(HPĐT)- Để bảo đảm kế hoạch tiến độ, chương trình giảng dạy trong bối cảnh dịch bệnh, bên cạnh tổ chức dạy và học trực tuyến, các trường đại học trên địa bàn thành phố còn tổ chức cho sinh viên thi trực tuyến. Đây là hình thức thi tuy không mới, nhưng ít được các trường đại học thực hiện bởi lo ngại vấn đề gian lận trong thi cử. Tuy nhiên, “trong lúc khó có cách hay”, các trường đại học có nhiều giải pháp để tổ chức kỳ thi online hiệu quả cao, chặt chẽ.

Giảng viên Trường đại học Hàng hải Việt Nam rà soát, kiểm tra danh sách sinh viên trước khi tổ chức thi trực tuyến.
Áp lực không kém thi trực tiếp
Mặc dù sinh viên các trường đại học chính thức quay trở lại giảng đường từ ngày 7-2, nhưng Trường đại học Hải Phòng vẫn để sinh viên năm nhất thi hết học kỳ 1 bằng hình thức trực tuyến. Trưởng Phòng Công tác chính trị - học sinh sinh viên (Trường đại học Hải Phòng) Phạm Đức Cường cho biết, đón sinh viên quay trở lại học trực tiếp trong bối cảnh dịch bệnh, nhà trường rất thận trọng để bảo đảm các em đến lớp thật an toàn. Việc tổ chức sinh viên thi trực tuyến nhằm hạn chế tập trung đông người, bảo đảm giãn cách ở trường.
Sinh viên Nguyễn Thị Yến, năm thứ nhất Khoa Giáo dục tiểu học và mầm non (Trường đại học Hải Phòng) bày tỏ lo lắng: “Chúng em được thông báo thi trực tuyến từ trước Tết Nguyên đán. Đây là lần đầu em thi bằng hình thức này nên rất hồi hộp, lo lắng, nhất là với những môn thi vấn đáp. Không những thế, em còn lo ngại về vấn đề mạng internet hoặc đường truyền kém chất lượng, ảnh hưởng đến quá trình, kết quả thi”. Sau 2 lần thi trực tuyến, em Trần Quang Trung, sinh viên năm 2, Khoa Kinh tế (Trường đại học Hàng hải Việt Nam) vẫn cảm thấy khá áp lực đối với hình thức thi này. Quang Trung bày tỏ: “Lúc đầu, em nghĩ thi trực tuyến có phần “dễ thở” hơn kể cả với những môn thi viết hoặc vấn đáp. Bởi sinh viên thường tâm lý khi “đối mặt” trực tiếp với giảng viên, khiến phần thể hiện bài thi không được trôi chảy như những gì đã chuẩn bị. Thực tế, thi trực tuyến áp lực hơn nhiều, các bộ đề đa dạng và được bốc thăm ngẫu nhiên, nếu không phân bổ thời gian hợp lý để làm bài, nén file, gửi bài đúng thời gian thì sẽ vi phạm nội quy”.
Thấu hiểu những lo lắng, băn khoăn của sinh viên khi phải “bắt nhịp” với hình thức thi trực tuyến, trước mỗi đợt thi, các trường đều thông báo tới sinh viên từ sớm để chuẩn bị, đồng thời, các giảng viên tập huấn, chuẩn bị cho sinh viên những kỹ năng thi trực tuyến, trong đó giải đáp thắc mắc, hướng dẫn sinh viên hiểu rõ hơn về hình thức thi, cách thức tổ chức thi. Trưởng Phòng Đào tạo (Trường đại học Hàng hải Việt Nam) Phạm Văn Thuần cho biết: Hình thức thi trực tuyến rất đa dạng, tùy thuộc đặc thù của môn học mà các khoa, viện sẽ quyết định hình thức thi như: vấn đáp, bài tập lớn, tiểu luận, thi viết, riêng với các bộ môn thi thực hành, nhà trường sẽ cho sinh viên thi bù sau. Qua 3 kỳ nhà trường triển khai thi trực tuyến kết quả rất khả quan, phản ánh đúng thực lực của sinh viên, tỷ lệ sinh viên đạt loại khá, giỏi, xuất sắc tương đương hình thức thi trực tiếp. Qua triển khai thi trực tuyến, sinh viên chủ động hơn để thu được kết quả tốt và giảng viên có nhiều kinh nghiệm, cách làm trong tổ chức thi.
Bảo đảm chặt chẽ, ngăn chặn gian lận
Thực tế cho thấy, khi tổ chức thi trực tuyến, không có sự giám sát trực tiếp của giảng viên mà phải giám sát qua màn hình hoặc hệ thống phần mềm, dễ xảy ra tình trạng gian lận trong quá trình thi cử. Lường trước tình trạng này, các trường đại học triển khai nhiều giải pháp, kiên quyết không để xảy ra tình trạng gian lận, nếu phát hiện gian lận sẽ kỷ luật nghiêm.
TS. Đỗ Thị Thanh Toàn, Phòng Khảo thí và đảm bảo chất lượng (Trường đại học Hải Phòng) thông tin: Hiện, nhà trường đang sử dụng phần mềm Google Meet để tổ chức thi trực tuyến đối với các môn thi vấn đáp. Thi vấn đáp là hình thức đánh giá khách quan, hiệu quả nhất bởi giáo viên có thể kiểm soát được tương tác với sinh viên, khi giảng viên đưa ra câu hỏi, yêu cầu sinh viên phải trả lời ngay nên rất khó có thể huy động sự trợ giúp từ bên ngoài. Không những thế, toàn bộ quá trình thi đều được ghi âm, ghi hình nên việc gian lận rất khó xảy ra và đề phòng trường hợp sinh viên phản ánh về điểm số… Đối với những bài thi tiểu luận, bài tập lớn, bài thi trên giấy, nhà trường yêu cầu sinh viên chụp lại bài thi và đẩy lên hệ thống THP – LMS để kiểm tra khi cần thiết.
Một hình thức gian lận trong thi trực tuyến mà các trường đại học chú trọng ngăn chặn là thi hộ. Thực tế cho thấy, không khó để tìm người thi hộ khi trên mạng internet quảng cáo rất nhiều nhóm hỗ trợ học hộ, thi hộ. Để ngăn chặn tình trạng này, bên cạnh các yếu tố kỹ thuật, thông tin của sinh viên, giảng viên có thể dùng phương pháp “vấn đáp xác thực”. Chẳng hạn, trong giờ làm bài, giảng viên có thể gọi ít nhất 15-20% số thí sinh để xác thực đúng là sinh viên trong danh sách dự thi. Đồng thời, giảng viên phải giám sát chặt chẽ suốt thời gian sinh viên làm bài; quay lại và lưu trữ video clip quá trình sinh viên làm bài thi để rà soát, kiểm tra sau này.
Hiện, tổ chức thi trực tuyến không chỉ là giải pháp tình thế trong bối cảnh dịch bệnh mà tiếp tục là xu thế trong thời gian sắp tới. Do đó, để nâng cao chất lượng, hiệu quả thi trực tuyến, các trường đại học cần quan tâm đầu tư, hoàn thiện cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng đồng bộ, nhất là hệ thống phần mềm, đường truyền đáp ứng yêu cầu tổ chức thi trực tuyến; xây dựng hệ thống tài liệu, bộ đề phong phú, đa dạng, tổ chức sinh viên ôn luyện sát chương trình giảng dạy; chú trọng hướng dẫn, giải thích để sinh viên “thích ứng nhanh” với hình thức thi này, đồng thời khuyến khích sinh viên tự tìm tòi các phương pháp, hình thức ôn tập chất lượng để thi đạt kết quả cao./.
Bài và ảnh: HOÀNG XUÂN