Theo quy định hiện hành, tài khoản tiết kiệm mở tại ngân hàng đứng tên một người dù là tài sản chung (ảnh minh họa).
Qua đường dây nóng Báo Hải Phòng nhận được một số ý kiến của bạn đọc thắc mắc chung quanh vấn đề tài sản chung hình thành sau hôn nhân nhưng lại không được kiểm soát bởi hai vợ chồng, dẫn tới quyền lợi chính đáng của các bên không được bảo đảm khi nảy sinh mâu thuẫn.
Như trường hợp gia đình chị Nguyễn Ngọc T. ở phường Máy Chai (quận Ngô Quyền), sau khi cưới 4 năm, hai vợ chồng mua một chiếc xe ô tô bằng tiền tiết kiệm của hai vợ chồng, người đứng tên là chồng chị. Nhưng sau đó, chồng chị T. tự ý bán xe để lấy vốn làm ăn nhưng không thống nhất với vợ. Tương tự như vậy, một số bạn đọc cũng phản ánh tình trạng gửi tiền tiết kiệm chung được mở sau hôn nhân nhưng chỉ đứng tên một người, khi nảy sinh mâu thuẫn chủ tài khoản rút tiền hoặc chuyển sang tài khoản của người khác. Lại có trường hợp do bị lộ thông tin tài khoản tiết kiệm nên cả nhà phải rút hết tiền tiết kiệm gửi tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân chi nhánh Hải Phòng vào tháng 8-2018 để tránh phát sinh mâu thuẫn.
Theo quy định tại Điều 33, Luật Hôn nhân và gia đình, tài sản chung của vợ chồng được xác định gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân. Như vậy, tất cả tài sản kể trên đều là tài sản chung, cả vợ và chồng đều có quyền lợi và nghĩa vụ ngang nhau. Tuy nhiên, do thực tế nhiều loại giấy tờ như đăng ký xe ô tô, sổ tiết kiệm, tài khoản chứng khoán chỉ đứng tên sở hữu của một người nên người này hoàn toàn có quyền định đoạt việc mua bán, sang nhượng mà không cần tới ý kiến của người có quyền lợi liên quan.
Qua tìm hiểu tại một số cửa hàng bán ô tô đã qua sử dụng trên đường Nguyễn Văn Linh (quận Lê Chân) được biết, nhiều cửa hàng bán tới 30 xe/tháng nhưng thông thường cả bên bán và bên mua đều chỉ có một người đứng ra thực hiện giao dịch. Toàn bộ hợp đồng mua bán được thực hiện ở các tổ chức hành nghề công chứng để bảo đảm tính pháp lý. Tuy nhiên, khi tiến hành sang tên, đổi chủ cho phương tiện chỉ có một người đứng tên sở hữu. Không hợp đồng mua xe nào mà có 2 người là vợ và chồng cùng đứng tên sở hữu xe.
Không những mất quyền lợi từ việc bán, chuyển nhượng tài sản, người không đứng tên trên các tài sản còn mất luôn cả quyền giám sát tài sản này. Điển hình là việc giám sát các tài khoản tiết kiệm chung của hai vợ chồng. Phó trưởng phòng phụ trách Phòng dịch vụ khách hàng, Ngân hàng Vietcombank chi nhánh Nam Hải Phòng Ngô Thị Việt Hà cho biết: Theo quy định của ngân hàng, toàn bộ thông tin, sao kê tài khoản chỉ cung cấp cho đúng chủ tài khoản dựa theo số chứng minh nhân dân, căn cước công dân, hộ chiếu và chữ ký đăng ký với ngân hàng. Do đó, ngay cả khi có thông tin cá nhân của chủ tài khoản, đồng thời chứng minh được mối quan hệ trong gia đình, vợ hoặc chồng cũng không thể kiểm tra thông tin. Việc này được thực hiện theo quy định tại Nghị định 117/2018/NĐ-CP của Chính phủ về việc giữ bí mật, cung cấp thông tin khách hàng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng ngoài nhà nước. Những nhân viên làm lộ lọt thông tin này sẽ bị xử lý nghiêm theo quy chế của cơ quan, cũng như chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Trưởng Văn phòng thừa phát lại An Biên Đỗ Trung Chính cho rằng: Hiện nay ngoài bất động sản, tất cả các loại tài sản bắt buộc phải đăng ký chủ sở hữu đều không yêu cầu đứng tên hai vợ chồng. Do đó, cơ quan chức năng cần sớm thống nhất danh mục các loại tài sản bắt buộc phải đứng tên sở hữu là cả hai vợ chồng khi làm thủ tục đăng ký. Từ đó mới bảo vệ được quyền lợi của cả vợ và chồng trong khối tài sản chung, bao gồm cả bất động sản và động sản có giá trị.
Điều 1, Thông tư 02/2019/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước quy định, trường hợp người không phải chủ tài khoản muốn kiểm tra thông tin tài khoản ngân hàng cần phải có giấy ủy quyền của chủ tài khoản. Việc ủy quyền có thể được chia thành từng nhóm tác vụ như ủy quyền rút tiền, ủy quyền gửi tiền, ủy quyền nhận thông tin. Việc ủy quyền có thể thực hiện bằng 2 hình thức gồm ủy quyền tại văn phòng công chứng với sự chứng kiến của công chứng viên hoặc ủy quyền theo mẫu của ngân hàng tại chi nhánh, phòng giao dịch ngân hàng với sự chứng kiến của nhân viên tín dụng và cán bộ phụ trách phòng.
Minh An - Ảnh: Trung Kiên