(HPĐT)- Hiện nay, ở các huyện, một số cá nhân, tổ chức mạnh dạn thu gom ruộng bỏ hoang, đưa vào sản xuất trở lại… Tuy nhiên, để hỗ trợ sản xuất hiệu quả, ổn định, lâu dài cần có cơ chế, chính sách khuyến khích phù hợp.
Nông dân xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) thu gom ruộng bỏ hoang để tổ chức sản xuất trở lại.
Nhiều khó khăn, cản trở
Tính đến cuối năm 2023, diện tích ruộng bỏ hoang ở các địa phương được nông dân thu gom sản xuất trở lại là 1.680 ha. Trong đó, huyện Kiến Thụy nhiều nhất toàn thành phố với 696 ha, huyện Vĩnh Bảo 469 ha, huyện An Dương 219 ha, huyện Tiên Lãng 191 ha, huyện An Lão 131 ha…
Là một trong những hộ nông dân có diện tích thu gom ruộng bỏ hoang đưa vào sản xuất trở lại lớn nhất thành phố (hơn 40 ha), anh Trần Mạnh Hùng, ở xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) cho biết, vụ mùa năm 2023, các vùng canh tác của anh thu hoạch hơn 200 tấn lúa các loại, trừ chi phí ước tính thu lãi hơn 1 tỷ đồng. Tuy nhiên, anh Hùng cho rằng, sản xuất quy mô lớn không phải lúc nào cũng thuận lợi như vụ mùa năm nay, bởi thực tế còn phụ thuộc vào mưa gió thuận hòa và khắc phục nhiều khó khăn trong quá trình canh tác.
Khó khăn nhất đối với nông dân thu gom ruộng bỏ hoang hiện nay là chưa được tiếp cận cơ chế, chính sách hỗ trợ của thành phố. Phần lớn các hộ phải đầu tư nguồn vốn lớn để sản xuất. Anh Nguyễn Xuân Dáng, ở thôn Bảo Hà, xã Đồng Minh (huyện Vĩnh Bảo) chia sẻ, anh thu gom được 20 ha ruộng bỏ hoang, để tổ chức sản xuất trên diện tích lớn như vậy, gia đình chi hơn 2 tỷ đồng để mua máy gặt, máy cấy, máy bay không người lái để phun thuốc trừ sâu. Tuy nhiên, số vốn này phải vay mượn ngoài chứ chưa vay được từ nguồn ưu đãi của thành phố. Chị Bùi Thị Hảo, ở thôn Kinh Lương 5, xã Cấp Tiến (huyện Tiên Lãng) bày tỏ, thực tế gia đình cũng làm hồ sơ vay ưu đãi theo Nghị quyết 15 của HĐND thành phố về cơ chế, chính sách khuyến khích nông nghiệp, thủy sản, nhưng chưa được xét duyệt vì theo nghị quyết, người mua máy phục vụ sản xuất rau màu mới được hỗ trợ vay vốn, nếu mua thiết bị phục vụ sản xuất lúa thì không được hỗ trợ…
Bên cạnh đó, một số hộ cũng lo lắng khi việc thu gom ruộng bỏ hoang để sản xuất trở lại chủ yếu là tự phát, tự thỏa thuận với người không có nhu cầu sản xuất nên chưa bảo đảm thủ tục pháp lý theo quy định của Luật Đất đai. Có thể chỉ sản xuất vài vụ, chưa đủ thu hồi vốn đầu tư, đã bị nông dân đòi lại ruộng. Một số khu vực ruộng bỏ hoang lâu ngày nên điều kiện canh tác rất khó khăn, hệ thống thủy lợi chung quanh bị phá vỡ, nước tưới tiêu không thuận lợi….
Giúp nông dân yên tâm sản xuất
Khuyến khích việc thu gom, tích tụ ruộng bỏ hoang để tổ chức sản xuất trở lại là một trong những giải pháp hiệu quả nhất các địa phương đang áp dụng để giảm tình trạng lãng phí ruộng đất. Tuy nhiên, để triển khai cần sự đồng hành của các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương.
Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Ngọc Tuất, các huyện cần tích cực tuyên truyền, vận động, tạo điều kiện cho các hộ thu gom ruộng bỏ hoang để sản xuất trở lại, đồng thời phối hợp các cơ quan chức năng giải quyết khó khăn cho nông dân. Sở tham mưu với thành phố có cơ chế, chính sách hỗ trợ thông thoáng hơn để nông dân dễ dàng tiếp cận. Cụ thể, Sở đang tích cực phối hợp cơ quan chức năng xem xét, đề xuất, sửa đổi một số nội dung trong Nghị quyết 15 của HĐND thành phố để sát với thực tế sản xuất hơn…
Nhiều địa phương hiện đang khuyến khích người dân canh tác trở lại trên những diện tích ruộng bỏ hoang với nhiều giải pháp như Ban Thường vụ Huyện ủy Kiến Thụy ban hành Nghị quyết chỉ đạo thực hiện tích tụ ruộng đất xây dựng các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập với mục tiêu đến năm 2030 cơ bản khắc phục diện tích ruộng bỏ hoang trên địa bàn. Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lê Thị Thanh Huyền thông tin, triển khai cụ thể nghị quyết, bên cạnh việc hỗ trợ khâu hồ sơ, thủ tục, huyện chỉ đạo các ngành chuyên môn, địa phương tập trung tạo điều kiện các tổ chức, cá nhân thu gom ruộng bỏ hoang.
Theo Phó chủ tịch UBND xã Bắc Sơn (huyện An Dương) Đinh Văn Hưng, xã có nhiều diện tích ruộng bỏ hoang chủ yếu là đất xen kẹt. Vì vậy địa phương vận động nông dân thu gom để chuyển đổi sang cây trồng phù hợp như hoa và rau màu. Đối với những diện tích có thể canh tác lúa, xã vận động một số đảng viên đi đầu thực hiện mô hình đưa cơ giới hóa vào sản xuất. Các xã: Tân Viên, Chiến Thắng, Bát Trang (huyện An Lão) tích cực phối hợp Công ty Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ tu bổ hệ thống cống thủy lợi, bảo đảm nguồn nước tưới tiêu…
Bài và ảnh: HƯƠNG AN
