Thu gom, xử lý cá chết tại hồ điều hòa An Biên: Kịp thời bảo đảm vệ sinh môi trường

Công nhân Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng vớt cá trên mặt hồ điều hòa An Biên sáng 12-7. Ảnh: Vũ Dũng

Nhanh chóng tổ chức vớt cá, khử trùng

Sáng 12-7, hàng chục công nhân Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng (đơn vị quản lý hồ điều hòa An Biên) đang khẩn trương vớt hàng tạ cá chết nổi trên mặt hồ. Từ đầu đợt nắng nóng này, trong quá trình quản lý, các công nhân của xí nghiệp Thoát nước Ngô Quyền (Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng) phát hiện tình trạng cá chết nổi trên mặt hồ, song số lượng ít. Lượng cá chết nổi trên mặt hồ chỉ xuất hiện nhiều vào sáng 12-7, chủ yếu là cá rô phi. Ngay sau khi nhận được báo cáo của xí nghiệp Thoát nước Ngô Quyền, lãnh đạo Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng huy động thêm công nhân của các xí nghiệp thoát nước: Lê Chân, Hồng Bàng, Hải An hỗ trợ vớt cá chết để giảm thiểu ô nhiễm nước hồ, phát tán mùi hôi gây mất mỹ quan đô thị. Trong sáng 12-7, hơn 300 kg cá chết nổi trên mặt hồ An Biên được công nhân vớt lên, đưa vào thùng téc có nắp đậy vận chuyển về nơi xử lý.

Ông Nguyễn Văn Hòa, ở phường Đằng Giang (quận Ngô Quyền) cho biết, hầu như năm nào người dân sống ở khu vực chung quanh hồ An Biên cũng chứng kiến cảnh cá trong hồ bị chết nổi trên mặt nước. So với những năm trước, trong đợt này lượng cá chết chỉ bằng 1/3. Đến tầm 10 giờ sáng 12-7, mặt hồ An Biên trở lại trong xanh như bình thường. Ngay sau khi hoàn thành việc vớt cá, toàn bộ khu vực bờ kè chung quanh hồ An Biên cũng được rắc vôi bột để khử trùng nên người dân cũng thêm yên tâm.

Theo Giám đốc Xí nghiệp thoát nước Ngô Quyền (Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng) Trần Đức Chiến, nguyên nhân dẫn đến tình trạng cá chết nổi trắng hồ An Biên là do thời tiết nắng nóng, cùng với việc thau rửa nước mương hồ gặp khó khăn do điều kiện thủy văn không phù hợp. Liên tục những ngày qua, nắng nóng kéo dài với nền nhiệt độ ngoài trời có lúc lên tới 400 C; mặt trên của các mương hồ nhiệt độ nước mặt có lúc lên đến 380 C, nằm ngoài giới hạn nhiệt độ của các loài cá thông thường như rô phi. Nhiệt độ cao cũng là điều kiện phát triển lý tưởng của các loài tảo dưới nước, khiến lượng oxy trong nước hồ giảm thấp, không cung cấp đủ dưỡng khí cho cá. Đồng thời dẫn đến phản ứng sinh hóa làm lượng oxy trong tầng đáy của các mương, hồ giảm mạnh, tạo điều kiện cho quá trình phân hủy hiếu khí thành các khí độc (NH3, H2S, CH4) khiến cá bị sốc, ngộ độc, giảm sức đề kháng và dễ phát bệnh. Từ ngày 9 đến 11-7 là thời điểm nước kém nên việc tháo nước vào thau rửa các hồ điều hòa, nhất là khu vực hồ An Biên cũng gặp khó khăn.

Thường xuyên giám sát chất lượng nước các hồ điều hòa

Ông Phạm Quang Quỳnh, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng thông tin, đơn vị sẽ tiếp tục theo dõi, kiểm soát chất lượng nước các hồ điều hòa, nhất là trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, diễn biến bất thường. Trong đó, bố trí công nhân túc trực liên tục tại khu vực các hồ điều hòa, khi phát hiện tình trạng cá chết sẽ tổ chức lực lượng vớt ngay, bất kể thời gian nào và làm cả ngày nghỉ. Khi điều kiện thủy văn cho phép, công ty sẽ tiến hành lấy nước và thau rửa các mương, hồ điều hòa.

Tình trạng cá chết nổi trên mặt các hồ điều hòa thường xuyên xảy ra trong những năm gần đây vì nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước đó, tháng 11- 2022, hồ điều hòa Phương Lưu (quận Hải An) cũng xảy ra tình trạng hàng tạ cá chết nổi trên mặt hồ. Nguyên nhân thời điểm lấy nước từ cửa sông Cấm vào thau rửa hồ Phương Lưu thì sông Cấm đang bị xâm nhập mặn. Do đó, lượng lớn nước mặn xâm nhập vào hồ làm thay đổi môi trường sống, khiến nhiều loại cá nước ngọt trong hồ bị chết.

Để hạn chế tái diễn tình trạng cá chết hàng loạt tại các hồ điều hòa, việc bảo đảm chất lượng nước trong hồ cần được các ngành, đơn vị quản lý chú trọng hơn nữa. Thực tế, phần lớn các hồ điều hòa trong khu vực đô thị Hải Phòng đều được kiểm soát chặt, không cho phép đấu nối hệ thống đường ống thoát nước thải sinh hoạt vào hồ, khả năng nước hồ bị ô nhiễm do nước thải sinh hoạt là tương đối thấp. Tuy nhiên, vẫn có thể xảy ra ô nhiễm do nguồn nước ngầm, nước nhiễm mặn từ các sông, ô nhiễm từ các hoạt động sinh hoạt hằng ngày của người dân… Do đó, công tác giám sát, kiểm tra chất lượng nước tại các hồ điều hòa cần được thực hiện thường xuyên, liên tục để phát hiện kịp thời dấu hiệu bất thường.

Thực tế, hệ thống hồ điều hòa trong khu vực đô thị được xây dựng từ nhiều năm trước. Việc triển khai cải tạo, nạo vét hệ thống hồ điều hòa và mương thoát nước sử dụng nhiều nguồn vốn khác nhau, do nhiều sở, ngành, đơn vị khác nhau làm chủ đầu tư. Nguồn kinh phí này còn hạn chế, nên hiện nay mới chỉ “hỏng đâu, sửa đó”. Do vậy, việc tổ chức nạo vét tổng thể các hồ điều hòa, kênh mương thoát nước là cần thiết. Bên cạnh đó, thành phố cần ban hành quy chế phối hợp quản lý, khai thác các hồ, tuyến mương đạt hiệu quả cao nhất. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, xây dựng ý thức người dân không xả rác bừa bãi xuống hồ chứa, kênh mương thoát nước. Chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng kiên quyết xử lý các hành vi đổ thải trộm xuống lòng hồ điều hòa, kênh mương thoát nước để bảo đảm vệ sinh môi trường, bảo vệ các công trình tiêu thoát nước đô thị./.