Thực hiện chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế: Đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển nhân lực

Toàn bộ thông tin như tên, tuổi, địa chỉ, chẩn đoán, y lệnh thuốc… của người bệnh điều trị nội trú tại Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng đều được tích hợp trong hồ sơ bệnh án điện tử.

Nhận diện rõ khó khăn

Từ năm 2019 đến nay, Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng có nhiều bước tiến trong chuyển đổi toàn bộ hoạt động dựa trên nền tảng số, trong đó có việc triển khai bệnh án điện tử thay thế hoàn toàn bệnh án giấy, tạo thuận lợi cho người bệnh, tiết kiệm thời gian, công sức nhân viên y tế. Tuy nhiên, ngoài bệnh viện tư nhân có tiềm lực đầu tư lớn về hạ tầng cũng như đội ngũ công nghệ thông tin (CNTT) bài bản, phần lớn hạ tầng CNTT của cơ sở y tế trên địa bàn thành phố đều không đồng bộ.

Đánh giá thực tế tiêu chí ứng dụng CNTT tại các đơn vị, Phó chánh văn phòng Sở Y tế Trần Quốc Toàn cho biết, hiện hầu hết cơ sở khám, chữa bệnh có hệ thống máy chủ, kết nối mạng LAN và có đường truyền internet tốc độ cao FTTH; hệ thống máy chủ và máy tính được các đơn vị trang bị tùy theo quy mô từng bệnh viện; 10/25 bệnh viện triển khai kết nối hệ thống khám, chữa bệnh từ xa để hội chẩn, đào tạo với các bệnh viện tuyến Trung ương. Ngoài ra, CNTT cũng được ứng dụng trong lĩnh vực y tế dự phòng, nhất là trong giai đoạn 2020-2021, Sở Y tế phối hợp Sở Thông tin và Truyền thông triển khai ứng dụng tờ khai y tế QR-Code, hệ thống PC-COVID, phần mềm bản đồ COVID-19... Tuy nhiên, theo Bộ tiêu chí ứng dụng CNTT tại các cơ sở khám, chữa bệnh tại Thông tư 54 của Bộ Y tế cho thấy, phần lớn hạ tầng CNTT ở các đơn vị đạt mức 3, rất ít đơn vị đạt mức cao hơn nhưng có cũng chưa đầy đủ (hai bệnh viện: Việt-Tiệp, Kiến An). Hệ thống phần mềm Quản lý bệnh viện (HIS) đang triển khai chủ yếu đạt mức 3, một số đơn vị đạt mức cao hơn nhưng chưa đầy đủ (Việt-Tiệp, Trẻ em, Kiến An và Phụ sản). Các điều kiện để triển khai được bệnh án điện tử so với quy định của Thông tư 54 và Thông tư 48 của Bộ Y tế còn nhiều tiêu chí chưa đạt được.

Phó chánh văn phòng Sở Y tế Trần Quốc Toàn cho rằng, khó khăn chủ yếu trong chuyển đổi số ngành Y tế hiện nay là đội ngũ nhân lực và kinh phí. Cụ thể, các cán bộ chuyên trách CNTT tại các đơn vị còn thiếu, chỉ có các bệnh viện: Việt-Tiệp, Phụ sản, Trẻ em, Kiến An có Phòng CNTT, còn các bệnh viện khác có 1- 2 cán bộ CNTT thuộc các phòng kế hoạch tổng hợp hoặc tổ chức hành chính làm kiêm nhiệm nên khó khăn trong triển khai hệ thống mạng và phần mềm, chưa kể đến việc tập huấn, đào tạo ứng dụng CNTT đối với đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế toàn ngành. Về kinh phí, các đơn vị chưa huy động được nhiều nguồn lực, nhất là trong giai đoạn dịch bệnh COVID-19 kéo dài từ năm 2020 đến nay, chưa bố trí được kinh phí để nâng cấp phần cứng, phần mềm, hệ thống máy tính và thiết bị tại phần lớn các đơn vị thiếu về số lượng, cấu hình thấp, trang thiết bị chưa đồng bộ do trang bị từ nhiều năm trước. Phần lớn cơ sở y tế chưa sẵn sàng tư vấn, hội chẩn, khám bệnh từ xa; chưa kết nối chuyển tuyến khám bệnh, chữa bệnh điện tử liên thông đồng bộ trong toàn ngành.

Theo Thông tư số 46 của Bộ Y tế, đến năm 2023 các bệnh viện tuyến thành phố hạng 1 phải áp dụng triển khai hồ sơ bệnh án điện tử. Từ năm 2024-2028 tất cả bệnh viện đều phải áp dụng triển khai hồ sơ bệnh án điện tử. Hiện Bộ Y tế chưa đưa khung giá thuê dịch vụ CNTT, chưa đưa mức chi phí ứng dụng CNTT vào giá dịch vụ y tế, chưa quy định rõ mức chi cho CNTT trong 1 năm… Vì thế, các đơn vị phải tự cân đối nguồn thu để chi trả cho nhà cung cấp phần mềm theo giá thỏa thuận.

Cần quyết tâm cao và cách làm khoa học

Thực hiện Quyết định số 5316 của Bộ Y tế về việc phê duyệt chương trình chuyển đổi số y tế đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Nghị quyết số 03 của Ban Thường vụ Thành ủy về chuyển đổi số thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Quyết định số 284 của UBND thành phố xác định, y tế là 1 trong 5 lĩnh vực thực hiện chuyển đổi số trong năm 2022, ngành Y tế xây dựng kế hoạch chuyển đổi số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.

Về mục tiêu đề ra đến năm 2025, tỷ lệ hồ sơ giải quyết theo dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 trên tổng số hồ sơ đạt 90% trở lên, 100% số thủ tục hành chính đáp ứng yêu cầu được triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 4; 100% hoạt động quản lý nhà nước về y tế từ Sở Y tế đến các quận, huyện được xử lý trên môi trường mạng có chữ ký số; 100% các cơ sở y tế triển khai thanh toán điện tử không dùng tiền mặt trong quá trình khám, chữa bệnh và kết nối thanh toán viện phi mức độ 4.... Để đạt các mục tiêu trên, ngành Y tế phân kỳ thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Trong đó năm 2022, ngành Y tế tập trung hoàn thiện môi trường pháp lý; phát triển, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật; triển khai cơ sở dữ liệu và ứng dụng CNTT; bảo đảm an toàn, an ninh thông tin trên môi trường mạng; phát triển nguồn nhân lực CNTT.

Theo Phó giám đốc Sở Y tế Phan Huy Thục, để thực hiện thành công chuyển đổi số, yếu tố then chốt là đẩy mạnh việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đội ngũ nhân viên y tế toàn ngành về chủ trương, những đòi hỏi đặt ra trong bối cảnh hiện nay cũng như mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp về công tác chuyển đổi số y tế, nhất là người đứng đầu các đơn vị y tế phải có quyết tâm cao trong triển khai thực hiện nhiệm vụ. Về kinh phí thực hiện, bên cạnh nguồn ngân sách gồm chi thường xuyên, chi sự nghiệp và chi đầu tư phát triển, Sở Y tế tự cân đối và huy động các nguồn hợp pháp khác của các đơn vị sự nghiệp y tế. Sở Y tế yêu cầu các đơn vị toàn ngành khẩn trương rà soát nhân lực, có cơ chế, chính sách thu hút cán bộ CNTT về công tác; dự trù kinh phí, lên kế hoạch và triển khai đầu tư mua sắm, trang thiết bị thực hiện chuyển đổi số./.