(HPĐT)- Năm 2023 là năm đầu thực hiện phân cấp, xếp hạng sản phẩm trong chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP): Huyện đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP 3 sao; thành phố đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP 4 sao. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện còn một số vướng mắc, khó khăn do hồ sơ, tài liệu chưa đầy đủ theo quy định, gây khó đối với cả chủ thể và cơ quan chức năng, ảnh hưởng tiến độ kế hoạch.
Năm 2023, một số sản phẩm nước mắm của Công ty TNHH Quang Hải được đánh giá lại, đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao. Trong ảnh: Sản xuất mắm theo công nghệ truyền thống tại doanh nghiệp.
Thiếu thủ tục, hồ sơ chưa hoàn thiện
Từ tháng 3-2023, cùng với nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước, Hải Phòng phân cấp chấm và xét chọn sản phẩm OCOP theo quy định mới. Ngay đầu năm, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) phối hợp các địa phương khảo sát, lựa chọn 83 sản phẩm để đánh giá, phân hạng. Kết quả, đến cuối năm 2023, cấp huyện chấm điểm 41 sản phẩm đạt dưới 70 điểm, cấp giấy chứng nhận sản phẩm 3 sao. Trong đó có 38 sản phẩm đánh giá mới, 3 sản phẩm đánh giá lại do hết thời hạn được công nhận sản phẩm OCOP sau 3 năm. Đến cuối năm 2023, cấp huyện tiếp tục đánh giá 9 sản phẩm. 33 sản phẩm được cấp huyện đánh giá đạt trên 70 điểm được đề nghị thành phố chấm, đánh giá sản phẩm OCOP cấp thành phố. Trong tháng 12-2023, thành phố chấm điểm đánh giá, xếp hạng 33 sản phẩm.
Theo Sở NN-PTNT, do là năm đầu thực hiện phân cấp đánh giá sản phẩm OCOP nên tiến độ tại các huyện còn chậm. Phó trưởng Phòng Phát triển nông thôn Hải Phòng Nguyễn Duy Dương cho biết, phần lớn chủ thể tham gia xếp hạng sản phẩm OCOP “yếu” trong thiết lập hồ sơ. Hồ sơ của các đơn vị không đúng quy định về việc lập phương án sản xuất - kinh doanh, trình bày câu chuyện sản phẩm, cung cấp tài liệu minh chứng, hợp đồng cung cấp nguyên liệu hoặc giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm… Vì vậy, cơ quan chức năng mất nhiều thời gian hướng dẫn các đơn vị tham gia chương trình chỉnh sửa, bổ sung hoàn thiện hồ sơ, ảnh hưởng đến tiến độ.
Như trường hợp cơ sở chế biến thực phẩm Chỉnh Tám, xã An Hồng (huyện An Dương), năm 2023 có 7 sản phẩm đăng ký xếp hạng sản phẩm OCOP cấp thành phố, tuy nhiên trong hồ sơ gửi đến các cơ quan chức năng thiếu tài liệu minh chứng nguồn gốc nguyên liệu do công ty ký hợp đồng mua nguyên liệu tại doanh nghiệp nhập khẩu, không bảo đảm 50% số nguyên liệu có nguồn gốc từ thành phố theo quy định; một số sản phẩm bao bì gói bằng nilon nên khó chứng minh được tiêu chí bảo đảm an toàn thực phẩm.
Từ năm 2018 đến nay, toàn thành phố có 214 sản phẩm OCOP. Trong đó có 151 sản phẩm 3 sao, 63 sản phẩm 4 sao, 5 sản phẩm được đề nghị 5 sao.
Đẩy nhanh tiến độ đánh giá, xếp hạng
Năm 2024 được xác định là năm tăng tốc xếp hạng sản phẩm OCOP; thực hiện mục tiêu của thành phố đến năm 2025 phát triển được 335 sản phẩm OOCP. Do đó, ngành NNPTNT xác định rõ giải pháp tiếp tục nâng cấp, hoàn thiện các sản phẩm OCOP được đánh giá phân hạng từ năm 2019-2022, vì đến thời điểm hết hiệu lực. Bên cạnh đó, ngành tiếp tục hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP và đánh giá phân hạng, chứng nhận các sản phẩm OCOP mới. Để thực hiện được mục tiêu này, Phó giám đốc Sở NN-PTNT Bùi Thanh Tùng khẳng định, cách làm OCOP của Hải Phòng khác với các tỉnh, thành phố bạn, không chạy đua theo số lượng mà phát triển OCOP trên cơ sở phù hợp cung cầu, phát huy lợi thế của địa phương, chú trọng các giá trị độc đáo, đặc sắc. Sở tiếp tục tập huấn, nâng cao năng lực cán bộ các cấp, cộng đồng và người sản xuất về chương trình OCOP, tư vấn, hướng dẫn các chủ thể OCOP bảo đảm các tiêu chí xếp hạng theo quy định; giữ gìn và nâng cao uy tín cũng như xây dựng thương hiệu sản phẩm đối với người tiêu dùng.
Các địa phương xác định chương trình OCOP là nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai, nhằm phát huy lợi thế, tiềm năng nông sản đặc trưng của địa phương để phát triển thành sản phẩm OCOP. Theo đó, tổ chức khảo sát, hướng dẫn những hộ sản xuất có khả năng tham gia chương trình OCOP, bảo đảm khâu thiết lập hồ sơ thực hiện theo quy định đối với sản phẩm OCOP. Phó trưởng Phòng NN-PTNT huyện Vĩnh Bảo Nguyễn Hồng Sáng cho biết, chặng đường để công nhận sản phẩm OCOP đối với các sản phẩm nông sản tiêu biểu còn gặp khó khăn vì không ít chủ thể chưa mặn mà. Hiện, trên địa bàn huyện mới có 13 sản phẩm được công nhận OCOP. Một số chủ thể mong muốn tham gia chương trình, nhưng lại “vướng” các điều kiện. Do đó, các cơ quan chức năng huyện, chính quyền địa phương tiếp tục tuyên truyền, vận động, hướng dẫn các đơn vị bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, tổ chức khảo sát, đánh giá phân hạng sản phẩm theo đúng quy trình.
Bài và ảnh: HƯƠNG AN
