Thông qua Nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2018

Đại biểu Nguyễn Trọng Bình (Hải Phòng) phát biểu tại buổi thảo luận tổ. Ảnh: TTXVN

Với 88,39% số đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2018. Theo đó, tổng thu ngân sách Trung ương năm 2018 là 753.404 tỷ đồng; tổng thu ngân sách địa phương là 565.796 tỷ đồng; tổng số chi ngân sách Trung ương là 948.404 tỷ đồng, trong đó dự toán 321.151 tỷ đồng để bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương.

Nghị quyết cũng quy định rõ, trong giai đoạn 2018 - 2020, bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương 70% số thu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông phần ngân sách trung ương được hưởng phát sinh trên địa bàn từng địa phương năm trước liền kề năm hiện hành. 30% số thu còn lại được giao Bộ Công an để chi công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông của các cơ quan trực thuộc, mua sắm tập trung một số danh mục cần trang bị thống nhất.

Nghị quyết giao Chính phủ chỉ đạo và hướng dẫn các bộ, ngành, cơ quan khác ở trung ương và địa phương phân bổ vốn đầu tư phát triển ưu tiên thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản nguồn ngân sách trung ương, cũng như bố trí vốn để thu hồi vốn ứng trước nguồn ngân sách trung ương trong giai đoạn 2016-2020 còn lại chưa thu hồi. Đặc biệt, phải kiên quyết cắt giảm số vốn bố trí không đúng quy định, tăng cường các biện pháp để không phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản. Việc điều chỉnh danh mục kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được cấp có thẩm quyền quyết định cũng được yêu cầu hạn chế thực hiện.

Nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi để phát triển thành phố Hồ Chí Minh

Tờ trình của Chính phủ đề nghị quy định cho TP Hồ Chí Minh được thí điểm áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù về quản lý đất đai; quản lý đầu tư; quản lý tài chính - ngân sách; cơ chế ủy quyền giữa các cấp chính quyền và thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức thuộc thành phố quản lý. Cụ thể, thí điểm giao HĐND TP Hồ Chí Minh quyết định chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa từ 10 ha trở lên nhưng phải bảo đảm diện tích đất trồng lúa theo quy định của Chính phủ trong mỗi kỳ kế hoạch sử dụng đất. Thí điểm giao HĐND TP Hồ Chí Minh quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án nhóm A sử dụng ngân sách của thành phố theo quy định của Luật Đầu tư công, trừ dự án quy định tại điểm a, b, c và d khoản 1 Điều 8 của Luật Đầu tư công về quản lý tài chính – ngân sách nhà nước những nội dung này hiện thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ).

Về quản lý tài chính - ngân sách, thành phố cũng được thực hiện nhiều chính sách mới cởi mở hơn, như thực hiện thí điểm đối với Luật thuế tài sản; tăng thuế suất đối với các sắc thuế khác (trừ thu từ hoạt động xuất nhập khẩu); tăng mức phí, lệ phí; ban hành chính sách thu phí, lệ phí mới. Các khoản thu tăng thêm do điều chỉnh chính sách thu trên, ngân sách thành phố được hưởng 100% và không dùng để xác định tỷ lệ phần trăm (%) đối với các khoản thu phân chia giữa ngân sách trung ương và ngân sách thành phố. Thành phố được vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tài chính trong nước, các tổ chức trong nước khác và từ nguồn Chính phủ vay ngoài nước về cho thành phố vay lại với mức dư nợ vay không vượt quá 90% số thu ngân sách thành phố được hưởng theo phân cấp (hiện tại là 70%).

Về cơ chế ủy quyền và thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức thuộc TP Hồ Chí Minh quản lý, Chủ tịch UBND thành phố được ủy quyền Chủ tịch UBND quận, huyện và thủ trưởng cơ quan chuyên môn trong phạm vi quyền hạn của Chủ tịch thành phố. HĐND TP Hồ Chí Minh quyết định chi trả mức thu nhập bình quân tăng thêm cho người lao động thuộc thành phố quản lý và mức lương phù hợp với các chuyên gia, nhà khoa học, tài năng đặc biệt trong khả năng, phạm vi ngân sách của thành phố...

Thảo luận tổ, đa số đại biểu Quốc hội đều đồng tình việc ban hành nghị quyết nhằm phát huy vai trò đầu tàu của thành phố Hồ Chí Minh. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhất trí giao thẩm quyền từ Thủ tướng cho HĐND thành phố quyết định việc chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa từ 10 ha trở lên và cho rằng cần phân cấp mạnh để thành phố giải quyết nhanh chóng, kịp thời đón nhận triển khai các dự án đầu tư. Chủ tịch cũng đồng tình quy định giao HĐND thành phố quyết định dự toán ngân sách thành phố, phân bổ ngân sách cấp mình bảo đảm phù hợp với các định hướng phát triển các lĩnh vực của Chính phủ, Quốc hội căn cứ dự toán NSNN hằng năm do Quốc hội quyết định, Thủ tướng Chính phủ giao.

Đồng tình việc ban hành nghị quyết, nhưng đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) đề nghị cân nhắc khi cơ chế đặc thù quá chú trọng tài chính, tăng thu để có nguồn vốn nhiều hơn; chưa chắc tạo được sự phát triển bền vững. Cần tăng đặc thù trong thu hút đầu tư, thúc đẩy đầu tư, phải có cơ chế thu hút đầu tư đặc biệt.

Đại biểu Mai Hồng Hải (Hải Phòng) nhất trí sự cần thiết và phân tích thêm, một số quy định phân cấp, phân quyền là đúng nhưng mới là điều kiện cần. Về điều kiện đủ, còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác. Chẳng hạn phụ thuộc kế hoạch sử dụng đất hằng năm, vào mức bội chi ngân sách địa phương được Quốc hội quyết định. Lấy ví dụ của Hải Phòng về cơ chế tài chính ngân sách đặc thù, cũng được nâng mức trần vay của ngân sách địa phương lên 40% nhưng thực tế thực hiện lại gặp rất nhiều vướng mắc và phải tuân thủ một số quy định khác. Vì vậy, cần có quy định cụ thể, rõ ràng hơn để bảo đảm thực hiện được trong thực tế, không bị vướng bởi các quy định khác. Về cơ chế ủy quyền, đại biểu cho rằng được quy định khá rõ trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương nên cũng cần xem xét lại, có nên đưa vào trong nghị quyết nữa hay không.

Đại biểu Nghiêm Vũ Khải (Hải Phòng) cho rằng việc chuẩn bị nghị quyết có phần hơi vội. Theo đại biểu, đây là nghị quyết rất quan trọng, nên đặt trong sự phát triển tổng thể của đất nước và vai trò của thành phố Hồ Chí Minh để cụ thể hóa. Đại biểu cũng đề nghị phân cấp rõ trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành, của HĐND, UBND thành phố Hồ Chí Minh và quy định cần chi tiết hơn.

Cần thiết sửa đổi Luật Quốc phòng 2005

Các đại biểu đều nhất trí sự cần thiết sửa đổi Luật Quốc phòng năm 2005 nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, quy định của Hiến pháp năm 2013 về bảo vệ Tổ quốc, khắc phục những bất cập trong thực hiện luật hiện hành và bảo đảm sự đồng bộ, tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, đáp ứng nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế. Đề cập các nội dung cụ thể như quy định về công nghiệp quốc phòng, các đại biểu cơ bản tán thành như dự thảo luật. Khẳng định, công nghiệp quốc phòng là bộ phận của công nghiệp quốc gia, một phần quan trọng của thực lực và tiềm lực quốc phòng, an ninh; là ngành đặc thù, có nhiệm vụ nghiên cứu phát triển, sản xuất, sửa chữa, cải tiến, hiện đại hóa vũ khí, trang bị, vật tư kỹ thuật và các sản phẩm khác phục vụ quốc phòng, an ninh, phù hợp chiến lược bảo đảm vũ khí, trang bị, thiết bị kỹ thuật quân sự cho lực lượng vũ trang nhân dân. Nhiều đại biểu đề nghị, Nhà nước cần có cơ chế, chính sách ưu tiên nguồn lực cho công nghiệp quốc phòng, coi trọng phát triển nguồn nhân lực, nguồn lực khoa học và công nghệ, huy động tối đa thành tựu của nền công nghiệp quốc gia phục vụ công nghiệp quốc phòng.

Đại biểu Nguyễn Trọng Bình (Hải Phòng) cho rằng, Luật Quốc phòng sửa đổi kế thừa Luật Quốc phòng 2005, rút gọn số điều, nội dung được cụ thể hóa, chi tiết hơn, tập trung vào nhiệm vụ chức năng của Bộ Quốc phòng. Có 2 điểm mới về góp phần bảo vệ hòa bình khu vực và thế giới; xác định Bộ Quốc phòng là cơ quan thường trực Hội đồng Quốc phòng An ninh, phù hợp thực tế và cần thiết được quy định trong luật. Về tình trạng khẩn cấp về quốc phòng có nên đưa vào luật hay không, đại biểu Nguyễn Trọng Bình phân tích một số loại hình khẩn cấp, nhất là những tình trạng khẩn cấp liên quan tới tính mạng con người, thiên tai, động đất, sóng thần và cho rằng tình trạng khẩn cấp này không chỉ thuần túy liên quan tới chiến tranh, chống giặc ngoại xâm… vì thế vẫn nên đưa vào luật.

Đại biểu Đỗ Văn Bình (Hải Phòng) góp ý: Điều 16 về kết hợp quốc phòng và kinh tế, về mặt thiết kế chưa chặt chẽ; đề nghị quy định lại một số câu, chữ cho phù hợp.

Tính toán quy mô, hiệu quả đầu tư hợp lý

Thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020, đa số đại biểu Quốc hội đồng tình sự cần thiết đầu tư dự án, cho rằng đây là "cú hích”, tạo động lực mới cho tăng trưởng. Tuy nhiên các ý kiến cũng đề nghị với dự án lớn như vậy, cần có tầm nhìn dài hạn, giải phóng mặt bằng với quy mô hoàn chỉnh một lần, cắm mốc lộ giới để ổn định cuộc sống người dân và đặc biệt không để tình trạng đầu tư xong nhưng sử dụng không hết công suất, gây lãng phí lớn.

Về quy mô đầu tư, nhiều ý kiến đồng ý đề xuất của Chính phủ theo phân kỳ đầu tư có quy mô 4 làn xe. Nhưng cũng có ý kiến đề nghị một số dự án cao tốc đi qua cửa ngõ lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, cần nghiên cứu từ 8 đến 10 làn xe.

Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm cho ý kiến là trong 11 dự án thành phần, có tới 8 dự án được đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (hợp đồng BOT). Trong khi đó, giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa qua cho thấy hình thức đầu tư theo hợp đồng BOT bộc lộ rất nhiều bất cập. Do đó, các ý kiến đề nghị Chính phủ trình Quốc hội biện pháp khắc phục những hạn chế đã chỉ ra, bảo đảm rõ tiêu chí để lựa chọn dự án BOT, tiêu chí đánh giá năng lực và lựa chọn nhà đầu tư; quy định chặt chẽ để bảo đảm nhà đầu tư thực góp vốn; đồng thời BOT chỉ áp dụng đối với những tuyến đường mới để bảo đảm quyền lựa chọn cho người dân.