Thực hiện chi trả trợ cấp thất nghiệp cho người lao động: Bảo đảm đúng, đủ, ngăn chặn trục lợi

Người lao động đăng ký thực hiện thủ tục trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng. Ảnh: Tuyết Mai

Khoản “cứu trợ” khi thất nghiệp

Có mặt từ sớm tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng, chị Nguyễn Ngọc Mai, ở xã An Lư (huyện Thủy Nguyên) chờ đợi đến lượt nộp hồ sơ đề nghị hưởng TCTN. Chị Mai cho biết: Sau hơn 9 năm gắn bó với Công ty TNHH Công nghệ máy văn phòng Kyocera Việt Nam (Khu công nghiệp VSIP), chị quyết định nghỉ việc để chuyển đổi công việc khác. Trong thời gian tìm việc, chị chỉ biết trông chờ vào khoảng 4 triệu đồng tiền TCTN, với thời gian hưởng 8 tháng. Đây là khoản hỗ trợ thiết thực giúp chị trang trải cuộc sống gia đình trước mắt. Tương tự như vậy, mấy tháng nay, chị Nguyễn Thị Vân, ở phường Bắc Sơn (quận Kiến An) cũng trông chờ vào khoản tiền TCTN. Chị Vân bày tỏ: công ty ít việc, kéo theo thu nhập thấp nên chị xin nghỉ. Sau 3 tháng thất nghiệp, chị vẫn chưa tìm được công việc mới phù hợp nên chị đang có ý định rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần sau khi hết thời gian hưởng trợ cấp, để có vốn kinh doanh.

Ghi nhận tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng, trung bình mỗi ngày đơn vị tiếp nhận khoảng 100 hồ sơ đề nghị giải quyết TCTN. Tháng 6 vừa qua, trung tâm tiếp nhận hơn 3.000 hồ sơ. Nguyên nhân khiến NLĐ “ồ ạt” đề nghị hưởng TCTN do doanh nghiệp gặp khó khăn trong sản xuất - kinh doanh, không có nhiều đơn hàng, thu hẹp quy mô, dây chuyền sản xuất, kéo theo cắt giảm lao động. Lao động thất nghiệp chủ yếu trong độ tuổi khá trẻ, từ 25- 40 tuổi, là do nhóm lao động có sức khỏe, năng động, vừa tích lũy đủ kinh nghiệm làm việc nên thường có xu hướng chuyển đổi công việc để có mức lương như mong muốn Trưởng Phòng Tư vấn, giới thiệu việc làm (Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng) Phan Thị Yến thông tin.

Chi trả đúng người, đúng chế độ, kiểm soát chặt chẽ

Theo quy định, mức hưởng TCTN bằng 60% mức lương bình quân của 6 tháng liền kề đóng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) trước khi thất nghiệp, thời gian hưởng tối đa không quá 12 tháng. Với mức hưởng, điều kiện hưởng khá “mở”, bên cạnh những người lao động hưởng chế độ đúng quy định, có trường hợp lợi dụng chính sách để trục lợi quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Từ đầu năm đến nay, BHXH thành phố đối soát dữ liệu người hưởng TCTN với phần mềm quản lý thu, kịp thời phát hiện 90 trường hợp đang hưởng trợ cấp nhưng đã có việc làm. Trưởng Phòng Chế độ (BHXH thành phố) Phạm Thị Thanh Vân cho biết: Sau khi phát hiện, cơ quan BHXH kịp thời dừng chi trả các trường hợp này và có công văn gửi Sở Lao động - Thương binh và Xã hội để kiểm tra, xác minh; đồng thời, kiên quyết thu hồi khoản trợ cấp NLĐ hưởng sai quy định.

6 tháng năm 2023, BHXH thành phố thực hiện chi trả TCTN gần 10.500 lượt người tăng mới, với số tiền gần 40,5 tỷ đồng (tăng hơn 3.300 người và hơn 14,6 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2022); đồng thời, chi trả TCTN hằng tháng cho hơn 42.500 lượt người với số tiền hơn 180,5 tỷ đồng (tăng gần 9.500 lượt người và tăng hơn 56,7 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2022).

Sở dĩ xảy ra tình trạng hưởng TCTN thất nghiệp sai quy định là do NLĐ có công việc mới, nhưng không khai báo hoặc cố tình không khai báo để hưởng tiền trợ cấp; NLĐ đi nước ngoài, đi học hoặc mất…, nhưng người thân không thông báo với cơ quan quản lý; chủ sử dụng lao động khi tiếp nhận lao động mới không báo tăng đầy đủ với cơ quan BHXH; nhiều doanh nghiệp chậm đóng BHXH, nên đến khi doanh nghiệp đóng bù thì cơ quan BHXH mới phát hiện ra đã chi trả sai TCTN cho NLĐ.

Để bảo đảm chi trả đúng người, đúng chế độ, BHXH thành phố tăng cường kiểm tra, rà soát kỹ trước, trong và sau đối với các trường hợp được hưởng TCTN; phối hợp Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng thông tin tuyên truyền chính sách BHTN với nhiều hình thức phong phú, đa dạng để NLĐ và người sử dụng lao động nắm, hiểu rõ và thực hiện nghiêm. Đồng thời, BHXH Hải Phòng tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý đối với hành vi vi phạm quy định pháp luật về lao động, nhất là về ký kết hợp đồng lao động, đóng BHXH và các chế độ an sinh xã hội khác cho NLĐ – Phó giám đốc BHXH thành phố Mạc Thanh Giang thông tin./.