Thu không đủ chi

Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của văn phòng Đăng ký đất đai (Sở Tài nguyên- Môi trường).
Từ năm 2015 đến 2017, toàn thành phố thu được hơn 1 tỷ đồng phí đo đạc, bản đồ địa chính (BĐĐC). Có tình trạng này do chưa rõ cơ chế tài chính cho hoạt động đo đạc. Nghị định 45 của Chính phủ quy định về hoạt động đo đạc BĐĐC nêu rõ trách nhiệm của UBND cấp quận, huyện và cấp xã trong việc quản lý nhà nước về đo đạc BĐĐC, nhưng chưa quy định cụ thể vấn đề tài chính cho hoạt động đo đạc. Do đó, nhiều hoạt động liên quan đến đo đạc lập BĐĐC nhưng chưa rõ mức thu, chẳng hạn như: đo đạc thực hiện kiểm kê, giải phóng mặt bằng phục vụ việc giao đất, cho thuê… Trong những trường hợp này, hoạt động đo đạc lập BĐ ĐC không được tính là hoạt động dịch vụ, do đó chi phí cho hoạt động này tính từ nguồn ngân sách.
Hoạt động thu phí đo đạc lập BĐĐC của thành phố thời gian qua chủ yếu để phục vụ cấp GCN cho trường hợp đơn lẻ của tổ chức, cá nhân trên địa bàn thành phố. Nhưng mức phí theo quy định này rất thấp, thu không đủ bù chi. Thời gian qua, việc thu lệ phí cấp GCN áp dụng theo Quyết định 1684/QĐ-UBND, ngày 12-10-2010. Đối với cấp GCN cho hộ gia đình cá nhân chỉ từ 25 đến 40 nghìn đồng/giấy, không xác định diện tích sử dụng của hộ dân. Cấp GCN đối với các tổ chức có mức thu cao nhất cũng chỉ 450 nghìn đồng/giấy. Đối với Hải Phòng mức phí này càng không đáp ứng yêu cầu. Bởi, tỷ lệ xã, phường có bản đồ địa chính mới đạt 45% nên chi phí để đo đạc, lập hồ sơ cấp GCN cần nhiều thời gian, công sức hơn. Mức thu này không đủ để phục vụ hoạt động lập bản đồ địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai của thành phố. Theo quy định, Văn phòng Đăng ký đất đai, đơn vị thực hiện nhiệm vụ lập hồ sơ cấp GCN, xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai, chỉ được giữ lại 40% số thu, còn nộp lại ngân sách 60%. Trong khi đó, Văn phòng Đăng ký đất đai và các quận, huyện cần tới hàng chục tỷ đồng để phục vụ việc cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai hằng năm.
Tại cuộc khảo sát về việc thực hiện chính sách pháp luật về đo đạc bản đồ trên địa bàn thành phố, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật của Quốc hội Trương Minh Hoàng nhận xét: Với thành phố đang phát triển như Hải Phòng, mức phí thu được từ việc đo đạc bản đồ như trên là quá thấp, chưa phản ánh đúng thực tế; cần xem xét việc xã hội hóa hoạt động đo đạc BĐĐC.
Rõ mức phí và các hoạt động có thu phí
Theo Quyết định 45, có 14 hoạt động liên quan đến lập BĐĐC và đăng ký cấp GCN có thu phí. Mức phí theo Quyết định 45 được điều chỉnh tăng cao hơn so với các quy định trước đây. Đơn cử, đăng ký cấp GCN quyền sử dụng đất lần đầu đối với hộ gia đình là hơn 1,6 triệu đồng; nếu đăng ký thêm GCN về nhà ở, tài sản trên đất mức phí cao hơn, là 2,4 triệu đồng. Quyết định này cũng quy định, nếu người dân nộp trực tuyến mức phí này được giảm hơn so với việc nộp tiền trực tiếp.
Những hoạt động trước đây chưa có quy định mức phí dịch vụ nay có đơn giá cụ thể. Như việc trích đo thửa đất được quy định cụ thể với từng diện tích lập trích đo và tỷ lệ bản đồ địa chính; mức giá áp dụng trường hợp tổ chức thuộc đơn vị sự nghiệp công lập và cá nhân, tổ chức ngoài công lập…. Quyết định xác định đơn giá cho việc trích lục hồ sơ địa chính, xây dựng sản phẩm lưới địa chính, việc số hóa, chuyển hệ tọa độ bản đồ địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai….
Theo Phó giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai (Sở Tài nguyên-Môi trường) Phạm Văn Phòng: Việc điều chỉnh mức phí cùng quy định quản lý, sử dụng phí phần nào tháo gỡ vướng mắc kinh phí hoạt động, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động Văn phòng Đăng ký đất đai, đáp ứng mục tiêu hiện đại hóa cơ sở dữ liệu đất đai; bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong công tác quản lý đối với hoạt động đo đạc và bản đồ, thúc đẩy thương mại hoá thông tin, dữ liệu sản phẩm đo đạc và bản đồ, phục vụ có hiệu quả hơn phát triển kinh tế-xã hội.
Bài: Nguyên Mai - Ảnh: Duy Thính