(HPĐT)-Với hàng loạt hạn chế, vướng mắc về hạ tầng, cơ chế vận hành, việc triển khai phân loại chất thải rắn tại nguồn (PLCTRTN) thực sự gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên nếu không quyết liệt, động đến khâu nào cũng chỉ kêu vướng, không ý thức được sự cấp bách của việc thực hiện ngay cả khi quy định xử phạt có hiệu lực, sẽ rất khó để thực hiện PLCTRTN trên diện rộng thành công. Giải quyết vấn đề này, thành phố có những bước triển khai tháo gỡ tích cực.
Đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra
Hải Phòng quyết tâm thực hiện nhiệm vụ PLCTRTN- quan điểm chỉ đạo được đồng chí Nguyễn Văn Tùng, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh qua 2 cuộc làm việc về việc thực hiện công tác này. Để công tác PLCTRTN đạt được mục tiêu, yêu cầu theo đúng quy định, cần thẳng thắn nhìn vào thực tế, thực trạng để có giải pháp tháo gỡ vướng mắc cụ thể.
Theo đó, lãnh đạo UBND thành phố yêu cầu cả hệ thống chính trị vào cuộc, giao UBND các quận, huyện nghiên cứu, báo cáo Ban Thường vụ Quận ủy, Huyện ủy ban hành nghị quyết chỉ đạo công tác triển khai PLCTRTN trên địa bàn; rà soát, đánh giá, lựa chọn các mô hình phù hợp, hiệu quả cao, đề xuất Ban Thường vụ Quận ủy, Huyện ủy chỉ đạo nhân rộng trên toàn địa bàn; trực tiếp và chỉ đạo UBND các xã, phường, thị trấn tăng cường kiểm tra đột xuất tới từng hộ gia đình về việc thực hiện PLCTRTN; đưa tiêu chí thực hiện phân loại rác thải tại nguồn khi xét tặng các danh hiệu thôn, tổ dân phố văn hóa, gia đình văn hóa. Các cơ quan truyền thông tiếp tục tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân toàn thành phố trong việc phân loại rác thải tại nguồn. Chủ tịch UBND thành phố trực tiếp kiểm tra đột xuất tình hình thực hiện phân loại rác tại các địa phương.
Từ năm 2025, thành phố xử lý nghiêm đối với các hộ gia đình vi phạm việc phân loại chất thải sinh hoạt tại nguồn theo quy định. Sở Tư pháp căn cứ quy định pháp luật hướng dẫn UBND huyện, UBND cấp xã thực hiện các trình tự, thủ tục xử phạt hành chính đối với trường hợp vi phạm pháp luật về phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt, báo cáo UBND thành phố kết quả thực hiện.
Trám dần” lỗ hổng trong cơ chế quản lý
Những hạn chế trong hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý và tái chế liên quan công tác PLCTRTN đang được thành phố dần khắc phục. Tại cuộc làm việc với doanh nghiệp tham gia dịch vụ thu gom, vận chuyển rác trên địa bàn thành phố, đồng chí Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh: Công tác PLCTRTN phức tạp, nhưng khó cũng phải làm; đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp, đơn vị tiếp tục quan tâm đầu tư, cải tạo, nâng cấp phương tiện vận chuyển để thực hiện tốt việc thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải. Thành phố áp dụng đấu thầu lựa chọn đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý rác ở các quận, huyện.
Để thực hiện tốt việc xử lý rác hữu cơ sau phân loại, UBND thành phố giao trách nhiệm chính quyền địa phương nghiên cứu, bổ sung quỹ đất để có mặt bằng xử lý rác hữu cơ sau phân loại tại các bãi rác tạm trên địa bàn huyện. Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng, Công ty CP Thương mại và dịch vụ kho vận Phú Hưng nâng cao năng lực, quy mô xử lý rác hữu cơ. Sở Tài nguyên và Môi trường nghiên cứu, đề xuất với thành phố phương án chuyển toàn bộ rác hữu cơ sau phân loại trên địa bàn thành phố để 2 doanh nghiệp này để xử lý. Trước mắt, từ nay đến cuối năm chuyển toàn bộ rác hữu cơ về xử lý tại Nhà máy xử lý chất thải rắn Tràng Cát.
Sở Tài chính phối hợp Sở Tài nguyên và Môi trường cân đối tài chính để đầu tư cho các huyện, nghiên cứu có thể tăng phí thu gom rác tại nông thôn để nâng cao chất lượng thu gom, xử lý; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân trong việc đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định để bảo đảm vệ sinh môi trường. Thành phố giao Sở Tài chính và Tài nguyên và Môi trường rà soát, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thực thi bảo đảm đồng bộ. Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì cùng Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng nghiên cứu, đề xuất dụng cụ phân loại rác thải tại các hộ, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất với việc phân loại rác thải tại nguồn trên toàn địa bàn thành phố.
Từng bước nâng cấp hạ tầng thu gom, xử lý
Thực hiện Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì cùng UBND các quận, huyện và đơn vị liên quan rà soát, đề xuất xây dựng 14 trạm trung chuyển rác trên địa bàn các quận, huyện (riêng quận Ngô Quyền, quận Hải An không đề xuất do gần vị trí xây dựng Nhà máy đốt rác phát điện; huyện Bạch Long Vĩ không đề xuất do đặc thù huyện đảo xa đất liền). Giai đoạn đầu, Sở Tài nguyên và Môi trường đề xuất thực hiện xây dựng 2 trạm trung chuyển. Cụ thể, trạm trung chuyển tại khu đất Công ty CP Vận tải xi măng phường Quán Toan, quận Hồng Bàng, diện tích 4.180 m2. Đây là khu đất là đất trống, đã có quyết định thu hồi đất từ năm 2021 của UBND thành phố; theo quy hoạch chung của thành phố, tại vị trí này trồng cây xanh. Trạm trung chuyển tại thôn Quyết Tiến, xã An Thắng (huyện An Lão) diện tích 5.000 m2; trong đó 3.500 m2 là đất do UBND xã An Thắng quản lý đang sử dụng làm bãi rác tạm, 1.500 m2 là đất nông nghiệp. Các trạm trung chuyển ép rác, xử lý rác cồng kềnh, tái chế và tái sử dụng công suất 100-200 tấn/ngày; bán kính phục vụ dưới 15 km; tổng mức đầu tư 130-170 tỷ từ nguồn vốn đầu tư công.
Bên cạnh đó, rà soát các điểm tập kết rác để đánh giá, xem xét giữ nguyên, cải tạo và đề xuất xây mới. Trong số này, hiện có 111 điểm tập kết rác phù hợp, bổ sung 173 điểm vào các quy hoạch có liên quan.
Có thể nói, PLCTRTN là công việc phức tạp, liên quan đến nhiều khâu, đòi hỏi nhiều yêu cầu, điều kiện về hạ tầng, kinh phí và cả ý thức của người dân, không dễ thực hiện. Nhưng với sự chỉ đạo sát sao, giải pháp tháo gỡ cụ thể của thành phố, sự nỗ lực của các ngành, địa phương, đơn vị chức năng cùng tinh thần “vào cuộc” tích cực của người dân, những khó khăn, vướng mắc sẽ sớm được giải quyết, để việc PLCTRTN triển khai tại Hải Phòng đúng lộ trình, đạt hiệu quả cao, thiết thực góp phần bảo vệ môi trường, xây dựng thành phố Cảng xanh, văn minh, hiện đại.
BÀI: HUY VŨ
