Thực hiện Thỏa ước lao động tập thể năm 2021: Có lợi hơn với người lao động

Công nhân thi công Dự án điện gió ở Khu công nghiệp Deep C, Khu kinh tế Đình Vũ. 

- Đề nghị đồng chí cho biết kết quả thương lượng tập thể, ký kết và thực hiện TƯLĐTT năm 2021?

- Với những nỗ lực của các cấp Công đoàn thành phố, năm 2021, hoạt động thương lượng tập thể, ký kết và thực hiện TƯLĐTT đạt kết quả cao cả về số lượng và chất lượng. Có 373 bản TƯLĐTT được ký kết, gồm: 258 bản ký lại (đạt tỷ lệ 105% so với kế hoạch) và 115 bản ký mới (đạt tỷ lệ 105%), nâng tổng số các bản TƯLĐTT được ký kết là 1.137 bản (đạt tỷ lệ 78%); trong đó có 7 bản TƯLĐTT có nhiều doanh nghiệp được ký mới với tổng số 32 doanh nghiệp và đơn vị sự nghiệp ngoài công lập tham gia tại LĐLĐ các quận Hồng Bàng, Hải An, Lê Chân, Kiến An; LĐLĐ các huyện Thủy Nguyên, Tiên Lãng và Công đoàn ngành Công Thương. Tổng số các bản TƯLĐTT đạt loại B trở lên là 413/1.137 bản (tỷ lệ 36,3%).

Về chất lượng, nội dung các bản TƯLĐTT bám sát quy định của Bộ luật Lao động 2019, Nghị định 145/2020/NĐ-CP của Chính phủ và các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, Hướng dẫn của Tổng LĐLĐ Việt Nam và LĐLĐ thành phố để xây dựng, thương lượng và ký kết theo nguyên tắc “Phải thông qua thương lượng- phải có lợi hơn cho người lao động- không sao chép luật”. Nhận thức chung của cán bộ Công đoàn cơ sở, đoàn viên và người lao động; lãnh đạo các doanh nghiệp về thương lượng tập thể, nội dung, hình thức công khai, cách thức giám sát thực hiện các điều khoản ký kết trong TƯLĐTT được nâng lên đáng kể. TƯLĐTT gần gũi hơn với đoàn viên và người lao động.

Các bước thực hiện thương lượng tập thể bảo đảm đúng quy định pháp luật với nhiều điều khoản được ghi nhận có các nội dung có lợi hơn, đạt được nhiều điều khoản cao hơn quy định pháp luật cho người lao động, phù hợp với khả năng và điều kiện của doanh nghiệp, tập trung vào những vấn đề cơ bản như: Tiền lương tối thiểu cao hơn 3-5% so với mức lương tối thiểu mà Chính phủ quy định, tiền lương thử việc ít nhất bằng 90% lương chính thức, thưởng tháng lương thứ 13 với mức thưởng ít nhất 1 tháng lương theo hợp đồng lao động, giá trị bữa ăn ca từ 20 nghìn đồng trở lên; thời giờ làm việc từ 40-46 giờ/tuần; thăm hỏi khi ốm đau, trợ cấp khó khăn đột xuất; quan tâm việc hiếu hỷ, sinh nhật... bảo đảm điều kiện cho tổ chức Công đoàn hoạt động cũng như bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Các bản TƯLĐTT có nhiều doanh nghiệp được thương lượng, ký kết góp phần giảm tranh chấp lao động, đình công không đúng trình tự pháp luật quy định, hạn chế tình trạng biến động lao động giữa các doanh nghiệp tham gia thỏa ước. Việc ký kết TƯLĐTT có nhiều doanh nghiệp còn nâng cao trách nhiệm chấp hành chính sách, pháp luật Nhà nước của các bên, thúc đẩy và khẳng định vị thế, thương hiệu của các doanh nghiệp, đồng thời, giúp các doanh nghiệp xây dựng hình ảnh doanh nghiệp, người lao động để từ đó thu hút nguồn nhân lực vào làm việc tại các doanh nghiệp có cùng ngành nghề. TƯLĐTT có nhiều doanh nghiệp bảo đảm sự tham gia đông đảo và tập trung trí tuệ của người lao động tại các doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình từ khảo sát đến thương lượng, ký kết, nên có thể khẳng định quá trình đàm phán, thương lượng, ký kết và thực hiện thực chất.

- Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, một số TƯLĐTT còn mang tính hình thức, chưa đi vào thực chất, chưa bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của đoàn viên, người lao động. Đồng chí đánh giá thế nào về vấn đề này?

- Đây là hạn chế khiến hoạt động thương lượng tập thể, ký kết và thực hiện TƯLĐTT gặp nhiều khó khăn. Số bản TƯLĐTT thương lượng, ký kết chưa đúng trình tự, thủ tục còn nhiều, dẫn đến tính hình thức, chưa đi vào thực chất. Chất lượng TƯLĐTT tuy được cải thiện, nhưng vẫn chưa đáp ứng nguyện vọng của người lao động. Một số bản thỏa ước sao chép lại các điều khoản quy định trong văn bản quy phạm pháp luật, nội dung chưa cập nhật kịp thời các quy định mới. Số nội dung có lợi hơn cho người lao động về tiền lương, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi còn ít, chủ yếu tập trung vào các nội dung liên quan đến phúc lợi người lao động. Một số bản TƯLĐTT còn lấy nguồn chi tài chính của Công đoàn cơ sở đưa vào phần phúc lợi từ doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp có những hoạt động thiết thực bảo vệ quyền, lợi ích và chăm lo rất tốt cho người lao động nhưng lại không đưa vào nội dung của TƯLĐTT, nhằm tránh sự ràng buộc của pháp luật.

Một số doanh nghiệp ký kết TƯLĐTT mang tính hình thức chủ yếu để đối phó với các đoàn kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước, cá biệt còn có doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn vẫn xây dựng TƯLĐTT. Một số bản TƯLĐTT sau khi ký kết không được phổ biến đến người lao động, không gửi về Sở Lao động- Thương binh và Xã hội và Công đoàn cấp trên. Một số Công đoàn cấp trên cơ sở và Công đoàn cơ sở chưa quan tâm đến việc giám sát thực hiện và chấm điểm các bản TƯLĐTT. Có những thỏa ước hết hiệu lực, nhưng doanh nghiệp và Công đoàn cơ sở chưa thương lượng để sửa đổi, bổ sung, ký lại. Cùng với đó, tình trạng không thực hiện đúng các cam kết trong TƯLĐTT như: Giao kết hợp đồng lao động chưa đúng, chậm thanh toán lương, nợ BHXH... còn xảy ra ở một số doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, không có tổ chức đại diện người sử dụng lao động làm đầu mối, nên khi thực hiện thương lượng, ký kết TƯLĐTT nhiều doanh nghiệp, Công đoàn cấp trên trực tiếp phải thương lượng với từng doanh nghiệp, sau đó mới tiến hành thương lượng chung nên mất nhiều thời gian thực hiện. Một số nội dung, chỉ tiêu trong TƯLĐTT nhiều doanh nghiệp đưa ra khá cao so với khả năng đáp ứng của doanh nghiệp, dẫn đến việc một số doanh nghiệp không muốn tham gia.

- Vậy làm thế nào để giải quyết những khó khăn trên?

- Công đoàn thành phố tập trung vào một số nhiệm vụ, giải pháp sau: Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động cho người sử dụng lao động và người lao động về tầm quan trọng, ý nghĩa và tác động của việc thương lượng, ký kết và thực hiện TƯLĐTT; chỉ đạo Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở tăng cường tổ chức các lớp tập huấn nâng cao trình độ năng lực, kỹ năng xây dựng, đối thoại, đàm phán, thương lượng, ký kết TƯLĐTT cho cán bộ Công đoàn cơ sở trực thuộc; tiếp tục phối hợp các cơ quan quản lý nhà nước tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện TƯLĐTT tại các đơn vị, doanh nghiệp bảo đảm nhiều nội dung trong bản TƯLĐTT có lợi hơn cho người lao động so với quy định của pháp luật; định kỳ tổ chức hội nghị giao ban, sơ kết, tổng kết đánh giá kết quả thực hiện TƯLĐTT; tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kết hợp học tập kinh nghiệm điển hình tiên tiến về thương lượng, ký kết và thực hiện TƯLĐTT tại các địa phương bạn đến đội ngũ cán bộ Công đoàn thành phố.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!