Thực hiện khẩn trương hơn các yêu cầu cải cách tư pháp

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng với các đại biểu dự hội nghị.   

Hội nghị được tổ chức theo hình thức tập trung kết hợp với trực tuyến giữa điểm cầu trung tâm tại Hà Nội với 778 điểm cầu tại Tòa án quân sự Trung ương và Tòa án nhân dân trên toàn quốc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Trưởng Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương đến dự.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Trưởng Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương nêu rõ: Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, nhất là trong năm 2018, thực hiện các nghị quyết của Đảng, Nhà nước về cải cách tư pháp, Tòa án các cấp chủ động, sáng tạo trong chỉ đạo, điều hành; đề ra nhiều chủ trương với những giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng xét xử, đạt thành tích quan trọng trong thực hiện Chiến lược cải cách tư pháp.

Tòa án các cấp tham gia tích cực, có hiệu quả cao vào cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng; góp phần hiện thực hóa và khẳng định quyết tâm chống tham nhũng của Đảng, Nhà nước ta, từng bước kiềm chế tội phạm tham nhũng. Nhiều vụ án lớn được phát hiện và xử lý nghiêm minh như các vụ: Trịnh Xuân Thanh, Đinh La Thăng, Phạm Công Danh, Hà Văn Thắm, Trần Phương Bình, Phan Văn Anh Vũ (Vũ Nhôm)… Từ năm 2016 đến năm 2018, các Tòa án xét xử đạt tỷ lệ 93,5% về số vụ, 93,6% số bị cáo phạm các tội tham nhũng, thu hồi hàng nghìn tỉ đồng, nhiều nhà cửa, đất đai và các tài sản khác.

Toàn ngành tập trung xây dựng Tòa án nhân dân công khai, minh bạch, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, quán triệt sâu sắc lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cán bộ tư pháp "phải gần dân, giúp dân, học dân"; trên cơ sở nguyên tắc Hiến định "Các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân", hướng đến phục vụ người dân một cách tốt nhất, góp phần củng cố và giữ vững niềm tin của nhân dân đối với cơ quan xét xử.

Hệ thống tổ chức của Tòa án các cấp không ngừng được hoàn thiện; đội ngũ cán bộ của Tòa án trưởng thành qua thực tiễn, ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Bộ máy tổ chức của hệ thống Tòa án được cơ cấu theo 4 cấp hoạt động ngày càng nâng cao chất lượng; được kiện toàn theo hướng tinh gọn, chuyên sâu, bảo đảm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ.

Các Tòa án triển khai nhiều giải pháp để tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong thực thi công vụ đối với đội ngũ cán bộ, thẩm phán; quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, nhất là Nghị quyết Trung ương 4 (khóa 12) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; tổ chức thực thi trong toàn hệ thống "Quy định xử lý trách nhiệm người giữ chức danh tư pháp trong Tòa án nhân dân", "Bộ quy tắc đạo đức và ứng xử của thẩm phán" để tăng cường trách nhiệm trong thực thi công vụ của cán bộ, thẩm phán các Tòa án.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ rõ những hạn chế ngành Tòa án cần khắc phục trong thời gian tới; đồng thời nhấn mạnh: Năm 2019 có vị trí rất quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi toàn bộ Nghị quyết Đại hội 12 của Đảng, đồng thời bắt đầu triển khai các công việc chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ 13 của Đảng. Trọng trách của các Tòa án là cần tập trung thực hiện khẩn trương hơn các yêu cầu cải cách tư pháp; những nhiệm vụ còn lại của nhiệm kỳ. Toàn ngành tiếp tục nâng cao chất lượng xét xử, không để xảy ra việc xét xử oan, sai, bỏ lọt tội phạm và người phạm tội; xây dựng nền tư pháp văn minh, tiến bộ, trong đó Tòa án đóng vai trò trung tâm là nội dung quan trọng để không ngừng hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Uy tín của Tòa án chính là tín nhiệm của thể chế chính trị, của Nhà nước, bởi đây là niềm tin của người dân vào công lý, công bằng xã hội. Mỗi bản án phải làm sao để thực sự "tâm phục, khẩu phục", khuất phục được tội phạm, thuyết phục các bên, được công chúng đồng thuận; phải tạo ra các chuẩn mực pháp lý, chuẩn mực đạo đức, có tác dụng giáo dục pháp luật và định hướng hoạt động của xã hội. Nhiệm vụ trọng tâm của các Tòa án là phải nâng cao chất lượng xét xử; không làm oan người vô tội, không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội; hạn chế thấp nhất các bản án bị hủy, bị sửa do lỗi chủ quan. Khi phát hiện các bản án sai sót phải kiên quyết khắc phục, thành tâm nhận khuyết điểm, sửa chữa để bảo vệ quyền và lợi ích của nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt lưu ý, ngành Tòa án cần chăm lo xây dựng Đảng, xây dựng ngành, thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương 4 (khóa 12) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Chất lượng của nền tư pháp xét cho cùng là do cán bộ tư pháp quyết định, vì họ là những người trực tiếp "cầm cân nảy mực". Mỗi sai sót trong thực thi công vụ của cán bộ tư pháp đều ảnh hưởng đến sinh mạng chính trị và lợi ích, thậm chí cả tính mạng của người dân. Việc xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là các thẩm phán thanh liêm, chính trực, vững vàng về bản lĩnh chính trị, giỏi về nghiệp vụ, tinh thông pháp luật phải là ưu tiên hàng đầu của các Tòa án. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước hoan nghênh Hội đồng tuyển chọn thẩm phán quốc gia ban hành "Bộ Quy tắc đạo đức và ứng xử của thẩm phán"; mỗi thẩm phán phải soi vào, lấy các chuẩn mực của Bộ Quy tắc này để phấn đấu, giữ gìn và rèn luyện. Đồng thời, thẩm phán cũng phải nêu gương như đảng viên lãnh đạo; đội ngũ thẩm phán tốt, đáng tin cậy phải được xây dựng trên nền đội ngũ đảng viên tiên phong, gương mẫu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ngành tòa án tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ cải cách tư pháp, chủ động nghiên cứu và sẵn sàng ứng phó với những vấn đề đặt ra đối với ngành trong thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng và kinh tế số phát triển mạnh mẽ.

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 6 khóa 12, các Tòa án phải sắp xếp lại tổ chức tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và phù hợp với yêu cầu của thực tiễn. Trong điều kiện đất nước hội nhập quốc tế sâu rộng, Tòa án phải mở rộng, nâng cao chất lượng hợp tác với các thiết chế xét xử và trọng tài quốc tế để đủ năng lực giải quyết các vụ án, vụ việc xuyên quốc gia; qua đó nâng cao vị thế của Tòa án Việt Nam trên trường quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ: Năm 2020, tổng kết thực hiện Nghị quyết số 49-NQ/TW của Đảng, chuẩn bị Đại hội 13 của Đảng, cần suy nghĩ những định hướng chiến lược cải cách tư pháp mới của Tòa án nói riêng, nền tư pháp nói chung. Thành tựu khoa học pháp lý của nhân loại phát triển không ngừng với những nguyên tắc tư pháp tiến bộ, phương thức hoạt động hữu hiệu, thiết chế bộ máy hợp lý…; cần chủ động nghiên cứu thấu đáo, đề xuất vận dụng phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa và truyền thống pháp lý Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ, quan tâm, tạo điều kiện để Tòa án các địa phương hoạt động hiệu lực, hiệu quả cao, chú trọng công tác tổ chức cán bộ, hỗ trợ tạo điều kiện để xây dựng cơ sở vật chất cho Tòa án. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong rằng đội ngũ cán bộ, thẩm phán Tòa án các cấp sẽ luôn thể hiện được trí tuệ, bản lĩnh và đạo đức, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và sự kỳ vọng của nhân dân, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.