Nhiều ý kiến về cơ quan quản lý nợ công
Thảo luận về Luật Quản lý nợ công (sửa đổi) ý kiến của đại biểu Quốc hội xoay quanh phạm vi nợ công và cơ quan quản lý nợ công.
Đại biểu Bùi Thanh Tùng, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng đề nghị Ban soạn thảo đánh giá cụ thể hơn về thực trạng tình hình ngân sách nhà nước trả nợ thay các doanh nghiệp nhà nước; tình hình và thực chất nợ Ngân hàng Chính sách; cần giải trình rõ lý do nợ Ngân hàng Nhà nước phát hành không thuộc nợ công cũng như một số khoản nợ khác như nợ xây dựng cơ bản của cấp tỉnh, huyện, xã trong trường hợp không đủ khả năng chi trả; nợ hoàn thuế giá trị gia tăng; nợ tồn ngân Kho bạc…; đề nghị cần bổ sung quy định các nguyên tắc, tiêu chí và phương pháp xác định các chỉ tiêu an toàn nợ công để phù hợp thông lệ quốc tế và sát đặc điểm, tính chất, thực trạng nền kinh tế Việt Nam. Chiến lược nợ công là một nội dung hết sức quan trọng, là căn cứ để xây dựng kế hoạch vay trả nợ công 5 năm. Tuy nhiên, tại khoản 3 Điều 11 của dự thảo luật lại quy định giao Bộ Tài chính chủ trì xây dựng báo cáo chiến lược nợ công trình Chính phủ phê duyệt và tổ chức thực hiện chiến lược nợ công sau khi được phê duyệt. Theo đại biểu Bùi Thanh Tùng, quy định như vậy chưa phù hợp và đề nghị sửa lại theo hướng thẩm quyền quyết định chiến lược nợ công thuộc Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở trình của Chính phủ như vậy mới thống nhất và phù hợp thẩm quyền quyết định về kế hoạch vay trả nợ công 5 năm.
Về nhiệm vụ, quyền hạn của các bộ, ngành trung ương trong quản lý sử dụng nợ công, đại biểu Bùi Thanh Tùng thống nhất nguyên tắc cần có cơ quan đầu mối tổng hợp giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về nợ công, song cần đánh giá thật rõ xem việc dồn hết các chức năng quản lý nợ công vào một bộ thì hiệu quả có cao hơn quy định hiện hành hay không, đã gắn hoặc cân đối về các quy định về quyền hạn, trách nhiệm giữa vay và hiệu quả sử dụng vốn vay chưa. Theo đại biểu, trong dự thảo luật nên quy định theo hướng giao Chính phủ quyết định việc phân công nhiệm vụ giữa các cơ quan trong quản lý các mảng nội dung lớn về quản lý nợ công, như quản lý ODA, quản lý vốn vay ưu đãi trên nguyên tắc cơ quan nào chịu trách nhiệm giúp Chính phủ quản lý các mảng công việc này sẽ phải chịu trách nhiệm từ khâu đàm phán, ký kết, vay với các nhà tài trợ đến quản lý, sử dụng hiệu quả vốn vay, chưa nên xáo trộn hay thay đổi đầu mối đàm phán với các tổ chức quốc tế đã được quy định tại các luật liên quan.
Đại biểu Nguyễn Thanh Xuân (Cần Thơ) đề nghị đưa khoản nợ tự vay, tự trả của doanh nghiệp nhà nước vào nợ công, vì trong thực tế đối với doanh nghiệp 100% vốn nhà nước hoặc doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối thì Nhà nước vẫn có trách nhiệm đối với các khoản nợ của doanh nghiệp nhà nước và đã có trường hợp Nhà nước trả nợ thay doanh nghiệp nhà nước. Quy định này nhằm kiểm soát hoạt động nợ vay, quản lý, sử dụng vốn vay của doanh nghiệp nhà nước đúng mục đích và có hiệu quả cao.
Đại biểu Hoàng Quang Hàm (Phú Thọ) thống nhất phạm vi nợ công như dự thảo luật nhưng đề nghị nên đưa luật nội dung giám sát các khoản vay nợ không tính vào nợ công vì khi có rủi ro thì nhà nước hoặc ngân sách nhà nước vẫn phải gánh chịu các khoản nợ này.
Đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) cho rằng giữ nguyên quy định về đầu mối quản lý nợ công không gắn giữa trách nhiệm đi vay, sử dụng vốn với trách nhiệm và khả năng trả nợ. Điều này không chỉ gây nguy hại là vượt trần nợ công mà điều nguy hại hơn là thời hạn và tiến độ trả nợ gốc và lãi không phân bổ đều theo thời gian, không phù hợp thu, chi ngân sách, thặng dư xuất, nhập khẩu và khả năng trả nợ của nền kinh tế, tạo ra áp lực trả nợ dồn vào từng thời điểm như giai đoạn hiện nay. Vì vậy với mục tiêu kiểm soát chặt chẽ nợ công, gắn trách nhiệm giữa vay nợ, trả nợ, thì cách phân chia tách rời như trên theo đại biểu là không phù hợp.
Đại biểu Nguyễn Hoàng Anh (Cao Bằng) phản ánh, các địa phương nhỏ gần như không có cơ hội để vay lại hoặc được bảo lãnh Chính phủ cho vay vì không đáp ứng được 3 yêu cầu của luật. Chính vì vậy, theo đại biểu, cần xem xét, phân loại nhóm các địa phương và phân loại đối tượng đầu tư, những dự án có tính liên kết vùng, liên kết khu vực và tác động đến phạm vi rộng thì các địa phương nhỏ vẫn có thể có quyền đặt vấn đề để Chính phủ bảo lãnh cho vay hoặc cho vay lại. Tinh thần đó cũng nên quy định vào trong luật để có điều kiện thực hiện hơn.
Làm rõ một số nội dung của Luật tố cáo
Thảo luận về Luật Tố cáo (sửa đổi), đa số đại biểu Quốc hội cho rằng cần có những quy định thể hiện rõ nét hơn tinh thần mới của Hiến pháp 2013 về quyền tố cáo với góc độ là quyền con người, mở rộng các hình thức tố cáo, quy định cụ thể việc bảo vệ người tố cáo, trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền trong việc giải quyết tố cáo, công khai, minh bạch trong hoạt động giải quyết tố cáo…. Nhiều ý kiến tham gia làm rõ, bổ sung về các nội dung liên quan tới tố cáo hành vi vi phạm trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ của cán bộ, công chức, viên chức, kể cả người đã nghỉ hưu hoặc chuyển công tác sang cơ quan, tổ chức khác; quy định về vấn đề bảo vệ người tố cáo và quản lý công tác giải quyết tố cáo; khen thưởng và xử lý hành vi vi phạm; về các hình thức tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp; việc nên hay không nên xem xét tố cáo nặc danh…
Trong phiên làm việc chiều 16- 6, với đa số đại biểu tán thành, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đường sắt (sửa đổi).
