(HPĐT)- Khi Bộ Y tế triển khai Đề án khám, chữa bệnh từ xa (Telehealth) vào tháng 9-2020, có 8 bệnh viện, trung tâm y tế trên địa bàn thành phố đăng ký tham gia, nhưng đến ngày 23-1-2021, chỉ có Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng thực hiện. Nguyên nhân nào khiến các bệnh viện, trung tâm y tế khác của thành phố chưa “mặn mà” vào cuộc?

Các bác sĩ Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng, đồng nghiệp Bệnh viện đại học Y Hà Nội phối hợp thăm khám trường hợp người bệnh Phạm Thị B.
Mới có một ca bệnh lâm sàng
Ngay sau khi Bộ Y tế triển khai Đề án khám, chữa bệnh từ xa, Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng chủ động kết nối các bệnh viện tuyến trung ương để tập huấn, thực hành sử dụng phần mềm khám, chữa bệnh từ xa. PGS.TS. Nguyễn Thanh Hồi, Giám đốc điều hành bệnh viện thông tin: Ngày 11-11-2020, cùng 3 bệnh viện khác trên toàn quốc, lần đầu các bác sĩ của bệnh viện kết nối các chuyên gia của Bệnh viện đại học Y Hà Nội cùng hội chẩn trên ca bệnh lâm sàng. Người bệnh được lựa chọn là bà Phạm Thị B., 51 tuổi, ở quận Lê Chân, điều trị nội trú tại Khoa Nội của bệnh viện, có tiền sử nhồi máu não và tăng huyết áp, vào viện với triệu chứng đau đầu liên tục vùng chẩm bên phải, lan dọc lên đỉnh đầu 5 ngày trước khi nhập viện. Tại buổi hội chẩn khám, chữa bệnh từ xa, sau khi nghiên cứu, thảo luận kỹ bệnh án và kết hợp thăm khám trực tuyến cho người bệnh, các chuyên gia kết luận người bệnh bị đau thần kinh chẩm phải và nhồi máu não bán cấp. Các bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị thích hợp cho người bệnh.
Theo thống kê của Sở Y tế, ngay sau khi Bộ Y tế triển khai Đề án khám, chữa bệnh từ xa vào tháng 9-2020, trên địa bàn thành phố có 8 trung tâm y tế, bệnh viện đăng ký tham gia, gồm: Bệnh viện Việt-Tiệp, Bệnh viện Kiến An, Bệnh viện Phụ sản, Bệnh viện Trẻ em, Bệnh viện Phổi, Bệnh viện đa khoa huyện Thủy Nguyên, Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng và Trung tâm y tế quân dân y Bạch Long Vỹ. Tuy nhiên, tính đến thời điểm này, ngoài ca lâm sàng đầu tiên kể trên, chưa có trường hợp nào tiếp theo được khám, chữa bệnh từ xa.
Cần có hành lang pháp lý cụ thể
Nói về hiệu quả Đề án khám, chữa bệnh từ xa, PGS.TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho rằng: Mục tiêu của Đề án khám, chữa bệnh từ xa là mọi người dân đều được quản lý, tư vấn, khám bệnh, chữa bệnh, hỗ trợ chuyên môn của các bác sĩ từ tuyến xã đến tuyến trung ương; được sử dụng dịch vụ y tế chất lượng cao của tuyến trên ngay tại cơ sở y tế tuyến dưới. Các cơ sở y tế được hỗ trợ chuyên môn thường kỳ và đột xuất từ các bệnh viện tuyến cuối dựa trên nền tảng công nghệ thông tin; giảm quá tải bệnh viện tuyến trên, nâng cao hiệu quả khám, chữa bệnh và sự hài lòng của người dân, góp phần phòng, chống dịch bệnh COVID-19.
Vì sao đề án được đánh giá có ý nghĩa như vậy lại chưa được các bệnh viện, trung tâm y tế trên địa bàn thành phố triển khai? Theo lý giải của một số lãnh đạo bệnh viện, nhu cầu kết nối khám, chữa bệnh từ xa không nhiều. Như Bệnh viện Kiến An, Bệnh viện đa khoa huyện Thủy Nguyên khi có ca bệnh phức tạp có thể chuyển tuyến lên Bệnh viện Việt-Tiệp; Bệnh viện Trẻ em, Bệnh viện Phổi là các bệnh viện vệ tinh của Bệnh viện Nhi, Bệnh viện Phổi Trung ương, thường xuyên tổ chức các tọa đàm, hội thảo khoa học để tư vấn chuyên ngành… Mặt khác, hiện Bộ Y tế còn thiếu các văn bản hướng dẫn cụ thể để triển khai mô hình khám, chữa bệnh từ xa. Đơn cử, chưa có hướng dẫn thanh toán khám, chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế cho người bệnh; chi trả chi phí cho bác sĩ tham gia hội chẩn từ xa; thanh toán chi phí đường truyền…
Để đề án đạt hiệu quả cao, lãnh đạo một số bệnh viện đề xuất Bộ Y tế có văn bản hướng dẫn để triển khai mô hình thuận lợi hơn. Bên cạnh đó, cần có có hành lang pháp lý quy định cụ thể trách nhiệm trong khám, chữa bệnh; đơn vị chủ trì đề án làm rõ các khái niệm hội chẩn, tọa đàm, tư vấn... với khám, chữa bệnh từ xa. “Lâu nay, bệnh viện vẫn phối hợp hội chẩn trực tuyến với các bác sĩ trung ương khi điều trị các ca bệnh nặng hoặc trường hợp bệnh điển hình; với tuyến dưới, các bác sĩ của bệnh viện thường xuyên tư vấn qua điện thoại, hỗ trợ tuyến dưới, nhưng theo tôi đó không gọi là khám, chữa bệnh từ xa vì chưa có hành lang pháp lý quy định trách nhiệm cụ thể trong khám, chữa bệnh. Nếu nói đến khám, chữa bệnh là bác sĩ phải trực tiếp khám, thực hiện xét nghiệm, phẫu thuật, kê đơn thuốc... và chịu trách nhiệm về kết quả khám, chữa bệnh của mình” - PGS.TS. Lê Minh Quang, Giám đốc Bệnh viện Việt-Tiệp nêu quan điểm.
TS. Trần Anh Cường, Giám đốc Sở Y tế nhận xét, Đề án khám, chữa bệnh từ xa là giải pháp khả thi trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp. Nhưng đến nay, tình hình dịch bệnh trên cả nước cơ bản được kiểm soát, Hải Phòng chưa ghi nhận trường hợp nào mắc bệnh. Hơn nữa, việc hội chẩn, tư vấn khám, chữa bệnh từ xa phù hợp địa bàn vùng núi, hải đảo xa xôi, khó khăn về phương tiện vận chuyển và trang thiết bị y tế cũng như năng lực chuyên môn của đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế. Đối với Hải Phòng, năng lực khám, chữa bệnh của một số bệnh viện tuyến cuối tương đương bệnh viện tuyến trung ương; nếu có ca bệnh nặng, khoảng cách chuyển viện từ Hải Phòng lên Hà Nội khá gần do giao thông thuận lợi. Hải Phòng có 2 huyện đảo là Bạch Long Vỹ và Cát Hải, nhưng thường xuyên được Sở Y tế, các bệnh viện của thành phố và Viện Y học biển Việt Nam, Viện Y học Hải quân hỗ trợ về chuyên môn. Vì thế, việc triển khai căn cứ vào tình hình thực tiễn của các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố./.
Bài và ảnh: Việt Hoàng