Dự án Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường
Phó giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường (QTMT) (Sở Tài nguyên-Môi trường) Đàm Quang Quỳnh cho biết: Ngày 25-11-2016, UBND thành phố có Văn bản 2842/UBND-VP cho phép Sở Tài nguyên- Môi trường lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư hơn 57 tỷ đồng, gồm các hạng mục: xây dựng một trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường, 15 trạm quan trắc môi trường tự động (6 trạm quan trắc không khí và 9 trạm quan trắc môi trường nước ngọt).
Trước yêu cầu công tác quản lý môi trường, Sở Tài nguyên- Môi trường chủ động huy động các nguồn lực, trang thiết bị hiện có để thành lập Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu QTMT. Ngày 30-1-2016, trung tâm chính thức ra mắt và được giao cho Trung tâm QTMT quản lý, vận hành. Đến tháng 10-2018, trung tâm tiếp nhận được hình ảnh giám sát của 33 doanh nghiệp với 52 camera giám sát nguồn thải (30 nguồn thải lỏng và 22 nguồn thải khí), có 10 đơn vị dẫn truyền dữ liệu quan trắc tự động và 28 công tơ điện của 11 chủ nguồn thải cũng truyền dữ liệu về trung tâm.
Với trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu QTMT năng lực cảnh báo và giám sát môi trường được nâng cao. Ngày 5-3-2018, qua quan sát trên hình ảnh camera giám sát nguồn thải lỏng của Khu công nghiệp Đồ Sơn, nhận thấy màu nước thải tại điểm xả thải có màu vàng đỏ, bộ phận vận hành trung tâm thông báo chủ nguồn thải yêu cầu dừng việc xả thải nước thải ra môi trường và tuần hoàn trở lại hệ thống xử lý nước thải. Ngày 6-3-2018, qua quan sát thấy ống khói Công ty Liên doanh thép VOSCO có màu đen đậm đặc, bộ phận vận hành trung tâm thông tin yêu cầu chủ nguồn thải dừng xả khí thải ra môi trường và kiểm tra lại việc vận hành hệ thống xử lý khí thải của cơ sở.
Tuy nhiên, Trung tâm QTMT chưa có kinh phí dành riêng cho đầu tư thiết bị. Hiện nay, các thiết bị sử dụng cho trung tâm điều khiển đều được tận dụng lại chưa đáp đứng được yêu cầu tiếp nhận. Các phần mềm được cài đặt thường xuyên bị lỗi dữ liệu, hỏng hệ điều hành phải cài đặt lại dẫn đến dữ liệu thu thập bị gián đoạn, không liên tục. Nguồn nhân lực đang vận hành trung tâm đều làm kiêm nhiệm và không được đào tạo chuyên môn. Hiện nay, phòng đặt màn hình theo dõi xả thải của trung tâm được đặt tại Phòng Quan trắc và phân tích của Trung tâm QTMT, diện tích chật chội, ảnh hưởng đến hoạt động của Phòng Quan trắc và phân tích của Trung tâm QTMT.
Theo số liệu điều tra khảo sát của Sở Tài nguyên và Môi trường, trên địa bàn thành phố hiện có 124 cơ sở sản xuất phát sinh 162 nguồn thải lưu lượng lớn là khí thải và nước thải, tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực sản xuất điện năng, xi măng, cơ khí, luyện kim, hóa chất, vật liệu xây dựng, hóa chất, phân bón, chế biến thực phẩm, giầy da, may mặc, y tế...Với lưu lượng nguồn thải như trên, công tác quan trắc, giám sát tự động chất lượng môi trường là rất cần thiết. Trước những thách thức về môi trường nói trên, việc đầu tư xây dựng một trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường là hoàn toàn cần thiết, giúp nâng cao năng lực quản lý và ứng phó nhanh với các sự cố về môi trường. Sở Tài nguyên- Môi trường đề xuất, UBND thành phố chỉ đạo các ngành chức năng khẩn trương phối hợp để dự án sớm hoàn thiện, bảo đảm nguồn kinh phí hoạt động của Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường.
Bảo Châu
