Ảnh: Hoàng Phước
![]() |
Khu chung cư thu nhập thấp tại phường Bắc Sơn (quận Kiến An) là một trong số ít dự án dành cho người thu nhập thấp. |
Mục tiêu đạt thấp
Kết quả thanh tra của Thanh tra Bộ Xây dựng vào tháng 3 vừa qua cho thấy, nhà ở cho người có công với cách mạng được thành phố đặc biệt quan tâm và triển khai sớm. Trong tổng số 4.876 hộ có công với cách mạng được phê duyệt hỗ trợ xây mới, sửa chữa đợt 1, có 3.539 hộ đã và đang được giải ngân kinh phí, bằng 72,6% tổng số hộ. Trong khi chờ kinh phí trung ương cấp, thành phố ứng trước hơn 110,8 tỷ đồng từ nguồn vượt thu tiền bán nhà thuộc sở hữu nhà nước năm 2016 để thực hiện Đề án hỗ trợ cho người có công về nhà ở, hoàn thành mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, hầu hết các mục tiêu còn lại đều đạt thấp.
Cụ thể, các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn thành phố Hải Phòng đều có quy hoạch (QH) khu nhà ở công nhân; diện tích khu nhà ở công nhân QH chiếm 10-20% diện tích KCN. Ngoài ra, thành phố còn có các dự án nhà ở cho công nhân tập trung. Nhằm tạo điều kiện chăm lo cho người lao động, trong những năm gần đây, thành phố triển khai 7 dự án xây dựng nhà ở cho công nhân thuê, do các doanh nghiệp đầu tư từ nguồn ngoài ngân sách, với quy mô hơn 4.555 căn hộ; diện tích sàn hơn 353.300m2, tổng diện tích đất hơn 20,7ha. Nhưng đến nay, mới có dự án của Công ty CP Hóa dầu và xơ sợi dầu khí tại Lô N3, Khu công nghiệp Đình Vũ hoàn thành giai đoạn 1 (diện tích sàn 10.800m2), với tổng số 154 căn xây dựng xong phần thô. Dự án khu nhà ở cho công nhân thuê do Công ty TNHH Đỉnh Vàng làm chủ đầu tư tại phường Hải Thành (quận Dương Kinh) xây dựng xong 9 nhà ở 2 tầng, bố trí chỗ ở cho 864 công nhân công ty thuê.
Hiện 5 dự án chưa khởi công. Tổng diện tích sàn nhà ở công nhân hiện khoảng 17.000m2, chủ yếu do chủ các cơ sở sản xuất (nhà máy) tự xây dựng để phục vụ công nhân nhà máy, chưa đáp ứng nhu cầu nhà ở công nhân. Vì vậy, phần đông người lao động vẫn thuê nhà trọ gần các KCN. Các nhà trên đầu tư không bảo đảm tiêu chuẩn về nhà ở; còn các doanh nghiệp không mặn mà xây dựng các dự án nhà ở công nhân, người lao động do khả năng thu hồi vốn và sinh lời thấp; các địa phương không bố trí được vốn ngân sách để xây dựng.
Nhà ở sinh viên được quan tâm hơn. Thành phố hiện có 8 trường đại học, cao đẳng, trung cấp. Những năm gần đây, từ nguồn trái phiếu Chính phủ, 3 dự án nhà ở sinh viên của Trường đại học Hàng hải, Trường đại học Hải Phòng và Khu nhà ở sinh viên tập trung tại phường Kênh Dương (quận Lê Chân) được xây dựng, đáp ứng chỗ ở cho gần 9.000 sinh viên. Tuy nhiên, con số trên cũng mới đáp ứng khoảng 30% về chỗ ở, còn lượng lớn sinh viên phải thuê trọ hoặc ở nhờ nhà người thân.
Đối với nhà ở dành cho người thu nhập thấp, ngoài khu chung cư Bắc Sơn (quận Kiến An) do doanh nghiệp xây dựng, những năm qua, thành phố chưa bố trí vốn ngân sách địa phương để xây dựng nhà ở cho đối tượng thu nhập thấp.
Cần rà soát, điều chỉnh, bổ sung quỹ đất phát triển nhà ở
Theo đại diện Thanh tra Bộ Xây dựng, phát triển nhà ở là một trong những nội dung quan trọng của chính sách phát triển KTXH. Nhà nước ban hành chính sách thúc đẩy thị trường nhà ở phát triển, đồng thời, tạo điều kiện hỗ trợ về nhà ở cho các trường hợp chính sách xã hội, người có thu nhập có khó khăn về nhà ở nhằm bảo đảm an sinh xã hội và phát triển đô thị, nông thôn theo hướng bền vững; phát huy tổng hợp các nguồn lực nhà nước, cộng đồng và các nhà đầu tư để phát triển nhà ở, khuyến khích và tạo điều kiện để nhà đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê, nhà ở bán trả góp, đa dạng hóa sản phẩm nhà ở, tạo điều kiện để mọi đối tượng theo khả năng, thu nhập đều có thể sở hữu được một căn hộ hoàn chỉnh có hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, từng bước nâng cao điều kiện sống của nhân dân. Tuy vậy, thực hiện Nghị quyết HĐND và kế hoạch của UBND thành phố chưa đạt yêu cầu.
Để thực hiện đạt hiệu quả cao chiến lược phát triển nhà ở quốc gia, đại diện Thanh tra Xây dựng kiến nghị UBND thành phố tiếp tục quan tâm chỉ đạo phát triển nhà ở trên địa bàn theo quy định của pháp luật về nhà ở. Cụ thể, xây dựng, điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở của Hải Phòng đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 chi tiết, khả thi. Tập trung lập, thẩm định, phê duyệt và triển khai các đồ án QH xây dựng, bảo đảm phủ kín, đồng bộ và thống nhất trên địa bàn toàn thành phố làm cơ sở để triển khai kế hoạch phát triển các loại nhà ở theo quy định. Tiến hành rà soát, điều chỉnh, bổ sung quỹ đất cần thiết dành cho phát triển nhà ở theo QH xây dựng và QH đô thị được phê duyệt của thành phố và từng địa phương. Tập trung điều tra, khảo sát nhu cầu về nhà ở thực sự của học sinh, sinh viên, người lao động, công nhân, người thu nhập thấp để xây dựng và phê duyệt kế hoạch phát triển nhà ở xã hội hằng năm, đáp ứng nhu cầu về nhà ở cho các đối tượng, tránh việc xây dựng không phù hợp nhu cầu của các đối tượng, gây lãng phí nguồn lực.
Thành phố quan tâm ưu đãi về thuế, tín dụng và các hình thức khuyến khích, hỗ trợ khác đối với các thành phần kinh tế tham gia xây dựng và phát triển nhà ở xã hội, nhất là nhà ở công nhân và sinh viên, tăng cường kêu gọi đầu tư, nhằm huy động tối đa các nguồn vốn đầu tư từ các thành phần kinh tế, hộ gia đình và cá nhân tham gia xây dựng phát triển nhà ở.
Quốc Minh