Đa dạng hóa các hình thức đầu tư khai thác công trình thủy lợi
Thảo luận về dự án Luật Thủy lợi, đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn) dẫn chứng: hiện trạng thủy lợi nước ta với 904 hệ thống thủy lợi lớn và vừa; gần 7.000 hồ các loại; hơn 10.000 đập dân, với hàng nghìn km đê biển. Trong đó có nhiều công trình mới nhưng cũng có nhiều công trình đã xuống cấp, cần nguồn vốn lớn để duy tu, bảo dưỡng và phát triển. Dự án Luật có 8 khoản chính sách, trong đó, 2 khoản quy định ưu tiên, ưu đãi, 5 khoản quy định hỗ trợ và 1 khoản quy định khuyến khích. Với nội dung như vậy, dường như vẫn xác định vai trò đầu tư của Nhà nước là chính, chưa thể hiện được định hướng căn bản trong chính sách, phương thức quản lý đối với hoạt động thủy lợi. Do đó, cần bổ sung một khoản trong chính sách là: đa dạng hóa các hình thức đầu tư, quản lý, khai thác các công trình thủy lợi.
Một số ý kiến cho rằng cần quy định huy động chính sách đầu tư xây dựng công trình thủy lợi để toàn xã hội thực hiện. Theo đại biểu Phạm Văn Tuân (Thái Bình), công trình thủy lợi cần nguồn vốn lớn, nhưng thu hồi vốn chậm và chịu nhiều rủi ro nên khó thu hút đầu tư theo hình thức xã hội hóa. Do đó, các công trình thủy lợi lớn bảo đảm phục vụ phòng, chống thiên tai, sản xuất nông nghiệp, quốc phòng- an ninh có vốn đầu tư lớn cần quy định đầu tư bằng ngân sách nhà nước; các công trình nhỏ, nội đồng do địa phương quản lý và tùy theo thực tế nhà nước có cơ chế, chính sách từng bước huy động xã hội hóa. Song, cần có lộ trình cụ thể vì hoạt động thủy lợi còn phải phục vụ nhiệm vụ chính trị, tưới tiêu, phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu...
Đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng) cho rằng tới thời điểm này, dự thảo Luật Thủy lợi đủ điều kiện để Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp này. Từ thực tế ở địa phương, đại biểu Bùi Thanh Tùng nêu ý kiến, ngoài phục vụ sản xuất nông nghiệp, các công trình thủy lợi cũng như hoạt động thủy lợi phục vụ nhiều mục tiêu khác với khối lượng lớn, nên cần thiết bổ sung một điều liên quan đến tính phục vụ đa mục tiêu của hoạt động thủy lợi, nhất là những quy định tại Chương 4 về quản lý, khai thác vận hành công trình thủy lợi, hồ chứa thủy điện phục vụ thủy lợi. Tại Điều 40 về mức sử dụng nước mua bán, trao đổi quyền sử dụng nước từ công trình thủy lợi cũng chỉ quy định về mức sử dụng nước cho cây trồng và vật nuôi, các hoạt động sản xuất nông nghiệp, cần bổ sung thêm một điều quy định về nội dung vận hành công trình thủy lợi để phục vụ các mục tiêu khác ngoài sản xuất nông nghiệp; bổ sung thêm một khoản về quy định mức sử dụng nước đối với các lĩnh vực khác ngoài hoạt động sản xuất nông nghiệp, thực hiện theo các quy định về pháp luật tài nguyên nước và pháp luật có liên quan. Đại biểu nêu vấn đề: Điều 21 dự thảo luật quy định về trách nhiệm quản lý đối với các công trình thủy lợi chỉ có nội dung liên quan đến trách nhiệm của Bộ Giao thông- Vận tải, Bộ Nông nghiệp- Phát triển nông thôn, UBND các cấp, cũng như tổ chức, cá nhân liên quan đến công trình thủy lợi, song lại chưa đề cập trách nhiệm quản lý các hồ chứa thủy điện, thủy lợi và đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định phù hợp với Luật Tài nguyên nước, Luật Điện lực
Về trách nhiệm quản lý nhà nước, đại biểu Bùi Thanh Tùng đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát về trách nhiệm quản lý nhà nước ở một số bộ, ngành, ví dụ bổ sung nhiệm vụ của Bộ Kế hoạch- Đầu tư liên quan đến trách nhiệm quản lý nhà nước về quy hoạch.
Đẩy nhanh tiến độ Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành
Đa số đại biểu nhất trí việc tách nội dung bồi thường, hỗ trợ tái định cư thành dự án thành phần nhằm đáp ứng yêu cầu tiến độ của Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành, cũng như quyền lợi chính đáng và mong muốn của nhân dân khu vực dự án. Theo cácđại biểu Nguyễn Văn Thể (Sóc Trăng), Bùi Xuân Thống (Đồng Nai)... thời gian đến lúc khởi công dự án còn rất ngắn (khoảng hơn 2 năm), nếu không tiến hành giải phóng mặt bằng trước, sẽ không có mặt bằng sạch và không bảo đảm về thời gian để khởi công. Trong khi đó, từ khi có quy hoạch, toàn bộ khu vực trong vùng quy hoạch không được đầu tư xây dựng, nâng cấp các công trình hạ tầng cũng như các công trình phục vụ đời sống dân cư và phát triển KT - XH, gây bức xúc trong nhân dân. Vì vậy, cần giải phóng mặt bằng càng sớm càng tốt để người dân sớm ổn định cuộc sống.
Tuy nhiên, các đại biểu Trần Văn Tiến (Vĩnh Phúc), Nguyễn Anh Tuấn (TP Hồ Chí Minh), Đặng Thuần Phong (Bến Tre), Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình)…vẫn băn khoăn về kinh phí thực hiện công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Theo đại biểu Trần Văn Tiến, kinh phí giải phóng mặt bằng phân bổ theo kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2016 - 2020 là 5.000 tỷ đồng, trong khi tính toán sơ bộ phương án giải phóng mặt bằng của Đồng Nai dự kiến khoảng hơn 23.000 tỷ đồng. Vấn đề đặt ra là nguồn kinh phí sẽ lấy ở đâu và xử lý thế nào trong khi kế hoạch đầu tư trung hạn phân bổ xong từ nay đến năm 2020. Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương cho rằng, đây là phương án không khả thi, khi điều kiện nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn, nợ công tăng cao. Đó là chưa kể việc thu hồi đất một lần nhưng dự án mới triển khai giai đoạn 1, lộ trình cho giai đoạn 2 phải 5 - 10 năm sau. Như vậy, việc đất thu hồi sớm có dẫn đến lãng phí, có ngăn chặn được sự tái lấn chiếm của người dân hay không? Nếu không lường trước được những khó khăn, vướng mắc, nghị quyết Quốc hội ban hành sẽ là lực cản tiến độ, gây lãng phí ngân sách nhà nước.
Đi tìm lời giải cho vấn đề kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đại biểu Phạm Minh Chính (Quảng Ninh)đồng tình các giải pháp được Chính phủ đưa ra, đồng thời, đề xuất hai giải pháp.Thứ nhất, Chính phủ nghiên cứu trình Quốc hội cơ chế đặc biệt để thực hiện giải phóng mặt bằng, tái định cư phục vụ xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Thứ hai,thực hiện tiết kiệm chi thường xuyên trên phạm vi cả nước. Theo đại biểu Phạm Minh Chính, sau 2 năm thực hiện Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị, tổng số biên chế của nước ta không giảm, mà vẫn tăng, làm chi tiêu thường xuyên tăng lên, với số tương đối là 62,3% năm 2015 và 63,7% năm 2016, dự kiến năm 2017 là 64,9%. Số tăng chi tuyệt đối năm 2016 so với năm 2015 là trên 50 nghìn tỷ đồng, năm 2017 so với 2015 là 114 nghìn tỷ đồng. Như vậy, riêng năm 2017, chỉ tiết kiệm thường xuyên 1% cũng có thể tiết kiệm trên 10 nghìn tỷ đồng. Trong năm 2018, nếu tiếp tục tiết kiệm chi thường xuyên 1% nữa sẽ có thêm 10 nghìn tỷ đồng. Tiết kiệm chi thường xuyên trong năm 2017 và năm 2018 là đã có trên 20 nghìn tỷ đồng. Muốn vậy, cần tập trung thực hiện giảm đầu mối, biên chế theo đúng tinh thần Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị và chỉ cần 2 năm là đã đủ nguồn vốn cho công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư.
Thông qua nghị quyết về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh
Chiều 8- 6, với 89% số đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018 và điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017.
Theo đó, Quốc hội quyết nghị điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017, bổ sung vào Chương trình cho ý kiến tại kỳ họp thứ 4 các dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế bảo vệ môi trường; Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi); Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt và đổi tên dự án Luật Lý lịch tư pháp (sửa đổi) thành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp.
Đối với Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018, Quốc hội quyết nghị tại kỳ họp thứ 5 trình Quốc hội thông qua 11 dự án; cho ý kiến vào 9 dự án. Tại kỳ họp thứ 6 trình Quốc hội thông qua 10 dự án, cho ý kiến 3 dự án luật.
Nghị quyết nêu rõ, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền đề cao trách nhiệm, thực hiện nghiêm túc quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; không trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự án, dự thảo không bảo đảm chất lượng và tiến độ; xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc không hoàn thành Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh để báo cáo Quốc hội và coi đó là một trong những căn cứ để xem xét, đánh giá mức tín nhiệm khi Quốc hội tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn.
Chính phủ phân công, chỉ đạo các cơ quan có liên quan khẩn trương nghiên cứu, tổng kết, đánh giá tác động, đề xuất trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trình Quốc hội xem xét để đưa vào Chương trình các dự án luật thuộc các nhóm: các dự án đã được cơ quan có thẩm quyền giao trong các văn bản cụ thể; các dự án có nhu cầu bức thiết đáp ứng yêu cầu, khắc phục những bất cập, cản trở và thúc đẩy sự phát triển của đất nước; các dự án cần thiết khác đã được nhiều đại biểu Quốc hội và cử tri đề xuất. Cơ quan chủ trì soạn thảo, thẩm định, thẩm tra và các cơ quan có liên quan tạo điều kiện thuận lợi để các đại biểu Quốc hội được sớm tiếp cận, tham gia ý kiến về dự án, dự thảo, phát huy tốt vai trò, trách nhiệm, đóng góp tích cực vào công tác xây dựng luật, pháp lệnh.
Hôm nay, dự kiến Quốc hội dành cả ngày thảo luận tại hội trường về kinh tế- xã hội, thảo luận sâu và làm rõ nhiều vấn đề cử tri cả nước quan tâm.
