Thanh Nhân
Việc thiết lập TTCK phái sinh tại Việt Nam được Chính phủ quan tâm và định hướng từ rất sớm. Trên cơ sở đó, ngày 11-3-2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 366 phê duyệt “Đề án xây dựng và phát triển TTCK phái sinh tại Việt Nam”, với những lộ trình và bước đi cụ thể.
Công tác chuẩn bị cho sự ra đời của TTCK phái sinh tại Việt Nam được triển khai đồng bộ trên nhiều mặt như xây dựng khung pháp lý; hạ tầng công nghệ: lựa chọn và phát triển hệ thống thành viên; thiết kế sản phẩm; đào tạo, tuyên truyền và giáo dục nhà đầu tư… Trên cơ sở học hỏi kinh nghiệm quốc tế một cách chọn lọc, phù hợp với điều kiện thực tiễn của TTCK Việt Nam, theo xu hướng phát triển chung của thị trường tài chính toàn cầu, Ủy ban chứng khoán (UBCK) chấp thuận các quy chế, quy trình nghiệp vụ liên quan đến TTCK phái sinh. Đó là các quy chế của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) và Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam (VSD) bao gồm: thành viên giao dịch, thành viên bù trừ, niêm yết và giao dịch hợp đồng tương lai, ký quỹ, bù trừ và thanh toán chứng khoán phái sinh, quản lý và sử dụng quỹ bù trừ.
Về hàng hóa của thị trường, HNX hoàn tất việc thiết kế 3 sản phẩm hợp đồng chứng khoán phái sinh là: hợp đồng tương lai chỉ số VN30, hợp đồng tương lai chỉ số HNX30 và hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ. Trước mắt, tại thời điểm khai trương TTCK phái sinh, HNX tổ chức giao dịch hợp đồng tương lai chỉ số VN30, với tài sản cơ sở là chỉ số VN30 của Sở Giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE). Chỉ số VN30 bao gồm 30 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất và thanh khoản tốt nhất trên TTCK. Sau khi TTCK phái sinh vận hành một thời gian, UBCK sẽ chỉ đạo HNX đưa các sản phẩm còn lại vào giao dịch phù hợp để đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư và yêu cầu quản lý.
Với sự kiện này, Việt Nam trở thành quốc gia thứ 5 trong ASEAN-6 có TTCK phái sinh. Đây là một bước tiến mới giúp Việt Nam hội nhập tốt hơn vào Cộng đồng Kinh tế ASEAN. Việc ra đời các sản phẩm chứng khoán phái sinh sẽ tạo luồng gió mới cho thị trường, thúc đẩy sự tham gia nhiều hơn của nhà đầu tư trong và ngoài nước, đặc biệt đối với các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài cần có công cụ quản trị rủi ro cho các danh mục đầu tư với quy mô lớn tại Việt Nam.
