Thực hiện cơ chế tự chủ tài chính: Nhiều cơ sở y tế thu không đủ bù chi

Bác sĩ Khoa Hồi sức tích cực (Bệnh viện Phổi Hải Phòng) chẩn đoán điều trị phục vụ người bệnh.

Tự chủ nhóm 3 gặp nhiều khó khăn

Là bệnh viện đa khoa tuyến quận, theo lộ trình tự chủ tài chính, lẽ ra từ năm 2021, Bệnh viện đa khoa quận Ngô Quyền chuyển sang thực hiện tự chủ nhóm 2- tự chủ chi thường xuyên hoàn toàn. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố, hiện bệnh viện vẫn thực hiện tự chủ nhóm 3 - tự bảo đảm một phần chi thường xuyên. Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Thu Hường, Giám đốc bệnh viện lý giải: “2 năm qua, do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, bệnh viện thu không đủ bù chi nên đề xuất thành phố, các sở, ngành liên quan cho lùi thời gian thực hiện tự chủ nhóm 2 sang năm 2023”.

Với Bệnh viện đa khoa huyện Thủy Nguyên, từ năm 2022 bắt đầu thực thực hiện tự chủ nhóm 2. Bác sĩ chuyên khoa 2 Phạm Hữu Nghĩa, Phó giám đốc bệnh viện thông tin, do số lượng người bệnh giảm sâu, nên có thời điểm bệnh viện thu được 2 tỷ đồng, nhưng phải chi tới 5 tỷ đồng. Vì thế, vấn đề cân đối bảo đảm chi lương cho nhân viên y tế còn khó, nói gì tới thu nhập tăng thêm.

Theo Trưởng Phòng Kế hoạch-Tài chính (Sở Y tế) Nguyễn Tôn Minh, trong tổng số 25 bệnh viện, trung tâm y tế có giường bệnh thực hiện theo cơ chế tự chủ tài chính, có 1 đơn vị tự chủ nhóm 1 là Bệnh viện hữu nghị Việt -Tiệp (tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư), 4 đơn vị tự chủ nhóm 2 (Bệnh viện Phụ sản, Bệnh viện Trẻ em, Bệnh viện Kiến An, Bệnh viện Mắt), 20 đơn vị tự chủ chủ nhóm 3. Do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID- 19, năm 2021, có 9 đơn vị không hoàn thành dự toán thu sự nghiệp, gồm: Bệnh viện Trẻ em, Bệnh viện Phổi, Bệnh viện đa khoa quận Ngô Quyền, Bệnh viện đa khoa huyện An Lão, Bệnh viện đa khoa huyện Vĩnh Bảo, Trung tâm Y tế (TTYT) quận Hồng Bàng, TTYT quận Đồ Sơn, TTYT huyện Cát Hải, TTYT huyện Tiên Lãng; 2 đơn vị bị mất cân đối thu - chi (thu không đủ bù chi); gồm: Bệnh viện Phổi, TTYT quận Hồng Bàng; 1 đơn vị là Bệnh viện đa khoa quận Ngô Quyền đề nghị thành phố cấp bổ sung 1 tỷ đồng để hỗ trợ chi thường xuyên.

Trong 6 tháng đầu năm 2022, một số chỉ tiêu chuyên môn chủ yếu tại các cơ sở khám, chữa bệnh hầu hết đạt và vượt mức thực hiện năm 2021. Tổng số thu của các cơ sở khám, chữa bệnh 6 tháng là 1.262 tỷ đồng, đạt 99,7% so với cùng kỳ năm trước và đạt 45% kế hoạch thu năm 2022. Tuy nhiên, chỉ các đơn vị tự chủ nhóm 1, nhóm 2 bảo đảm mức tự chủ ổn định và phát triển. Các đơn vị tự chủ nhóm 3 rất khó thực hiện tự chủ do triển khai việc thông tuyến BHYT, cùng với ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh COVID-19 nên nguồn thu bị giảm, mức bảo đảm tài chính chỉ đạt hơn 90%, chưa bảo đảm tự chủ chi thường xuyên. Ngày 31-7-2022, Sở Y tế có văn bản gửi Sở Tài chính, trong đó đề xuất hỗ trợ chi thường xuyên cho 2 đơn vị y tế công lập thu không đủ chi do tác động của dịch COVID-19 theo Quyết định số 16/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, gồm: Bệnh viện Phổi 4.012 triệu đồng, TTYT quận Hồng Bàng 507 triệu đồng.

Gỡ vướng về cơ chế, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị

Các bệnh viện đều xác định nâng cao chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh để thu hút người bệnh là vấn đề then chốt phát triển nguồn thu sự nghiệp tại đơn vị. Tuy nhiên, hầu hết cơ sở y tế công lập hiện nay đều gặp khó khăn vì cơ sở vật chất manh mún, xuống cấp do được xây dựng, sử dụng hàng chục năm nay; trang thiết bị hỏng hóc, lạc hậu, ít được đầu tư mới nên không đáp ứng yêu cầu khám, chữa bệnh. Chưa kể, do thiếu hành lang pháp lý nên vấn đề mua sắm thuốc, vật tư y tế sau dịch bệnh COVID-19 chuyển động chậm chạp; cơ chế, chính sách đãi ngộ đối với cán bộ, nhân viên y tế chưa kịp thời, thỏa đáng nên nhiều người xin nghỉ việc, chuyển việc sang khối y tế tư nhân. Vì thế, ngoài sự cố gắng, nỗ lực của cơ sở y tế, các bác sĩ Trần Thu Hường và Phạm Hữu Nghĩa đều kiến nghị thành phố, các sở, ngành liên quan có giải pháp tháo gỡ vướng mắc, khó khăn về cơ chế, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, mua sắm đấu thầu thuốc, vật tư tiêu hao đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh.

Nắm bắt thực trạng này, tại hội nghị sơ kết công tác khám, chữa bệnh 6 tháng đầu năm mới đây, đồng chí Lê Khắc Nam, Phó chủ tịch UBND thành phố, Giám đốc Sở Y tế cho biết, sắp tới thành phố và các sở, ngành, đơn vị, hội nghề nghiệp liên quan sẽ tổ chức hội thảo để đánh giá toàn diện tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính của các bệnh viện, cơ sở y tế có giường bệnh. Từ đó, tham mưu thành phố có giải pháp tháo gỡ vướng mắc, giải quyết khó khăn đối với các đơn vị, tạo “đường băng” để các cơ sở y tế tiếp tục “cất cánh”, thực hiện chủ trương tự chủ bệnh viện trong thời gian tới.

Trong lúc chờ đợi chỉ đạo, phương án đầu tư của thành phố, Trưởng Phòng Kế hoạch -Tài chính Nguyễn Tôn Minh cho rằng, trước mắt, các bệnh viện, trung tâm y tế có giường bệnh tiếp tục khai thác triệt để, tối đa các nguồn lực xã hội hóa như tích cực vận động tổ chức, cá nhân tài trợ, ủng hộ trang thiết bị khám, chữa bệnh; nghiên cứu các phương án thuê tài sản, liên doanh, liên kết đối với trang thiết bị còn thiếu; khẩn trương làm hồ sơ xác lập quyền sở hữu toàn dân với trang thiết bị được các tổ chức, cá nhân cho, tặng. Mặt khác, các đơn vị cần cân đối nguồn lực tài chính, trích lập quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp để chủ động trong việc mua sắm, sửa chữa tài sản phục vụ hoạt động khám, chữa bệnh./.