Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại cuộc làm việc - Ảnh: VGP
Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ, đã 48 ngày qua, trên địa bàn cả nước không có ca lây nhiễm mới trong cộng đồng. Phần lớn các ca mắc COVID-19 đều đã ra viện. Liên tục các cơ quan báo chí, thông tấn lớn trên thế giới đã nhiều lần đưa tin, đánh giá cao thành tựu phòng, chống COVID-19 tại Việt Nam.
Trên mặt trận phát triển kinh tế, xã hội, nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước đã phấn đấu hoàn thành toàn diện, vượt mức kế hoạch nhà nước năm 2020 như: Hà Nội, Hưng Yên, Quảng Ninh, Hải Phòng, Bắc Ninh, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Long An, Tây Ninh, Tiền Giang, Bà Rịa - Vũng Tàu….Trong tháng 5, việc khôi phục thị trường du lịch nội địa đang cho thấy một “sức sống mạnh mẽ”. Các trung tâm du lịch lớn, khách du lịch tới đông đảo. Hàng không và du lịch, những lĩnh vực bị thiệt hại nặng nề nhất đã bắt đầu hoạt động trở lại nhộn nhịp.
Trên phương diện vĩ mô, Chính phủ đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh; thực hiện “lấy cung làm chủ đạo và đẩy mạnh cầu của nền kinh tế”. Nhờ đó, các chỉ tiêu tháng 5 tốt hơn hẳn so với tháng 4.
“Chúng ta đã chỉ đạo với tinh thần kiên quyết không lùi bước trước thách thức; đổi mới sáng tạo trong điều hành, không cắt đứt gãy chuỗi cung ứng, chủ động thu hút đầu tư ngay từ trong nước”, Thủ tướng nói và nhấn mạnh, đây cũng là cơ hội quan trọng để vươn lên trong bối cảnh thế giới còn nhiều khó khăn thách thức; tận dụng tốt “thời cơ vàng” để phát triển đi đôi với kiểm soát tốt dịch bệnh. Bên cạnh đó, các cân đối lớn của nền kinh tế được đảm bảo; lạm phát giảm, đời sống người dân được cải thiện.
Thủ tướng nêu rõ, tại phiên họp này, Chính phủ sẽ tiếp tục thảo luận những vấn đề liên quan đến kinh tế xã hội và xây dựng thể chế pháp luật; đặc biệt là cần đánh giá những nguy cơ thách thức phải vượt qua trong thời gian tới như: Thời tiết, hạn hán, khí hậu nóng bức…; ngoài ra là việc các đối tác quan trọng chưa phục hồi lại bình thường do dịch bệnh vẫn diễn ra hết sức gay gắt; chưa thể kết nối khách du lịch quốc tế. Trên cơ sở đó, Thủ tướng yêu cầu cần đề ra những biện pháp mạnh mẽ để phát triển đất nước; tạo đà cho phát triển mạnh mẽ những tháng còn lại của năm 2020. Cùng với đó là cần theo dõi sát tình hình quốc tế, có những đối sách về thương mại, đầu tư, du lịch nhất là việc tận dụng, thu hút nguồn vốn đầu tư đang dịch chuyển trên toàn cầu.
Thủ tướng đề nghị thảo luận thêm hai vấn đề mang tính thời sự cao, đó là tiếp tục đưa ra biện pháp mạnh mẽ hơn để phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em; hoàn thiện các giải pháp bảo đảm quyền trẻ em. Thủ tướng yêu cầu các địa phương, các tổ chức đoàn thể xã hội, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên cần phát huy vai trò, trách nhiệm của mình trong việc quan tâm, chăm lo, bảo vệ quyền trẻ em. Phải đánh giá lại rủi ro, đe dọa an ninh, tính mạng trẻ em bằng việc kết hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và xã hội.
Vấn đề tiếp nữa, theo Thủ tướng sẽ được bàn bạc kỹ tại Phiên họp lần này là giá thịt heo. Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn trình bày những biện pháp, những yếu tố cấu thành giá thịt heo, trong đó đặc biệt là chi phí thức ăn chăn nuôi, giống, khâu trung gian, tái đàn.
“Giải quyết thịt heo ở khâu đầu ra mà không tính đến khâu đầu vào là duy ý chí, sẽ không thành công”, Thủ tướng nói và nhấn mạnh quan điểm cần giải quyết vấn đề này một cách căn cơ, bài bản nhưng cũng tránh những thời điểm heo rớt giá nghiêm trọng, tổn hại đến lợi ích của người nuôi heo, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi. Phải giữ giá thịt heo ổn định bằng chuỗi liên kết giá trị; bằng cách khuyến khích đầu tư quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại tuyệt, đặc biệt là giải quyết tốt khâu đầu vào.
Chúng ta cố gắng ở mức cao nhất nhiệm vụ kế hoạch Nhà nước năm 2020, Thủ tướng nhấn mạnh.
Theo Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong tháng 5-2020, đã có 5.056 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 32,7%. Trong khi đó, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng 26,9%; IIP tăng 11,2%; xuất khẩu tăng 5,2% so với tháng trước...
Doanh thu hoạt động thương mại, dịch vụ tháng 5 tăng mạnh 26,9% so với tháng trước nhưng giảm 4,8% so với cùng kỳ năm 2019.
Tính chung 5 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng giảm 3,9%. Nếu loại trừ yếu tố giá thì giảm 8,6% (cùng kỳ năm 2019 tăng 8,5%).
Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa chịu ảnh hưởng mạnh của dịch COVID-19 khiến đơn hàng giảm mạnh. Song tín hiệu mừng là Việt Nam vẫn duy trì được xuất siêu sau 5 tháng đầu năm 2020.
Nếu như kim ngạch xuất khẩu hàng hóa thực hiện tháng 4-2020 chỉ đạt 17.583 triệu USD, thì sang tháng 5, con số ước tính tích cực hơn, với 18,5 tỷ USD, tăng 5,2% so với tháng trước. Tính chung 5 tháng đầu năm 2020, cán cân thương mại hàng hóa ước tính xuất siêu 1,9 tỷ USD.
Chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 5-2020 đạt mức tăng 11,2% so với tháng trước mặc dù vẫn giảm 3,1% so với cùng kỳ năm 2019. Tính chung 5 tháng qua, chỉ số sản xuất công nghiệp ước tính chỉ tăng 1% so với cùng kỳ năm trước, là mức tăng thấp nhất nhiều năm qua.
Trong khi đó, thu ngân sách Nhà nước 5 tháng đầu năm ước tính đạt 529,6 nghìn tỷ đồng, bằng 35% dự toán năm.
* Chiều 2-6, kết luận Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải nỗ lực, quyết tâm cao hơn nữa để đạt kết quả cao nhất các mục tiêu kinh tế xã hội đã đề ra trong năm nay.
Nhấn mạnh chủ trương của Chính phủ là phát huy các thế mạnh, thúc đẩy các trụ cột, các đầu tàu tăng trưởng, lan tỏa các vùng kinh tế trọng điểm, kinh tế động lực, các thành phố lớn để tiếp tục dẫn dắt nền kinh tế, Thủ tướng yêu cầu các tỉnh, các ngành đều phải phấn đạt cao nhất các chỉ tiêu đề ra.
Thủ tướng nêu rõ, đây cũng là cơ hội rất quan trọng để Việt Nam vươn lên trong bối cảnh thế giới có nhiều khó khăn thách thức. Thủ tướng cũng phân tích một số kết quả cụ thể về kinh tế xã hội tháng 5 như: Sản xuất nông nghiệp được mùa, được giá; hoạt động sản xuất công nghiệp phục hồi tốt hơn; Chỉ số Nhà quản trị mua hàng của Việt Nam trong tháng 5 tăng 10 điểm, một trong những mức tăng cao nhất trong khu vực ASEAN; giải ngân vốn đầu tư công tăng 17% là tín hiệu tích cực…
Nhờ những kết quả chống dịch và phục hồi kinh tế, hình ảnh và uy của Việt Nam trên quốc tế ngày càng nâng cao. Đầu tháng 5, tờ The Economics công bố xếp hạng Việt Nam đứng thứ 12/66 nền kinh tế mới nổi về sức khỏe tài chính. Gần đây S&P của Mỹ duy trì xếp hạng tín nhiệm quốc gia Việt Nam ở mức BB và ổn định.
Thủ tướng đánh giá cao các cơ quan thông tấn, báo chí truyền thông thời gian qua đã đưa nhiều dòng thông tin chủ lưu quan trọng như kỷ niệm 130 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 45 năm Ngày giải phóng miền Nam, truyền thông mạnh mẽ về phòng chống COVID-19, …., góp phần động viên, cổ vũ, định hướng dư luận.
Đề cập đến những thách thức phải vượt qua trong thời gian tới, Thủ tướng lưu ý vấn đề quan trọng hàng đầu trong số các thách thức từ bên ngoài vẫn là đại dịch COVID-19, căng thẳng thương mại, công nghệ giữa các nền kinh tế lớn gia tăng. Trong khi đó, tăng trưởng của nước ta chưa đạt yêu cầu; công nghiệp giảm do chuỗi cung ứng gặp trở ngại. Tuy xuất siêu gần 2 tỷ USD nhưng nhiều nhóm hàng sụt giảm mạnh do đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu; bội chi ngân sách nhà nước gia tăng và dự báo năm nay khoảng 5% GDP, dù đây là điều bình thường trong bối cảnh hiện nay. Nhiều doanh nghiệp vẫn khó khăn, công nhân thất nghiệp, mất việc làm còn nhiều…
Từ những hạn chế, thách thức đang phải đối diện, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo đề cao kiểm soát dịch bệnh, không chủ quan, nhất là tại các thành phố lớn, các khu dân cư tập trung.
" Phương châm đặt ra là không lùi bước trong khó khăn. Mọi cấp, ngành phải có tinh thần kiên quyết, có giải pháp cụ thể để đưa nền kinh tế vượt lên, đạt mục tiêu cao nhất của năm 2020". Do đó, cần tiếp tục phấn đấu đạt mục tiêu kép: "Chống dịch thành công và khôi phục kinh tế xã hội phải quyết liệt hơn theo tinh thần đạt mục tiêu cao nhất, kiên định mục tiêu ổn định vĩ mô."
Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh việc phê duyệt, quyết liệt triển khai các gói hỗ trợ mà Chính phủ đang tập trung chỉ đạo gồm: gói chính sách tiền tệ; gói hỗ trợ về tài khóa; gói hỗ trợ an sinh xã hội cho 20 triệu người yếu thế, hoàn cảnh khó khăn. Bên cạnh đó, các cơ quan, đơn vị, địa phương phải có chương trình hành động thực hiện tốt Nghị quyết 84 của Chính phủ vừa ban hành để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các bộ, ngành phải “lời nói đi đôi với việc làm”, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, nhất là các dự án giao thông, sân bay, bến cảng… Cùng với đó là tiếp tục thúc đẩy tiêu dùng cá nhân, kích cầu du lịch và tiêu dùng nội địa; thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội phục vụ công nhân, người nghèo.
Đối với vấn đề xã hội quan tâm và Quốc hội thực hiện giám sát tối cao là phòng, chống xâm hại trẻ em, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu cần tiếp tục đưa ra biện pháp mạnh mẽ hơn về chống xâm hại trẻ em, giải pháp bảo vệ quyền trẻ em. Các địa phương, tổ chức, đoàn thể xã hội như hội phụ nữ, đoàn thanh niên, … cần phát huy vai trò trách nhiệm, đóng góp cùng các cấp chính quyền, chủ động giám sát, đặc biệt với các đối tượng có nguy cơ cao. Các trường học, các cơ sở giáo dục đào tạo trẻ em, các cơ sở vui chơi giải trí toàn quốc cần đánh giá lại rủi ro, đe dọa an ninh, tính mạng của trẻ em. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm để giáo dục răn đe, phòng ngừa chung. Kết hợp giữa gia đình và nhà trường, xã hội chung tay góp sức trong lĩnh vực này, không để xảy ra các sự cố đáng tiếc đối với trẻ em.
Liên quan đến tồn tại lớn mà người dân hết sức quan tâm là tình trạng giá thịt lợn tăng cao, Thủ tướng nêu rõ, mặc dù Chính phủ đã đưa ra một số biện pháp điều hành nhưng giá thịt lợn vẫn ở mức cao. Thủ tướng chỉ đạo phải giữ giá thịt lợn ổn định bằng tư duy chuỗi liên kết giá trị, khuyến khích đầu tư quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại, đặc biệt là giải quyết tốt khâu đầu vào, khâu giống, thức ăn, phát động phong trào chăn nuôi tái đàn trên cơ sở phòng ngừa tốt dịch tả châu Phi. Cùng với đó là có biện pháp khác như là nhập khẩu.
Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành có phương án chuẩn bị tốt các chương trình kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 21-6 và Ngày Thương binh liệt sĩ 27-7; đồng thời, thực hiện nhiệm vụ ưu tiên là đảm bảo đủ điện, nước cho người dân trong bối cảnh nắng nóng, hạn hán hiện nay./.
