(HPĐT)- Nghị quyết về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (hay còn gọi là thuế tối thiểu toàn cầu) được Quốc hội thông qua, có hiệu lực từ ngày 1-1- 2024. Việc thực thi nhằm tăng nguồn thu, giảm thiểu hiện tượng trốn thuế, tránh thuế, chuyển giá, chuyển lợi nhuận.
Hoạt động sản xuất tại Công ty TNHH Pegatron Việt Nam Hải Phòng. Ảnh: DUY THÍNH
Tăng nguồn thu, chống chuyển giá, chuyển lợi nhuận
Nghị quyết của Quốc hội quy định thuế suất sẽ áp dụng là 15% với các doanh nghiệp đa quốc gia có tổng doanh thu hợp nhất từ 750 triệu euro (khoảng 800 triệu USD) trở lên trong 2 năm của 4 năm liền kề nhất. Các nhà đầu tư thuộc diện chịu thuế sẽ buộc phải nộp thuế tối thiểu toàn cầu (TTTC) tại Việt Nam. Dự kiến thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo quy định về thuế TTTC chậm nhất là 15 tháng sau ngày kết thúc năm tính thuế.
Theo rà soát của Tổng cục Thuế, dựa trên số liệu quyết toán thuế TNDN năm 2022, dự kiến có khoảng 122 tập đoàn nước ngoài sẽ thuộc diện điều chỉnh của Nghị quyết với tổng số thuế TNDN nộp bổ sung là 14.600 tỷ đồng/năm, trong đó tập trung nhiều ở các tập đoàn đa quốc gia của Hàn Quốc, Nhật Bản và một số tập đoàn có vốn đầu tư lớn tại Việt Nam như của Singapore, Đài Loan, Trung Quốc, Mỹ...
Trong nhiều năm qua, Hải Phòng luôn là địa phương ở tốp đầu cả nước về thu hút đầu tư nước ngoài. Hiện, các khu kinh tế, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố thu hút 520 dự án đầu tư nước ngoài, với tổng số vốn hơn 26,5 tỷ USD, với nhiều tập đoàn lớn như LG, Bridgestone, Regina Miracle, Pegatron… Trong đó, Hàn Quốc, Nhật Bản là 2 quốc gia có số vốn đầu tư lớn nhất tại Hải Phòng. Tuy nhiên, hiện nhiều doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đang được hưởng chính sách ưu đãi thuế suất thuế TNDN mức thấp hơn 15%. Đơn cử, tại Khu Kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, doanh nghiệp có dự án đầu tư mới được ưu đãi thuế suất thuế TNDN 10% trong 15 năm; dự án đầu tư tại một số khu công nghiệp như Khu công nghiệp An Dương, Khu công nghiệp Nam cầu Kiền được áp dụng ưu đãi miễn thuế 2 năm, giảm 50% thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo... Do đó, việc áp thuế TTTC sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới lợi ích doanh nghiệp đầu tư nước ngoài trong thời gian hưởng ưu đãi miễn giảm thuế, có thể làm giảm sức thu hút nhà đầu tư nước ngoài.
Tạo sức hấp dẫn mới trong thu hút đầu tư nước ngoài
Việc áp dụng các quy định về thuế TTTC sẽ góp phần tăng nguồn thu ngân sách nhà nước từ phần thu thuế bổ sung, đồng thời, tăng cường hội nhập, cải cách hệ thống thuế theo hướng phù hợp với thông lệ và chuẩn mực quốc tế. Do đó, tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2024 của Cục Thuế thành phố, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Phi Vân Tuấn yêu cầu, một trong những nhiệm vụ trọng tâm ngành Thuế Hải Phòng thực hiện là tập trung rà soát người nộp thuế thuộc đối tượng điều chỉnh của thuế TTTC để đưa vào quản lý, tổ chức triển khai kịp thời, giảm thiểu hiện tượng trốn thuế, tránh thuế, chuyển giá, chuyển lợi nhuận.
Đồng thời, lãnh đạo Tổng cục Thuế cũng cho biết, Chính phủ giao các bộ, ngành phối hợp nghiên cứu chính sách hỗ trợ đầu tư cho các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài thuộc diện đóng thuế TTTC, từ nguồn thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung. Tổng cục Thuế đang rà soát các ưu đãi thuế hiện hành, để đề xuất Bộ Tài chính, Chính phủ xem xét hoàn thiện thể chế, các quy định chính sách thuế, theo hướng tăng tính hấp dẫn, phù hợp tình hình mới và thông lệ quốc tế...
Để tạo nguồn thu bền vững, đồng thời tiếp tục tăng sức hút với các nhà đầu tư nước ngoài, thành phố chủ động đề xuất Trung ương phân cấp nguồn thu từ thuế TNDN bổ sung khi áp dụng chính sách thuế TTTC về ngân sách địa phương. Đây sẽ là nguồn lực để các địa phương đầu tư phát triển hạ tầng giao thông và có các chính sách hỗ trợ, thu hút đầu tư. Năm 2024, thành phố tiếp tục đề ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo đó, ngành Thuế thành phố cùng các sở, ngành, địa phương tập trung cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính nói chung cũng như cải cách, hiện đại hóa công tác quản lý thuế nói riêng, rà soát để cắt giảm khoản phí, chi phí, thủ tục không cần thiết. Đồng thời, thành phố đang triển khai nhiều chính sách như hỗ trợ đào tạo, thu hút nguồn nhân lực, xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân... Cùng với triển khai chính sách thuế, những giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh là những yếu tố làm tăng tính cạnh tranh, hấp dẫn trong thu hút đầu tư nước ngoài, tạo nguồn thu bền vững.
BÀI: HOÀNG MINH
