Quản lý chồng chéo, hiệu quả không cao
Tại bãi rác Đình Vũ do Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị quản lý, việc thu gom, xử lý nước rỉ rác chưa bảo đảm yêu cầu. Ảnh: Duy Thính
Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường Đỗ Thị Hương cho biết: việc quản lý chất thải rắn (CTR) trên địa bàn thành phố hiện có nhiều sở ngành và chính quyền địa phương cùng tham gia. Chất thải nguy hại và chất thải công nghiệp thông thường được giao Sở TNMT quản lý. Chất thải sinh hoạt đô thị do Sở Xây dựng quản lý. Chất thải rắn nông thôn giao Sở Nông nghiệp - Phát triển Nông thôn (NN-PTNT) quản lý. Mỗi một sở, ngành lại có cách quản lý CTR riêng, phù hợp chức năng nhiệm vụ của mình.
Hiện nay, Sở NN-PTNN phân cấp quản lý CTR cho các huyện. Mỗi huyện lại phân công cho phòng chuyên môn khác nhau để quản lý. Có 6/8 huyện giao cho Phòng TNMT, 2/8 huyện giao cho Phòng NN - PTNT quản lý. Còn CTR sinh hoạt khu vực đô thị được Sở Xây dựng giao các công ty TNHH MTV Môi trường đô thị và một số công ty cổ phần dịch vụ công ích thực hiện việc thu gom, xử lý. Các Sở Xây dựng, NN-PTNT mới chỉ quản lý việc thu gom, xử lý CTR. Còn quản lý việc bảo đảm môi trường lại do Sở TNMT. Điều này, dẫn đến việc nhiều cơ sở thu gom CTR không bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường. Năm 2018, Sở TNMT chủ trì kiểm tra việc chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường tại 9 cơ sở hoạt động thu gom, xử lý CTR thông thường; xác định không ít sai phạm, lập hồ sơ xử phạt hành chính các đơn vị này 1,4 tỷ đồng.
Việc nhiều ngành cùng tham gia dẫn đến sự chồng chéo, thiếu những giải pháp quản lý CTR tổng thể, đồng bộ. Việc lập các bãi tập kết, xử lý CTR thiếu sự gắn kết đối với quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch tài nguyên nước của thành phố. Rất nhiều bãi điểm tập kết CTR sinh hoạt ở nông thôn và đô thị không bảo đảm quy định bảo đảm vệ sinh môi trường. Ở nhiều bãi rác việc thu gom nước rỉ rác ở chưa được chú trọng, để chảy tràn, ngấm ra môi trường chung quanh, gây ô nhiễm nguồn nước.
Cần có cơ chế chỉ đạo đồng bộ
Trên địa bàn thành phố, bình quân mỗi năm phát sinh gần 400 nghìn tấn rác thải sinh hoạt đô thị, 220 nghìn tấn chất thải sinh hoạt nông thôn và hơn 2,5 triệu tấn chất thải công nghiệp thông thường, hàng trăm tấn rác thải y tế, chất thải nguy hại. Nếu có cơ quan quản lý CTR đồng bộ, thống nhất một đầu mối, sẽ phần nào khắc phục những hạn chế trên, như nghị quyết của Chính phủ đã chỉ ra. Song để làm được điều này, theo Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường Đỗ Thị Hương, cần sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, bảo đảm thống nhất với các luật thuộc lĩnh vực xây dựng, đấu thầu, thực hiện sửa đổi chức năng của các bộ, cơ quan ngang bộ để thống nhất quản lý, tránh chồng chéo như hiện nay, từ đó tạo cơ sở để các địa phương thực hiện. Theo Thứ trưởng Bộ TNMT Võ Tuấn Nhân: Bộ đang tiến hành rà soát các bất cập về cơ chế chính sách, đề xuất hướng sửa đổi phù hợp. Bộ TNMT sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật có liên quan, trình cấp có thẩm quyền ban hành để thực hiện phương án thống nhất quản lý nhà nước về CTR nêu trên.
Cùng với đó, ngày 5-1- 2019, UBND thành phố ban hành kế hoạch quản lý tổng hợp CTR của thành phố Hải Phòng đến năm 2025, tầm nhìn 2050. Mục tiêu của kế hoạch nhằm phòng ngừa kiểm soát, hạn chế tối đa mức độ phát sinh CTR; tăng cường năng lực quản lý tổng hợp CTR. Qua đó, cùng việc thống nhất đầu mối quản lý CTR, sẽ khắc phục những hạn chế và nâng cao hiệu quả quản lý CTR, góp phần bảo đảm môi trường trên địa bàn thành phố.
Nguyên Mai
