(HPĐT)- Bên cạnh những kết quả nổi bật, qua kiểm tra việc thực hiện Quyết định 1738 của Ban Thường vụ Thành ủy, Ban Dân vận Thành ủy đánh giá vẫn có một số cấp ủy Đảng triển khai chưa tốt, hoạt động tiếp xúc đối thoại có nơi còn diễn ra hình thức, chưa thực hiện đầy đủ nội dung trong quy chế; việc thực hiện “lời hứa”, giữ “chữ tín” với người dân sau đối thoại chưa được quan tâm đúng mức… Cùng với đó, trước thực tiễn sinh động trong công tác đối thoại của các địa phương, Quy chế đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền với nhân dân theo Quyết định 1738 ban hành từ năm 2015 cũng bộc lộ một số bất cập, cần có sự sửa đổi, bổ sung, điều chỉnh cho phù hợp, bảo đảm tính thời sự, bền vững và sát thực tế.
Hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền quận Dương Kinh với nhân dân. Ảnh: Lê Dũng
Còn đối thoại hình thức, chưa giữ “chữ tín” với dân
Đến cuối tháng 9-2023, xã Tam Đa (huyện Vĩnh Bảo) chưa tổ chức hội nghị người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền với nhân dân định kỳ năm 2023. Theo lý giải của đồng chí Lê Đức Thuận, Bí thư Đảng ủy xã, do địa phương thường xuyên giao ban hằng tuần, qua việc nắm thông tin từ các thôn, đoàn thể chính trị cho thấy chưa có vấn đề mới mà người dân quan tâm, cần đối thoại. Cũng giống như xã Tam Đa, một số xã trên địa bàn huyện cũng còn chậm tổ chức hội nghị đối thoại định kỳ theo kế hoạch tiến độ, với lý do là người dân không có kiến nghị gì, các ý kiến họ đều đã nêu tại hội nghị tiếp xúc cử tri. Thực tế này cho thấy, một số người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền chưa thấy hết tầm quan trọng của công tác đối thoại định kỳ, đối thoại chủ động. Cùng với đó, qua kiểm tra việc thực hiện quy chế người đứng đầu cấp ủy, chính quyền đối thoại với nhân dân, đoàn công tác của Huyện ủy Vĩnh Bảo nhận thấy công tác chuẩn bị, quy trình, cách thức tổ chức đối thoại trực tiếp ở mỗi địa phương, cơ sở còn khác nhau; nhiều nơi còn lúng túng trong thực hiện, thiếu sự thống nhất trong chỉ đạo phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, bộ phận, gây khó khăn trong việc nắm bắt tình hình nhân dân, tổng hợp ý kiến, báo cáo kết quả đối thoại. Công tác thông tin, tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa, nội dung cuộc đối thoại chưa được sâu rộng.
Tham dự hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền với người dân tại địa phương một số lần, bà Phạm Thị Lan, ở xã An Hồng, huyện An Dương bày tỏ: “Tôi thấy hội nghị đối thoại tổ chức trong 1/2 ngày với nhiều nội dung, nhưng mất nhiều thời gian cho báo cáo đánh giá kết quả tình hình kinh tế - xã hội; báo cáo tổng hợp ý kiến và kết quả trả lời đề nghị, kiến nghị của nhân dân, dẫn đến nhiều ý kiến của bà con phải tiếp thu, giao bộ phận, cơ quan chức năng giải quyết và trả lời bằng văn bản cho người dân. Đôi khi người dân dự hội nghị đối thoại nhưng cảm giác như cuộc tiếp xúc cử tri. Do vậy, tôi thấy mới có khoảng trên 50% số vụ việc do người dân kiến nghị được giải quyết”. Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam kiêm Trưởng Ban Dân vận Quận ủy Ngô Quyền Đinh Thị Lương, điều người dân quan tâm nhất trong đối thoại là những kiến nghị của họ có được chính quyền và cơ quan chức năng giải quyết hay không và giải quyết đến đâu. Tuy nhiên, trên thực tế nhiều cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương chưa thực sự quan tâm, nỗ lực giải quyết triệt để các kiến nghị của người dân. Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền của địa phương, do sự phối hợp giải quyết giữa chính quyền địa phương với các ngành chức năng chưa tốt nên thời gian xử lý kiến nghị của người dân thường kéo dài và chưa triệt để. Từ đó, dẫn đến còn nhiều việc người dân kiến nghị chưa được giải quyết thấu đáo, bà con tiếp tục kiến nghị đi, kiến nghị lại tại các kỳ đối thoại sau. “Sau nhiều lần thấy chính quyền chỉ “hứa suông”, nói không đi đôi với làm, người dân mất lòng tin, không nêu kiến nghị, hoặc được mời đến hội nghị đối thoại nhưng không đến”, đồng chí Đinh Thị Lương cho biết.
Trưởng Ban Dân vận Huyện ủy Kiến Thụy Lương Toàn Thắng nhận định, cũng do khó khăn trong giải quyết các vấn đề người dân phản ánh nhưng vượt thẩm quyền giải quyết, nên không ít người đứng đầu cấp xã ngại đối thoại về những vấn đề nóng, nhạy cảm, dẫn đến để người dân bức xúc kéo dài, tạo thành điểm nóng. Như tại xã Đông Phương (thuộc địa bàn huyện), từ tháng 9-2020, người dân đã kiến nghị về việc nước sạch do nhà máy nước tại xã cung cấp không bảo đảm chất lượng, nhưng tại các hội nghị đối thoại chính quyền địa phương không giải quyết được vấn đề vượt quá thẩm quyền, nên người dân thông tin vấn đề lên mạng xã hội. Đỉnh điểm là ngày 26-6-2023, bà con tập trung đông người, căng băng-rôn trước trụ sở UBND xã, yêu cầu được dùng nước sạch và “tẩy chay” sử dụng nước của nhà máy nước Đông Phương.
Cần cụ thể, rõ trách nhiệm các khâu trong tổ chức đối thoại
Đồng chí Bùi Gia Huấn, Phó bí thư Thường trực Huyện ủy Vĩnh Bảo cho rằng, việc một số địa phương tổ chức đối thoại còn mang tính hình thức, lúng túng trong giải quyết đối thoại ngoài nguyên nhân chủ quan từ mỗi địa phương, còn do quy chế đối thoại theo Quyết định 1738 sau 8 năm thực hiện đã bộc lộ những bất cập so với sự phát triển của đời sống kinh tế- xã hội. Tại quy chế đối thoại theo Quyết định 1738 mới dừng ở việc xây dựng quy trình đối thoại trực tiếp và định kỳ, nội dung hướng dẫn có tách biệt đối thoại của người đứng đầu cấp ủy Đảng và của người đứng đầu chính quyền, trong khi thực tế công tác đối thoại của các địa phương đã xuất hiện thêm nhiều hình thức mới như: đối thoại trực tuyến, đối thoại trực tiếp kết hợp trực tuyến; đối thoại chuyên đề, đối thoại đột xuất, đối thoại theo giới, tầng lớp xã hội…, nên hiện mỗi địa phương lại có cách làm riêng, chưa có sự thống nhất tổng thể. Trong quy chế theo Quyết định 1738 cũng chưa quy định rõ, cụ thể về trách nhiệm của các cơ quan tham mưu cấp ủy, chính quyền các cấp trong công tác chuẩn bị, tổ chức đối thoại; chưa quy định trách nhiệm của các cơ quan Đảng cũng như các cơ quan chính quyền khi nhận được yêu cầu giải quyết các công việc liên quan đến đề xuất, kiến nghị của nhân dân thông qua hoạt động đối thoại, nên mỗi địa phương thực hiện một cách. Chẳng hạn, tại huyện Vĩnh Bảo, việc chủ trì tham mưu tổ chức đối thoại thường là Ban Dân vận Huyện ủy, nhưng ở một số địa phương khác do Ủy ban MTTQ Việt Nam chủ trì, phối hợp với văn phòng cấp ủy hoặc văn phòng UBND cấp huyện. Từ việc chưa cụ thể, thống nhất về đầu mối nên trên thực tế, khá nhiều địa phương có sự chồng chéo trong tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND và hoạt động đối thoại nhân dân, dẫn đến hiệu quả công tác đối thoại và giải quyết một số vấn đề sau đối thoại chưa cao.
Từ thực tế này, đồng chí Bùi Gia Huấn bày tỏ mong muốn Thành ủy xem xét điều chỉnh quy chế đối thoại mới theo hướng bổ sung hình thức đối thoại (trực tuyến, trực tiếp); mở rộng nội dung đối thoại gồm cả định kỳ, đột xuất, chuyên đề; quy định rõ cơ quan chủ trì tham mưu tổ chức hội nghị, cơ quan phối hợp…
Cũng liên quan đến hoạt động đối thoại với nhân dân, Bí thư Chi bộ tổ dân phố số 8 phường Hồ Nam (quận Lê Chân) Nguyễn Thị Hồng Thanh rất đồng tình với việc đoàn công tác của Ban Dân vận Quận ủy thường xuyên xuống các tổ dân phố để làm việc và nắm bắt tư tưởng người dân, từ đó có báo cáo kịp thời về Thường trực Quận ủy. Trưởng Ban Dân vận quận Lê Chân Nguyễn Thị Phương Thảo thông tin: Thực hiện mô hình này là cách để quận khắc phục được hạn chế trong việc lấy ý kiến của nhân dân trước hội nghị đối thoại, từ đó nội dung đối thoại sát vấn đề người dân cần, giải quyết được vấn đề người dân thắc mắc. Từ năm 2020 đến nay, đoàn công tác do Ban Dân vận Quận ủy chủ trì làm việc trực tiếp tại 86 tổ dân phố của 15 phường, tổng hợp 205 ý kiến, kiến nghị của nhân dân để báo cáo Thường trực Quận ủy chỉ đạo giải quyết. Tuy nhiên, qua trao đổi kinh nghiệm thực tế với các địa phương khác, lãnh đạo Ban Dân vận Quận ủy Lê Chân cho biết còn không ít địa phương chưa quan tâm làm tốt khâu chuẩn bị, từ việc lấy phiếu xin ý kiến của người dân, dự báo, nắm rõ tình hình tư tưởng nhân dân, nhất là những người sẽ tham gia hội nghị đối thoại, nên để các thành phần không có tính xây dựng tham gia, phát biểu, lôi kéo số đông người dân theo dụng ý không tốt, phá hỏng mục đích đề ra ban đầu của hội nghị đối thoại.
Ngoài ra, cũng giống như các địa phương khác, hiện nhiều vấn đề vượt thẩm quyền cấp quận, quận giao Ban Dân vận Quận ủy tổng hợp báo cáo lên thành phố nhưng cũng khá lúng túng trong việc nắm thông tin ngành nào, cấp nào giải quyết, thời hạn ra sao để trả lời người dân tại các hội nghị đối thoại sau. Từ thực tế này, đồng chí Trưởng Ban Dân vận Quận ủy Lê Chân đề xuất thành phố sửa đổi, bổ sung quy chế đối thoại, quy định rõ trách nhiệm của cấp ủy Đảng, chính quyền, các cơ quan, đơn vị có liên quan trong việc tổ chức đối thoại, xử lý sau đối thoại; chế độ báo cáo, hồ sơ hội nghị đối thoại; nhất là rõ đầu mối, cơ quan theo dõi, giám sát việc thực hiện các công việc sau khi kết thúc hội nghị đối thoại, việc giải quyết các kiến nghị người dân đưa ra tại hội nghị đối thoại...
------------------------------------
Kỳ cuối: Sửa đổi Quy chế, nâng cao trách nhiệm, thực hiện hiệu quả hơn
NHÓM PHÓNG VIÊN KINH TẾ
