây dựng, giao thông - vận tải, phong trào thi đua được triển khai sôi nổi, mang lại nhiều kết quả quan trọng. Hải Phòng hoàn thành xây dựng 15.400 căn nhà ở xã hội, vượt chỉ tiêu Chính phủ giao; tỷ lệ đô thị hóa đạt gần 69%. Các dự án trọng điểm như Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện và Cảng hàng không quốc tế Cát Bi tiếp tục được đầu tư mở rộng, nâng cao năng lực khai thác. Hải Dương đạt tỷ lệ đô thị hóa 45%, tập trung phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại. Tỉnh đã huy động hiệu quả nguồn lực xã hội hóa, triển khai nhiều dự án giao thông chiến lược, tạo động lực phát triển công nghiệp và logistics.

Cùng với đó, các phong trào thi đua trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, du lịch, dịch vụ… góp phần cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, phong trào thi đua lan tỏa mạnh mẽ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, chăm sóc sức khỏe nhân dân, phát triển nguồn nhân lực, đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo; nhiều di tích lịch sử, văn hóa được trùng tu, tôn tạo.

Đáng tự hào, đến nay thành phố Hải Phòng có hai di sản thế giới liên tỉnh: Quần đảo Cát Bà, là một phần của Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà, được UNESCO công nhận năm 2023; Quần thể di tích danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc, được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới năm 2025.

Trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh, nội chính, đối ngoại…, nhiều phong trào thi đua đã khơi dậy tinh thần trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo trong cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và nhân dân. Phong trào “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở” cùng các phong trào thi đua xây dựng chính quyền phục vụ nhân dân được triển khai mạnh mẽ, gắn với cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và thực hiện dân chủ cơ sở, mang lại hiệu quả thiết thực. Năm 2024, thành phố Hải Phòng dẫn đầu cả nước ở cả 3 chỉ số: năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), cải cách hành chính (PAR Index) và hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS). Tỉnh Hải Dương cũng nằm trong nhóm địa phương có chỉ số PCI cao của cả nước, khẳng định hiệu quả của các phong trào thi đua trong cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng quản trị và điều hành.

Trong 5 năm qua, từ các phong trào thi đua yêu nước đã xuất hiện hàng nghìn tập thể, cá nhân tiêu biểu, điển hình tiên tiến trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh được Đảng, Nhà nước và hai địa phương biểu dương, khen thưởng.

Đáng chú ý, vừa qua tại Hội nghị tổng kết công tác tham gia triển lãm Thành tựu đất nước nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh (2/9/1945 - 2/9/2025), Ủy ban nhân dân thành phố đã biểu dương, khen thưởng 5 tập thể và 26 cá nhân đã có thành tích tiêu biểu, tặng Bằng khen cho 100 doanh nghiệp đã có thành tích xuất sắc trong tham gia hoạt động triển lãm; tặng giải thưởng gian hàng tiêu biểu cho 25 doanh nghiệp.

Phát huy truyền thống hiếu học, khoa bảng rực rỡ vốn đã ăn sâu vào mạch sống văn hóa của cả 2 vùng đất trước hợp nhất, khi 2 dòng chảy tri thức của 2 địa phương hòa quyện, truyền thống đó được cộng hưởng, tạo nên một nền tảng văn hóa, giáo dục bền vững cho thế hệ trẻ Hải Phòng mới. Với nhiều thành tích trong công tác giáo dục, tiêu biểu trong 5 năm 2020 - 2025, tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng (trước hợp nhất) đã có nhiều em học sinh đạt giải cao tại tại các kỳ thi Olympic khu vực và quốc tế với 11 huy chương, trong đó, 3 huy chương vàng, 4 huy chương bạc, 4 huy chương đồng. Kết quả này đã kéo dài chuỗi thành tích Hải Phòng là địa phương duy nhất trên cả nước 27 năm có học sinh đoạt giải quốc tế.

Những tấm gương đó, cùng với nhiều tấm gương tiêu biểu khác trong các lĩnh vực của đời sống xã hội đã và đang lan tỏa mạnh mẽ tinh thần thi đua yêu nước, góp phần xây dựng thành phố Hải Phòng ngày càng phát triển, vững mạnh.

Tạo động lực mới phát triển kinh tế - xã hội

Sau khi hợp nhất, vị thế và tiềm lực của thành phố Hải Phòng được nâng lên rõ rệt, với quy mô dân số hơn 4,6 triệu người, đứng thứ tư cả nước, và quy mô kinh tế đứng thứ ba. Không gian phát triển mở rộng, cùng dư địa và động lực tăng trưởng mới đã tạo ra nhiều thời cơ và thuận lợi để thành phố Cảng bứt phá.

Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai hiệu quả; tổ chức bộ máy, con người, văn hóa và tập quán địa phương từng bước hòa nhập, hoạt động thông suốt, ổn định và nền nếp. Đáng chú ý, Trung ương dành sự quan tâm đặc biệt cho Hải Phòng thông qua nhiều chủ trương mang tính chiến lược và các cơ chế, chính sách đặc thù, với kỳ vọng đưa Hải Phòng trở thành thành phố Cảng hiện đại, văn minh, động lực phát triển quan trọng của cả nước, và đi đầu trong xây dựng mô hình chủ nghĩa xã hội gắn với con người xã hội chủ nghĩa.

Tại Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030 (diễn ra cuối tháng 9 vừa qua), Hải Phòng đề ra mục tiêu tăng trưởng cao, đầy khát vọng: tốc độ tăng trưởng GRDP giai đoạn 2025 - 2030 đạt từ 13% trở lên, phấn đấu đạt 14%, khẳng định quyết tâm mạnh mẽ trên hành trình xây dựng thành phố Cảng hiện đại, năng động và phát triển bền vững.

Với quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển giai đoạn mới, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, phát huy truyền thống “Thành phố Cảng anh hùng - Xứ Đông văn hiến”, lãnh đạo thành phố xác định sẽ phát động mạnh mẽ các phong trào thi đua yêu nước trên mọi lĩnh vực.

Để đạt được mục tiêu đó, cần tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, tổ chức đảng, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về thi đua, khen thưởng; đồng thời tổ chức, chỉ đạo phong trào thi đua một cách thiết thực, hiệu quả, coi đây là giải pháp then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với kết quả công tác thi đua - khen thưởng trong thời gian tới. Thành phố sẽ phát động sâu rộng phong trào thi đua lao động sáng tạo, khơi dậy tinh thần vượt khó, tận dụng thời cơ, tiềm năng và lợi thế để phát triển Hải Phòng trở thành thành phố cảng biển hiện đại, thông minh, sinh thái và đáng sống, đi đầu cả nước trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo.

Các cấp, ngành, MTTQ và tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm trong tổ chức phong trào thi đua, tạo khí thế sôi nổi, cổ vũ cán bộ, đảng viên và nhân dân hăng hái thi đua thực hiện thắng lợi toàn diện các nhiệm vụ kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh - quốc phòng giai đoạn 2025 - 2030.

Trong công tác thi đua, khen thưởng, thành phố chỉ đạo các cấp, ngành, cơ quan, đơn vị đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp tổ chức phong trào thi đua hướng về cơ sở, gắn với nhiệm vụ chính trị, chuyên môn cụ thể của từng địa phương, đơn vị. Các phong trào thi đua cần tập trung vào nhiệm vụ trọng điểm, vấn đề cấp bách, được phát động theo hình thức phong phú, hấp dẫn, dễ thực hiện, đồng thời nêu cao tinh thần gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.

Công tác khen thưởng phải chính xác, kịp thời, công bằng, minh bạch, quan tâm nhiều hơn việc khen thưởng tập thể nhỏ, cá nhân ở vùng sâu, vùng xa, người trực tiếp lao động, sản xuất, chiến đấu; các hình thức tuyên dương, nhân rộng điển hình cần được thực hiện linh hoạt, tạo hiệu ứng lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội.

Bên cạnh việc triển khai hiệu quả các phong trào thi đua do Trung ương phát động, thành phố Hải Phòng sẽ tiếp tục tổ chức nhiều đợt thi đua chuyên đề, gắn với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, tạo động lực và xung lực mới, khí thế mới để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Phát huy truyền thống thi đua yêu nước, toàn thể cán bộ, đảng viên, lực lượng vũ trang và nhân dân thành phố nêu cao tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, khát vọng vươn lên, quyết tâm hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, xây dựng Hải Phòng ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại và đáng sống.