(HPĐT)- Từ đầu năm 2023 đến nay, có gần 670 người đăng ký học nghề trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, giảm 14% so với cùng kỳ năm 2022. Hơn 30% trong số đó hủy hoặc chấm dứt học nghề khi chưa hết thời gian học. Thực tế này đòi hỏi các ngành, đơn vị liên quan nghiên cứu, đề xuất các giải pháp hỗ trợ linh hoạt, phù hợp để người lao động mất việc, muốn chuyển việc yên tâm tham gia học nghề, nâng cao kỹ năng nghề.
Người lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp học nghề lái xe nâng tại Trường cao đẳng kinh tế Hải Phòng.
Băn khoăn đường học nghề mới
Sau 20 tháng làm việc tại Công ty vật liệu nam châm Shin-Etsu Hải Phòng, anh Lê Hoàng Anh (20 tuổi) nghỉ việc ở công ty từ tháng 9- 2023 và đăng ký học lớp công nghệ thông tin trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp. Sau gần 2 tháng theo học sơ cấp, anh có ý định tiếp tục theo học hệ trung cấp tại Trường trung cấp Kỹ thuật nghiệp vụ Hải Phòng để có chứng chỉ kỹ năng nghề phù hợp, tự tin ứng tuyển ở vị trí khác trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, với thu nhập cao gấp 2 lần ở công ty cũ. “Tuy nhiên, do hiện tại chưa tìm được việc làm, tôi mong muốn các cơ sở giáo dục nghề nghiệp miễn, giảm 50% học phí trong trường hợp lao động hưởng bảo hiểm thất nghiệp tiếp tục đăng ký học nghề ở bậc cao hơn”, anh Hoàng Anh bày tỏ.
Dù mong muốn sớm có việc làm mới, nhưng chị Trần Thị Dinh (từng là công nhân Công ty TNHH Comet, Khu công nghiệp Tràng Duệ, huyện An Dương) không tiếp tục tham gia lớp chế biến món ăn chỉ sau 2 ngày học. Theo chị Dinh, thời gian học 3 tháng theo chương trình vẫn chưa đủ để chị thành thạo nghề, nhưng nếu học tiếp nối, chị Dinh không có điều kiện sắm sửa thiết bị, mua nguyên liệu thực hành. Do đó, chị Dinh bày tỏ mong muốn thành phố hỗ trợ kinh phí kéo dài thời gian tổ chức lớp học nghề miễn phí (từ 9 tháng đến 1 năm) và các trung tâm đào tạo nghề kết nối các đơn vị cung ứng nguyên, vật liệu hỗ trợ học viên sau khi học nghề.
Theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội), từ đầu năm đến nay, 665 người đăng ký tham gia các lớp học nghề. Các ngành học phổ biến là công nghệ thông tin, sửa chữa điện lạnh, xe nâng, chế biến món ăn... Tuy nhiên, 227 người trong số đó đã hủy hoặc chấm dứt học nghề khi thời gian học nghề chưa kết thúc. Lý giải tình trạng này, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng Tăng Tiến Sơn cho rằng, có nhiều nguyên nhân chủ quan tác động đến người học như: thay đổi nguyện vọng nghề nghiệp hoặc định hướng công việc, sớm tìm được việc làm mới, yếu tố gia đình... Song, về khách quan, phần lớn người lao động phản ánh, cơ chế hỗ trợ học nghề chưa hấp dẫn, tạo được sức hút với người học. Từ thực tế, Trung tâm đẩy mạnh khảo sát, phỏng vấn sâu để tổng hợp, đánh giá nhu cầu, nguyện vọng của người lao động và tìm giải pháp hỗ trợ phù hợp, thiết thực.
Bổ sung cơ chế đặc thù
Hiện, để đa dạng các ngành, nghề đào tạo, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng chủ động phối hợp, liên kết đào tạo với nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố, linh hoạt thời gian khai giảng, số lượng học viên trong lớp học... Tuy vậy chưa đủ, bởi số người tham gia học nghề trong 11 tháng qua chiếm tỷ lệ khá thấp trong tổng số người đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp (chỉ khoảng 3%).
Để cải thiện thực trạng này, Trưởng Phòng Lao độngThương binh và Xã hội huyện An Lão Nguyễn Văn Phương đề xuất, cần xây dựng, ứng dụng phần mềm kết nối, liên thông dữ liệu lao động giữa ngành Lao động- Thương binh và Xã hội và ngành Bảo hiểm xã hội. Đồng thời, tăng cường công tác thông tin 2 chiều về công tác đào tạo nghề giữa các đơn vị và cơ quan quản lý nhà nước về lao động tại địa phương, bảo đảm thu thập thông tin, kết nối học nghề, tư vấn giới thiệu việc làm đúng người, đúng thời điểm, đem lại hiệu quả cao.
Theo bà Vũ Thị Tâm, nguyên Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư, Thành viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế- Xã hội của Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, cùng với cơ chế hỗ trợ người lao động làm việc tại doanh nghiệp trên địa bàn thành phố chưa có bằng cấp, chứng chỉ; người tốt nghiệp THCS học tiếp trình độ trung cấp, người tốt nghiệp hoặc hoàn thành chương trình THPT học tiếp lên trình độ trung cấp, cao đẳng tại các trường cao đẳng, trường trung cấp trên địa bàn thành phố đang được trình HĐND thành phố xem xét, Sở Lao động- Thương binh và Xã hội cần nghiên cứu, đề xuất thành phố bổ sung cơ chế động viên, khích lệ đối với trường hợp lao động mất việc, lao động trung niên học nghề, nâng cao tay nghề, nhất là trong bối cảnh tỷ lệ lao động ngoài 40 tuổi mất việc gia tăng.
Cùng với đó, Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Phạm Thị Huyền nêu rõ, Sở giao nhiệm vụ đối với Trung tâm dịch vụ việc làm Hải Phòng trong nâng cao tỷ lệ người lao động được tư vấn, tiếp cận chính sách hỗ trợ đào tạo nghề. Đồng thời, Sở tổ chức thường xuyên các hoạt động đối thoại, lắng nghe nhu cầu từ phía doanh nghiệp để phối hợp trong hoạt động đào tạo lực lượng lao động, bảo đảm đúng mục đích, nhu cầu tuyển dụng, góp phần tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo bằng cấp chứng chỉ từ 3 tháng trở lên (đạt 38%) vào cuối năm 2023, từng bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của thành phố.
Bài và ảnh: Huy Đại
