Thời gian không chờ đợi

Di tích lịch sử Phủ đường Thủy Nguyên (xã Thiên Hương) xuống cấp nghiêm trọng nhưng chưa được trùng tu, nâng cấp.

Thực tế, Phủ đường Thủy Nguyên không phải là di tích duy nhất của thành phố xuống cấp. Tổng hợp của các địa phương cho thấy, số di tích cấp thành phố cần được trùng tu, tôn tạo lên tới con số hàng trăm. Ngày 10-11-2021, trong cuộc làm việc của Ban Văn hoá- Xã hội HĐND thành phố với Sở Văn hoá và Thể thao về kết quả thực hiện Nghị quyết số 22/NQ-HĐND của HĐND thành phố về công trợ kinh phí trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử- văn hoá xếp hạng cấp thành phố giai đoạn 2018-2025, báo cáo của Sở Văn hoá và Thể thao cho biết, giai đoạn này, trên địa bàn thành phố có 140 di tích được công trợ, với tổng kinh phí gần 44 tỷ đồng. 140 di tích cấp thành phố này đều nằm trong danh mục xuống cấp cần nhanh chóng được bảo vệ, giữ gìn. Hiện có 95 di tích được trùng tu, tôn tạo, 3 di tích đang trong giai đoạn hoàn thiện hồ sơ. Bên cạnh nguồn kinh phí công trợ của thành phố, các địa phương huy động xã hội hoá với số tiền hơn 100 tỷ đồng để trung tu, tôn tạo di tích. Việc trùng tu, tôn tạo các di tích cơ bản nhận được sự đồng thuận cao trong nhân dân.

Tuy nhiên, việc triển khai Nghị quyết số 22 cũng gặp những tình huống hy hữu như sự "từ chối" nhận công trợ trùng tu của di tích Phủ đường Thủy Nguyên. Bên cạnh đó là những ý kiến phản ánh của các địa phương có di tích xuống cấp cần tu bổ liên quan đến kinh phí hạn chế. Mặc dù các địa phương nơi có di tích đều nỗ lực huy động các nguồn xã hội hóa nhưng do kinh phí vận động không đồng đều nên việc triển khai một số công trình còn chậm. Chưa kể, công tác phân bổ kinh phí công trợ theo Nghị quyết 22 cũng không nhanh hơn bao nhiêu.

Theo báo cáo của UBND huyện Kiến Thụy trong cuộc làm việc của Ban Văn hóa – Xã hội HĐND thành phố tại huyện ngày 22-10-2021, năm 2021, huyện có 4 di tích được UBND thành phố chấp thuận chủ trương công trợ kinh phí tu bổ, tôn tạo nhưng chưa được phân bổ kinh phí. Ngoài ra, còn 8 di tích xuống cấp cần được tu bổ, tôn tạo và bổ sung thực hiện trong thời gian tới. Theo nhìn nhận chung của các địa phương, việc ban hành Nghị quyết số 22/NQ-HĐND của HĐND thành phố về công trợ kinh phí trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử- văn hoá xếp hạng cấp thành phố giai đoạn 2018- 2025 là thực sự cần thiết. Bởi thời gian không chờ đợi, di tích tiếp tục xuống cấp trước tác động của thiên nhiên, thời tiết, con người. Vì thế, công tác bảo tồn cần được quan tâm đẩy mạnh song song huy động các nguồn xã hội hóa và nâng cao tinh thần trách nhiệm trong quản lý và phát huy giá trị các di tích của địa phương. Song, không thể bảo tồn "suông". Cần có kinh phí duy trì, chống xuống cấp và phát huy giá trị các di tích. Trong khi kinh phí công trợ theo Nghị quyết 22 lần này vẫn dừng ở 300 triệu đồng/di tích.

Qua các cuộc giám sát và làm việc của Ban Văn hóa – Xã hội HĐND thành phố tại một số địa phương từ cuối tháng 10-2021 đến nay, các ý kiến kiến nghị đều mong muốn thành phố nâng mức công trợ trong thực hiện Nghị quyết 22 để trùng tu, tôn tạo di tích cấp thành phố. Nếu có thể tăng, kinh phí từ ngân sách sẽ tăng thêm động lực để các địa phương huy động nhiều hơn sức mạnh xã hội hóa, kịp thời bảo vệ các di tích giàu ý nghĩa, giá trị lịch sử cần được gìn giữ, bảo tồn. Tuy vậy, trước khi có sự cân nhắc tăng kinh phí của thành phố, ban quản lý các di tích và các địa phương nơi có di tích cần tiếp tục quan tâm bảo vệ để hạn chế sự xuống cấp nghiêm trọng hơn. Cùng với đó, đẩy mạnh các nội dung tuyên truyền trong nhân dân để tạo nên ý thức gìn giữ, bảo tồn giá trị lịch sử của quê hương, thành phố./.