Nhằm giữ gìn hòa bình, ổn định và tuân thủ pháp luật trên vùng biển gần đường phân định vịnh Bắc Bộ, Cảnh sát biển Việt Nam và Trung Quốc duy trì tuần tra liên hợp, tuần tra chung.
Từ ngày 22 - 24/4, biên đội tàu tuần tra của Cảnh sát biển Việt Nam và Cảnh sát biển Trung Quốc có mặt trên vùng biển vịnh Bắc Bộ để thực hiện chuyến tuần tra liên hợp lần thứ nhất năm 2026 theo kế hoạch. Đây là chuyến tuần tra liên hợp lần thứ 11 giữa lực lượng Cảnh sát biển 2 nước từ khi Hiệp định hợp tác nghề cá trong vùng đánh cá chung vịnh Bắc Bộ hết hiệu lực.
Tính đến nay, 2 bên đã tổ chức thành công 29 chuyến tuần tra liên hợp. Các hoạt động này khẳng định mối quan hệ gắn bó giữa lực lượng Cảnh sát biển 2 nước, góp phần bảo vệ an ninh trật tự, bảo đảm nguồn lợi hải sản và tạo môi trường an toàn cho hoạt động ngư nghiệp. Hoạt động tuần tra liên hợp còn trở thành kiểu mẫu hợp tác giữa Phân cục Nam Hải (Trung Quốc) và Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 (Việt Nam).
Hiện nay, hoạt động của tàu thuyền trên vùng biển vịnh Bắc Bộ khá nhộn nhịp bởi theo kinh nghiệm đi biển của ngư dân, “ra quân” vào đầu vụ cá nam dễ “trúng đậm” cá, mực so với những thời điểm khác trong năm. Vượt lên những con sóng biển, chiếc xuồng chở tổ công tác gồm lực lượng Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng tiếp cận tàu cá của ngư dân để kiểm tra các loại giấy tờ khai thác thuỷ sản, giấy tờ của phương tiện, thuyền viên, nhật ký khai thác… Quá trình kiểm tra, kiểm soát các phương tiện cho thấy, tàu và ngư dân có đầy đủ các giấy tờ theo quy định, khai thác đúng chủng loại đăng ký và cập nhật đầy đủ nhật ký hành trình, nhật ký khai thác theo quy định.
Sau kiểm tra, tổ công tác của lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam tiến hành phát tờ gấp, tuyên truyền tới ngư dân nâng cao nhận thức, chấp hành nghiêm các quy định về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Đồng thời, cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài để đánh bắt hải sản và tuyên truyền, nhắc nhở các phương tiện khác trong quá trình đánh bắt trên biển.
Không chỉ tuyên truyền trực tiếp cho các chủ phương tiện, biên đội tuần tra của lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam còn tuyên truyền trên hệ thống bộ đàm để tất cả phương tiện hoạt động trong khu vực biển vịnh Bắc Bộ nắm rõ các quy định, không để xảy ra vi phạm.
Ngư dân Đặng Văn Tốt (Quảng Ngãi) cho biết: "Chúng tôi nhận thức rất rõ về khai thác IUU nên thường xuyên nhắc nhở nhau chú ý trong quá trình đánh bắt trên biển, nhất là khi hoạt động ban đêm vì chỉ cần không chú ý là có thể vi phạm vùng biển nước ngoài bất cứ lúc nào. Thiết bị hành trình mở 24/24 giờ nên chỉ cần vi phạm là lực lượng chức năng phát hiện ra ngay".
Thực tế cho thấy, tình hình chấp hành các quy định về chống khai thác IUU của ngư dân đã có những chuyển biến rõ nét. Các vi phạm có chiều hướng giảm, thể hiện tinh thần hợp tác và ý thức trách nhiệm lớn của ngư dân trong phát triển nghề cá bền vững. Nhiệm vụ tuần tra liên hợp hằng năm giữa lực lượng Cảnh sát biển 2 nước Việt Nam, Trung Quốc là một trong những biện pháp quyết liệt ngăn chặn tình trạng vi phạm IUU. Trong các chuyến tuần tra liên hợp đều có sự tham gia của các lực lượng, đơn vị phối hợp hiệp đồng.
Theo đại tá Lương Cao Khải, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1, trong bối cảnh các bộ, ngành, địa phương đang nỗ lực ngăn chặn, giảm thiểu khai thác IUU nhằm tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu đối với ngành thủy sản Việt Nam, việc huy động nhiều đơn vị tham gia tuần tra có ý nghĩa quan trọng.
Qua đó, các lực lượng có cái nhìn khách quan, toàn diện về tình hình chấp hành quy định của ngư dân tại khu vực đường phân định vịnh Bắc Bộ; kịp thời tham mưu, đề xuất giải pháp sát đúng, nâng cao hiệu quả chống khai thác IUU.
Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 phối hợp chặt chẽ với Hải quân, Bộ đội Biên phòng, Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh ven biển từ Quảng Ninh đến Quảng Trị để trao đổi thông tin, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý vi phạm khai thác IUU, lấy phòng ngừa là chính.
Trọng tâm là kiểm soát tàu cá lâu ngày không về địa phương, tàu có dấu hiệu khai thác IUU và các vi phạm nghiêm trọng như hết hạn đăng ký, đăng kiểm, tàu “3 không”, tàu vượt sang phía đông đường phân định vịnh Bắc Bộ; đồng thời thông báo kịp thời cho địa phương phối hợp xử lý.
Bên cạnh đó, Cảnh sát biển Việt Nam và Trung Quốc thiết lập cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin chặt chẽ; ký bản ghi nhớ hợp tác, duy trì "đường dây nóng" phục vụ thực hiện nhiệm vụ.
Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 duy trì liên lạc cấp 2 với Phân cục Nam Hải để trao đổi tình hình tàu cá hai bên xâm phạm vùng biển hằng tháng, nhất là các vụ việc đột xuất như cứu hộ, cứu nạn, bắt giữ tàu vi phạm.
Hai bên cũng duy trì 2 chuyến tuần tra liên hợp (từ điểm 9 đến 21) và 4 chuyến tuần tra chung (từ điểm 1 đến 9) trên vùng biển lân cận đường phân định vịnh Bắc Bộ. Các hoạt động này góp phần giữ gìn an ninh trật tự trên biển, tuyên truyền pháp luật cho ngư dân và hướng tới khai thác, bảo tồn bền vững tài nguyên biển.
Đại tá Lương Cao Khải, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 cho biết nhằm duy trì ổn định trên vùng biển vịnh Bắc Bộ, lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam tiếp tục duy trì thường xuyên, đều đặn hoạt động tuần tra liên hợp 2 chuyến/năm, bổ sung nhiều nhiệm vụ, hoạt động để nâng cao hiệu quả tuần tra liên hợp.
Tăng cường phối hợp với các lực lượng: Bộ đội biên phòng, Hải quân, Kiểm ngư… trong công tác tuần tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên biển, nhất là nắm tình hình ở những vùng biển xa.
Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 tập trung lực lượng, phương tiện tuần tra, kiểm soát trên các hướng chủ yếu, địa bàn trọng điểm có nguy cơ ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài để tuyên truyền, vận động ngư dân quay trở về đánh bắt, khai thác trên vùng biển truyền thống.
Là đơn vị được giao thực hiện tuần tra liên hợp hằng năm, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 chú trọng nâng cao trình độ, khả năng phối hợp hiệp đồng giữa cán bộ, chiến sĩ và các tàu khi làm nhiệm vụ.
Đơn vị cũng tăng cường kỹ năng đối ngoại quốc phòng thông qua giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm thực thi pháp luật trên biển; phối hợp tìm kiếm cứu nạn và phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.
HOÀNG XUÂN
