Thủ tướng yêu cầu giảm đầu mối kinh doanh xăng dầu

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Văn bản số 10747/VPCP-CN ngày 21/10/2026, truyền đạt chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi, bổ sung về kinh doanh xăng dầu.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ: Tài chính, Tư pháp, Xây dựng, Công an, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm thực hiện đầy đủ, thực chất các chỉ đạo tại Thông báo số 488/TB-VPCP ngày 17/9/2026.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là tái cơ cấu thị trường, giảm số lượng thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, đồng thời nâng cao năng lực tạo nguồn, dự trữ và trách nhiệm bảo đảm nguồn cung. Việc sắp xếp phải có lộ trình phù hợp, khả thi, tránh gây xáo trộn thị trường.

Thủ tướng cũng yêu cầu cắt giảm tối đa các khâu trung gian không cần thiết, khắc phục triệt để tình trạng mua bán xăng dầu lòng vòng làm gia tăng chi phí lưu thông. Qua đó, hình thành hệ thống phân phối tinh gọn, minh bạch, nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng kiểm soát thị trường.

Cùng với tái cơ cấu hệ thống phân phối, cơ chế điều hành giá xăng dầu phải được đổi mới theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Trong đó, Nhà nước phải kiểm soát, giám sát được các yếu tố hình thành giá và giá bán, đồng thời có đầy đủ công cụ điều tiết, bình ổn thị trường, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, thao túng và tăng giá bất hợp lý.

Đặc biệt, Bộ Công Thương được giao phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ rà soát, khắc phục những bất cập, sơ hở trong cơ chế, chính sách kinh doanh xăng dầu đã được chỉ ra qua công tác thanh tra; không để các tổ chức, cá nhân lợi dụng chính sách nhằm trục lợi, gây thất thoát, lãng phí.

Theo Bộ Công Thương, việc xây dựng Nghị định mới nhằm hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời tạo lập thị trường xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.

Dự thảo kế thừa những quy định còn phù hợp, sửa đổi các nội dung bộc lộ bất cập trong thực tiễn, hướng tới nâng cao hiệu lực quản lý và đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường.

Điểm đáng chú ý là đề xuất thay đổi cơ chế điều hành giá xăng dầu theo hướng trao quyền chủ động hơn cho doanh nghiệp, gắn với trách nhiệm giải trình và sự giám sát của cơ quan quản lý.

Theo dự thảo, Nhà nước sẽ không công bố giá cơ sở định kỳ như hiện nay. Thay vào đó, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được tự quyết định, công bố giá bán lẻ trong hệ thống của mình trên cơ sở công thức giá quy định tại Nghị định.

Sau mỗi lần điều chỉnh, doanh nghiệp phải thực hiện kê khai giá và thông báo tới cơ quan quản lý để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát. Cơ chế này được kỳ vọng tăng tính chủ động, linh hoạt cho doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm sự minh bạch và trách nhiệm trong hình thành giá bán.

Bên cạnh hoàn thiện thể chế, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì xây dựng và triển khai các phương án bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống; tuyệt đối không để xảy ra thiếu hụt, đứt gãy nguồn cung.

Việc cung ứng phải đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Về tiến độ, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương lấy ý kiến các bộ, cơ quan liên quan đối với dự thảo Nghị định và các kiến nghị tại Tờ trình số 8153/TTr-BCT ngày 8/10/2026; tiếp thu, giải trình đầy đủ, hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ trước ngày 10/11/2026.

Bộ trưởng Bộ Công Thương chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về chất lượng và tiến độ thực hiện.