Thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Hải Phòng từ cơ chế đặc thù

Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện Techfest Haiphong 2026, chiều 4/8, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn “Thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Hải Phòng từ cơ chế đặc thù”.

Tại diễn đàn, các đại biểu tập trung thảo luận hai nhóm nội dung lớn. Ở phiên 1 với chủ đề "Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Hải Phòng - Lực đẩy từ cơ chế chính sách", các diễn giả đến từ cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp phân tích sự phát triển của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Hải Phòng qua các chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII); nhận diện những khoảng trống trong nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời đề xuất giải pháp phát huy cơ chế đặc thù để kết nối Hải Phòng với mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc tế.

Các ý kiến cũng tập trung thảo luận về phát triển hạ tầng thông minh gắn với mục tiêu Net Zero tại các khu công nghiệp, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong phiên 2 “Hải Phòng Inno-Hub, Tầm nhìn Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc tế”, các diễn giả tập trung vào các giải pháp đột phá như: vận dụng ưu thế Khu Thương mại tự do Hải Phòng (FTZ) để thu hút chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu; xây dựng cơ chế, giải pháp tài chính chấp nhận rủi ro, hỗ trợ các dự án khởi nghiệp sáng tạo startup vượt qua “thung lũng chết”, đưa kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thị trường; cơ chế khung thử nghiệm Sandbox cho mô hình kinh doanh mới và công nghệ cảng thông minh tại Hải Phòng.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng nhận định Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn của công nghệ toàn cầu, với các lĩnh vực có tính quyết định như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh. Thể chế là hành lang pháp lý, đang trở thành một trong các yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh.

Thời gian qua, Hải Phòng chủ động đón đầu, tham mưu và triển khai nhiều cơ chế, chính sách nhằm tạo động lực mới cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, từ Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 226 của Quốc hội đến các nghị quyết của HĐND thành phố. Thành phố tiên phong nghiên cứu, triển khai các cơ chế thử nghiệm (Sandbox), tạo không gian để doanh nghiệp và các chủ thể đổi mới sáng tạo mạnh dạn thử nghiệm mô hình, công nghệ mới.

Tuy nhiên, điểm nghẽn đáng chú ý là việc doanh nghiệp tiếp cận và chủ động đề xuất áp dụng các cơ chế đặc thù còn hạn chế. Đến nay, đơn vị chưa nhận được hồ sơ của doanh nghiệp đề xuất áp dụng các cơ chế đặc thù này.

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ khẳng định sẽ chuyển mạnh từ tư duy “quản lý, cấp phép” sang “kiến tạo, phục vụ và chia sẻ rủi ro”, đồng hành, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình tiếp cận và triển khai chính sách.

Đối với các viện, trường, ngành khoa học và công nghệ kỳ vọng các nhà nghiên cứu chủ động đưa kết quả nghiên cứu, sáng chế ra thị trường thông qua hợp tác với doanh nghiệp, phát triển mô hình spin-off. Với cộng đồng doanh nghiệp, cần coi R&D và đổi mới công nghệ là khoản đầu tư cho năng lực cạnh tranh lâu dài; chủ động đặt hàng các viện, trường giải quyết những bài toán thực tiễn, đồng thời tận dụng hiệu quả các cơ chế đặc thù thành phố đã tạo dựng.

Qua đó, thể chế được kỳ vọng không chỉ dừng ở việc “trải đường”, mà thực sự trở thành động lực để doanh nghiệp đổi mới, công nghệ được thương mại hóa và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Hải Phòng phát triển mạnh mẽ, hội nhập sâu hơn với mạng lưới quốc tế.