Thổi “hơi thở cuộc sống” vào sân khấu kịch

Bám sát hơi thở đương đại

Từ ngày 11 đến 26-6, tại Nhà hát ca múa nhạc dân gian Việt Bắc (tỉnh Thái Nguyên), Liên hoan Kịch nói toàn quốc - năm 2024 thu hút sự tham gia của 20 đơn vị nghệ thuật kịch nói trên toàn quốc, với 24 vở diễn đặc sắc thuộc nhiều đề tài.

Được đánh giá là một trong những đơn vị mạnh tham gia liên hoan, Đoàn Kịch nói Hải Phòng chuẩn bị công phu vở diễn “Bắt quỷ” để dự thi. Dựa trên kịch bản của tác giả Nguyễn Đăng Chương, nội dung vở diễn lên án sự tha hóa, biến chất của một số người có địa vị trong xã hội, gây nên nhiều mất mát, đau thương cho đất nước, người dân; đồng thời, khẳng định ý chí và sự quyết tâm của Đảng, Nhà nước ta trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Cách thức dàn dựng vở diễn thể hiện rõ nét sự trả giá của nhân vật không chỉ bởi sự lạnh lẽo của nhà giam, mà còn bởi sự “giam giữ” họ trong chính gia đình, giữa những người thân của mình.

Trước đó, cuối năm 2023, Đoàn Kịch nói Hải Phòng cũng ra mắt và gặt hái thành công với vở diễn “Đợi đến mùa xuân” của tác giả Xuân Trình, do NSƯT Đỗ Kỷ đạo diễn. Vở kịch đề cao tính nhân văn trong mối quan hệ ứng xử giữa thầy cô và học trò, không chỉ trong nhà trường, mà còn đặt trong hoàn cảnh cụ thể khác. Sự hoá thân đầy nhập tâm của các diễn viên vào từng vai diễn mang đến người xem cảm nhận sâu sắc cuộc đấu tranh giữa cái tốt và cái xấu, giữa những biểu hiện kém văn hóa, phi giáo dục với những niềm tin về nền giáo dục lành mạnh, trong trẻo và tươi sáng dưới mái trường với hàng loạt mâu thuẫn chồng chéo, đan xen…

Văn học nghệ thuật “vị nhân sinh”

Theo NSND Lê Tiến Thọ, văn học nghệ thuật (trong đó có nghệ thuật sân khấu) thời gian qua còn một số hạn chế được chỉ ra tại Hội nghị tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị (khóa 10) về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới. Theo đó, trong sáng tác, biểu diễn, truyền bá các tác phẩm văn học nghệ thuật còn không ít tác phẩm và hoạt động chưa thể hiện được tính tiên tiến và bản sắc dân tộc. Số lượng tác phẩm ngày càng nhiều, song còn ít tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật...., “... Có biểu hiện xa lánh những vấn đề lớn lao của đất nước, chạy theo các đề tài nhỏ nhặt, tầm thường, chiều theo thị hiếu thấp kém của một bộ phận công chúng, hạ thấp chức năng giáo dục, nhấn mạnh một chiều chức năng giải trí...”. Đáng chú ý, còn thiếu vắng những tác phẩm văn học nghệ thuật lớn, tầm cỡ phản ánh được tầm vóc của sự nghiệp đổi mới, có tác dụng tích cực đối với việc xây dựng đất nước, xây dựng con người.

Để khắc phục hạn chế này, bên cạnh tổ chức để các tác giả đi thực tế, bám sát đời sống cơ sở, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát lại quy chế tổ chức các cuộc liên hoan nghệ thuật cũng như cách đánh giá chất lượng nghệ thuật, ưu tiên, đề cao những tác phẩm sáng tác về đề tài hiện đại; tổ chức nhiều cuộc liên hoan sân khấu về đề tài hiện đại...Với những vở diễn trong thời gian gần đây cho thấy, Đoàn Kịch nói Hải Phòng đang nỗ lực để có những vở diễn hay, vai diễn “để đời” của các nghệ sĩ. Đoàn dày công liên hệ với các tác giả, đạo diễn sân khấu uy tín để tìm kiếm những kịch bản có chất lượng tốt, có tính đột phá, phát hiện, nhất là kịch bản về đề tài đương đại; ưu tiên dàn dựng vở diễn đi vào những vấn đề gai góc, bức xúc của xã hội để khẳng định sự vào cuộc tích cực trong việc góp phần lan tỏa cái đẹp, dẹp điều xấu. Các diễn viên của Đoàn cũng nỗ lực đổi mới cách diễn, cách thể hiện.

Vào vai Chủ tịch tỉnh Liêm trong vở “Bắt quỷ”, nghệ sĩ Quang Thiện, Phó trưởng Đoàn Kịch nói Hải Phòng cho rằng đây là vinh dự, song cũng là thử thách lớn. Từ nghiên cứu kịch bản, nghiên cứu vai diễn, tích lũy kinh nghiệm và qua những lần tập luyện trên sâu khấu, anh dồn tâm huyết, công sức, trí tuệ, thời gian lăn lộn, đổ mồ hôi trên sân khấu cùng với những ý kiến góp ý của tác giả, đạo diễn, bạn bè, đồng nghiệp để xây dựng vai diễn hoàn thiện nhất... Mong rằng, những nỗ lực của Đoàn, của các nghệ sĩ tiếp tục được “truyền lửa”, duy trì trong thời gian tới./.